Nudity, Copulation, Art and Suffocation: Discovery of India

-Raju Parulekar

In the endeavour of art and culture, existence of God is absolutely nude. Nudity and nakedness is a part of visual art for e.g paintings, sculptures, stone carvings, covering and hiding nudity and nakedness in ancient Hindu philosophy of art is considered as of inferior taste. Not only in ancient India but around the world you will find nude statues and sculptures of Gods and Goddesses. In India, it has been a custom to make nude statues and portraits of Gods and Godesses and their incarnations. This ritual has come into being since before Greek era. In fact, ancient civilisation, now we know as Sanatan Dharma is India’s eternal religion. After evolution of endology, the word ‘Hindutva’was coined. In this article the writer has used ‘Hindutva’ in terms of ancient beginning of civilisation in India and not as a Hindu religion which we loosely use since last 1200 years, after dark-age of Turkey, Moghul, and British slavery. So in this article particularly wherever you read the word ‘Hindutva’, de-learn yourself about the contemporary meaning of Hindutva and re-learn coined word ‘Hindutva’which was actually song of creation in existence mentioned in Naasdiya Sukta, Rugveda which says, ‘before this nature came in to existence there was non-existence of earth, water, air, mortality or immortality and so on….’ After song of creation India’s eternal dharma came in to existence. We use term ‘Hindutva’ for that existence.



Yoni and Linga. Shakti and Shiva temple, worshipped by Hindus.

From the beginning Hindutva is one of its kind where the genital organs (linga and yoni) has extraordinary reverence. Linga was known as Shiva’’ and Yoni was known as Shakti’’. The entire creation of Indian culture is about nudity, nakedness, physical relationship between man-woman and any living beings including animals. The same was created by our great artists in all sacred places, temples and in all forms of art, including writings. In India, you can see Ajanta-Ellora, Khajuraho temple, Kamakhya temple and many paintings, sculptures, carvings, sculpture of linga and yoni and various forms of sexual intercourse for pleasure which they believed was a path to attain moksha. So, they worshipped all these forms and creations of art. No other parallel example in human endeavour (some exception of Greek Gods and Goddesses) before Rennaissance in Europe of such openness and genius expression of core fantasies of human life through Gods and Goddeses, temples and sculptures, without any obstacle, taboo and inhibitions. In India, even today after barbaric invasion by Turks, Moghuls and then British those who destroyed ancient Indology. Art and not only art but minds of the people towards openness. Even then the remains of that art can be seen today in some parts of India which were actually taboo and banned material of contemporary political, history since last 1200 years. In 1947, India got independence from British empire but the mindset created by Moghul and British aristocrats and taboos, do’s and don’t’s of Islamic and Victorian culture, becme part of our today’s social, cultural and political life and since independence we became a ‘ban India nation.’ In field of art or any form of art, we were parallel to time and creation of cosmos and its nakedness. Now we are fossils of barbaric slavery of invaders. Such a pathetic fall of artistic freedom of Indology, Hindutva, sanatan dharma and Indic culture and art. In near past when M.F. Hussain, genius artist born in Pandharpur, Maharashtra, India sketched a painting of Goddess Saraswati in nude. The hooligan extremists (I don’t call them hindu as they don’t have a religion) considered it as an attack on ‘Hindu culture’. May Hindu Gods and Goddesses pardon them! Because, in ancient times, semi-nude sculpture of Goddess Sarawati been created by unknown genius Hindu artist and which was priceless, was stolen by Lord Curzon representing British Empire. He took them away to England. There are many such nude gods and goddesses you can find in British museums. Not only Hindu but Jain, Buddhist and from other Indian religions. M.F Hussain was founder member of Bombay Progressive Artist’s Group (i will come on that later on). But Hussain was a Muslim so bunch of extremist hooligans considered it as an act of blasphemy by a Muslim on Hindu religion. These bunch of hooligans never ever tried to understand Hindu ancient paintings, sculpture, philosophy and anatomy behind whole creation. The genius Hussain, pure Indian soul who knows the thread of ancient Indian culture and art. Though he was a Muslim and being a Muslim he had limitations which ultimately became allegations on him by extremist hooligans that “why Hussain is painting ‘our’ goddess in nude form and why does he not show Muslim Gods and goddesses in nude forms?”


Kaamakhya. Yoni puja, the most powerful and sacred shaktipeeth of Hindus. 

Islam is an exceptional religion in history of world which is 1400 years old (actually young). In Islam the Holy Book is so close and faceless that any form of art has no human place or face. Forget about questioning Holy book’ but interpretation, questioning of Holy Book is in-built declared as blasphemy. One’s own reasoning invites death sentence.


This tweet is self-explanatory.

Except Islam, religions all over the world respect nudity and is considered as symbol of divine powers. In post-renaissance, we can find half-nude sculptures of Greek Gods or half-nude or fully nude sculptures and portraits depicting Christianism. In India, places like Khajuraho, Kamakhya Temple and many other temples, genital worship is a part of Indian tradition as written earlier.

IMG_8669  Saraswati mata taken away by lord Karzan to England 

We Indians forget a very important fact. For twelve hundred years, when Indians were slaves of Islam, the Islamic culture stood to lose by 50% in the war, the rest of their defeat is in trying to make them like us, not be like one of them and here with the support of society which was once extremely progressive, extremist hooligans accepted Islamic regressive virtues instead of converting them or teaching them ancient taboo-less, complete openness towards human and dieties existence and creation through sexual pleasure, fantasies and art. This should be considered as deadliest tragic defeat of Hindu culture by extreme fundamentalist Islamic. M.F Hussain is just an example when Indian extremist ask Hussain a likeminded question that why you don’t portray nudity and sexuality of Islamic Gods and Goddesses. They displayed their ignorance and darkness of their minds towards endeavour of art and religion of the world.


In Islam, idol worship is prohibited. Envisioning or giving God a human form is blasphemy. Even painting Prophet Mohammed’s portrait and that of his heirs and worshipping them in any form is forbidden. They are liable to death sentence. A Muslim respects the Prophet but worships only Allah who is abstract (nirgun and niraakaar). The Prophet Muhammed is considered to be the messenger of Allah in Islam and hence liable to highest regard and respect. The status of a woman in Islam is never likened to any goddess. She is not considered to be godly. The Prophet’s wife and daughter are looked upon with respect but they are not given the status of being holy.



In Islam, a woman is a man’s property. She enjoys certain rights but within prearranged limits. They make a noise about it as if they have granted their women rights beyond prescribed Human rights. This is completely baseless and untrue. A woman’s role in Islam is to be fully covered in a burkha, wear hijaab and serve her husband or a man/ master in her life. It is next to impossible to sketch a nude or semi-nude image of Gods and goddesses or create a sculpture of the same. Even if an artist tries to depict Islamic God in nude or sculpt him or her in nude, keeping aside the looming death sentence, it can be purely based on imagination and having no ounce of reality to it. There is no historic picture of Muhammed the Prophet himself or sculpture or any form for the purpose of Holy Book. How can one draw his caricature, cartoon or recreate it in any art form? Face of any woman is non-existence like Muhammed himself and they don’t enjoy status of Goddess neither they have any bodily form in history of Islam. How can one draw or create sculpture or create any kind of nudity, caricature of Islamic Gods and Goddesses not in existence? This is a cult which is called fundamentalist Islam. Even if as a rebellion artist you want to do blasphemy in Islam, in reality it is not possible. In imagination, you can draw any person’s body and face, cartoon and caricature of any woman and caption it ‘he/she is Islamic’has no meaning. It is just that you are revolutionary artitistic rebellion attitude against regressive cult.


In Denmark, a 72 year old cartoonist drew a so-called cartoon and caricature of Muhammed Paigamber. That cartoon was not based on original picture as original picture is not available or allowed. In France, Charlie Hebdo’s cartoons were far away from reality but still they had to face death. Here we have to understand one fact; sketching a portrait in nude or cartoon of the Prophet Muhammed has to be based on imagination for in reality the Prophet Muhammed’s picture does not exist. It is forbidden. This is the reason, Islam religion is far far away from Madona, Venus, paintings from Khajuraho, nude statue of Mata (Mother) in Kamakhya temple and have no relation whatsoever with concept of Islam.


Tantrik Yoni Puja. Sacred Hindu cult and art form.

Charlie Hebdo magazine, many a times published nude pictures of Prophet Muhammed. Muslims from all over the world passed a death sentence on them. Editor Stephen Charb of Charlie Hebdo, continued to publish nude pictures of Prophet Muhammed in his magazine, in spite of threats. The Muslim extremists attacked the office of this magazine in Paris and killed many people working there including the editor Charb. (The writer of this article) has himself posted those controversial cartoons from Charlie Hebdo on his twitter’s timeline as homage to the people killed in the attack on the magazine. Readers can go back on the author’s timeline and check.


Maqbul Fida Hussain. A genius artist, from Pandharpur, Maharashtra, India.  

In Islam, rebel is possible through words. Death sentence and blasphemy will be the outcome. So Salman Rushdie in ‘Satanic Verses’and Tasleema Nasreen through many books did that.

Holiness of nudity amongst Hindu Naga sadhus and Jain Digambar Sadhus. 

Salman Rushdie the author of ‘Satanic Verses’was many years ago passed a death sentence as the writings in the book are considered to be an insult to Quraan and Mohammed.


Jain Tirthankar: Bhagwan Mahavir (right), and Rushabh Dev (left). 11C. AD. Original Indian sculpture, taken away to London museum. (Currently at London Museum)  

Tasleema Nasreen through her writings time and again has portrayed woman’s status in Islam and Quraan and their horrific exploitation. Islam considers talking about genital organs as impure and hence no mention is found about it in writings. Tasleema Nasreen openly wrote about it and hence had to leave her country. Islam is religion where ‘Sexomania’ and ‘repression of sex’ co-exists. In fact they are interdependent. Curiosity and Intrigue attracts humans. In case of art, you cannot keep it under wraps and let it grow.
Pictures of God and goddesses, their incarnations belonging to that particular sect, the creation of their sculptures are a continous process that originates within every religion and culture. From Michael Angelo, Leonardo Da Vinci to M.F. Hussain, every artist has created images and sculptures of Gods and Goddesses as they have envisioned them to be. When you create image of God’s incarnation in human form, may it be a painting or a sculpture, its anatomy is very important. This anatomy has to be learned as intricately as possible just like a doctor does, an artist and a sculptor. The thought of moral and immoral does not touch an artists mind. It’s always amoral. If it does then that artist; a painter, writer, sculptor is absolutely mediocore and far away from song of eternal creation which is now a part of Indian society.

IMG-20160421-WA0008 (1)

Shiva Shakti, Stone carved Hindu sculpture. Ref: Linga Icons in early Indian arts.

M.F Hussain has created beautiful paintings of Lord Ganesh. He had an accurate knowledge of Indian tradition, culture and that of the Gods and Goddesses worshipped in ancient temples. These sculptures are carved in stone and are in nude form. In India, a goddess is given the stature of mother earth. There is no question of nudity between mother and son. And if it does then we can say that the person is full of lust and not an artist. Reactionary groups are always full of lust and are sex maniacs so they object eternal truth of nudity in art which is very much non-Indian and non-hindu. Here again I want to mention I am using ‘Hindu’in its original ancient form and not in today’s terminilogy. Whenever a God or Goddess is bathed early morning, their statues are in nude and then they are dressed. The priest scrubs the statue with his bare hands using ghee, milk, perfume, water and curd, before dressing them up. Exception can be made in case of those sculptures or paintings crafted by the sculptor or artist in ancient period and dressed in clothes while the creative process was going on. But for him to do so, before he could dress up his creation, the artist or the sculptor has to imagine them in nude form before getting the anatomy perfect. An artist is never moral or immoral. He is always amoral. An artist is not a priest. M.F Hussain sketched a nude portrait of Devi Saraswati. It is stupidity to challenge him to do the same for Islam. As mentioned above, Muslim religion has nothing to do with human artistic forms and thoughts. Their sculptures take form in buildings and concrete, palaces and their Kings and his slave Queens. This kind of art has no human face or value. It is kind of artistic redundance.


When India was ruled by Victorian cultural thought in British era (British Raj), Raja Ravi Verma, an artist started the tradition of painting images of Hindu deities to be used in calendars and in primitive press and trading in them. Raja Ravi Verma was a great artist but according to the principles of art, he was synthetic and regressive. He used Hindu deities as models in human form, dressed them up and made them populists. The pictures of deities in printed form reached every Hindu household. This gave a wrong precedence to the fact that it was obligatory for an artist to dress up the deities.



In reality, the society where Gods and Goddesses’s sculptures and paintings have an uncommon, godly, sexually creative invention is depicted; modern times have slowly given rise to dark times .Kamakhya Devi is considered to be Hindu’s biggest power centre. In Kamakhya temple, vagina (yoni) worship of the goddess is considered to be pure and pious and the blood flowing from it is divine. Penis (linga) worship is a tradition in Shiva temple and an integral part of Hindu culture. Fear of nudity and sect was never a part of Hindu religion. These Hindu liberal principles are in disagreement to Islam. The Hindu extremists have taken Hindu’s victory and Islam’s defeat so seriously that instead of merging Hindu’s open-minded culture and amoral approach into Islam’s regressive cultisim, the Hindu extremists decided to behave in more extreme manner. With this silly thought, the Hindu Extremists started dressing up our amoral Godly art form in clothes and blankets which were originally nude and a wonderful creation. Nowadays, the sculptor while creating a God’s statue makes provision for their clothes. The artists are in the same predicament. In their mind, the line between nudity and lust is vague, nudity scares them.We consider Goddess to be mother earth, our power centre. We share a mother-child relation with her. This has been taught to us as a part of our culture. When a mother sees her child in nude and vice-versa, it is the birth of mother and child. The power-centre of Kamakhya Goddess is her vagina (yoni) and when we do tilak of the blood that flows out through it and that moment is a most divine moment of our culture and it flows since more than five thousand years. Linga and yoni is a symbol of Shiv and Shakti for Hindu culture. Not only that but it is considered as a beginning and core of every creation. So sexual intercourse or any kind of amoral sexual act is considered as a symbol of eternal creation and fertility. Happines, ecstacy and pleasure through sex and sexual fantasy is a part of Hindu art nand culture. Take example of Ajanta-Ellora, Khajuraho temples or Kamashastra of Vaatsaayana or Geetgovind by Jaidev. Advaita (Oneness) of sexual act, fantasies and creative ecstacies and bhakti (worship) is inseperable. Hindu art does not believe in dvaita (divisive) philosophy because art is a cosmic form of existence, creation and fertility which cannot be seperable from worship. Worshipping organs which give us pleasure and fertility (yoni and linga) and intercourse between the two is a ternal philosophy of advaita and shiv-shakti sangam.



M.F Hussain sketched a nude painting of Goddess Saraswati. It was highly artistic and pure and pious. On the contrary is the image of Bharatmata under the influence of Victorian era that we see from the artistic point of view is draped in a sari and looks like a married Indian woman with vermilon on her forehead and waist length hair flowing freely on her back. The image that comes across on seeing her is not that of an integrated India and neither does she appears to be someone’s mother. This sari-clad Bharatmata is artistically synthetic, meaningless and in a very inferior impression of an art form. The sketch of Bharatmata can be much better and magnamious if we had followed the principles of genius artists who had showed us the path 5000 years back which was eternal and cosmic. Today’s image of Bharatmata is just that of a lady next-door. Now if some extremist or a psychopath threatens you with a knife, forcing you to acknowledge her as Bharatmata, in spite of this it will still remain very ordinary art form in the context of ancient or post-modernism.

After a thousand years of Islam’s rule, we were unable to make them like us, instead we became like them. This is real cultural bankruptcy and question is where will we hide this bankruptcy?

Nudity is not something to be forsaken in our religion and strictly not in modern religion. Islam and Victorian era followed the tradition of keeping nudity under wraps.Religion means nature and nature is amoral. What’s the relation between clothes and immorality? To cite an example, people in hot climatic conditions and those at equator dress up in minimum clothing and those staying in artic weather wear more clothes and cover themselves with warm paraphernalia. Does it mean people wearing more clothes are moral? If clothes decided the moral standings, then people who dress in heavy clothes should be considered more moral.  We fear most the thing that we hide and that fear is in our mind. Islam religion is based on fear. Some of the Abrahamnic religions are too based on fear. But religions born in India are not based on fear. Digambar sect is in Jain. Should we call that sect vulgar? Not only this, the god’s and goddesses in many temples, Stupa’s and sculptures are nude and are carved by artists from ancient era. Then extremists like today did not exist then, hence they could present their art in complete form. God and their incarnations are a part of godliness, not God. God does not take birth and neither does he die. We accept the incarnation in which the godly essence is more. It’s a matter of degree. We all are incarnations. Some are with more essence and some with less. Many sadhus and sadhvis or tantriks or the Naaga sadhus are naked. They are miles away from being vulgar. “M.F Hussain is Muslim hence he deliberately insulted Hindu Gods and Goddesses. Will he do it with Islam?” To raise these questions is not a sign of intellectuals. Only idiots and mediocore can ask such questions.

Islam is not a religion. It is a political cult means it’s a way of life whose religion is second prirority. Journey of human existence begins with exploration in which there is art, music, science. Following is how it appears:

  1. Knowingness
  2. Incarnation/Prophet
  3. Religion (Way of existence of life)
  4. Religious organisation (e.g Vatican, Shankaracharya peeth, Vakf board, Khilafat etc…)
  5. Political parties who function in the name of religious organisations (No explanations needed).
  6. Gangs of criminal hooligans operate in the name of various religions. (Hindus, Christianity, Jain, etc…)

This is how it appears in numerological order.


A true artist is involved at different levels in knowingness of existence, (so called) prophets and religion. But he has nothing to do with what the religious organisations (e.g. Shankaracharya Peeth, Khilafat, Vatican, Vakf Board etc) has to say. If he concerns himself with these religious organisations then he will not be able to function. There is a lower rung of political/non-political structures who are active in name of religious organisations worldwide. A true artist will never be able to give them a proper explanation (and he shouldn’t bother to) because an artist and these structures operate on different level and different languages. On basis of might of majority, an artist can be defeated and be listless. But his expression is nature and so is immortal. Those who defeat him on the basis of might are synthetic, fake, sex maniacs and hypocrites. If you read this carefully, you will understand what M.F Hussain, Stefane Charb, Salman Rushdie and Tasleema Nasrin went through.


Artistic creation of Gods and Goddesses and their sculptures belonging to every culture around the world (ancient Indian culture is a pioneer) are not only nude forms but are portrayed as copulating, leave aside certain religions. In spite of these paintings and sculptures existing in various copulation poses, we worship them.



The main reason behind this is, on the scale of natural viewpoint and knowledge, copulation is considered to be the first and the last point of creation. An artist is blessed with this pious ability to re-create copulation in different forms. Those who do not understand this are waiting everywhere and under garbs of religion to kill that artist.


They are not opposing copulation or nudity but murdering creation, constitution and knowledge. And when there are governments supporting this act in existence in various countries, that country, state and culture starts decaying.


Morality has got nothing to do with constitution, creation and knowledge. Knowledge, constitution and nature are amoral. Morality is a law. There are lakhs of moral laws contradicting nudity and copulation. In fact it is applicable to every matter.


(We can take example of the case where Sanjay Dutt was sentenced to five years of imprisonment as per the law in existence through 19th century British Draconian age, for keeping guns with him. In America it is not a crime to own a gun. He finished his sentence as per the laws in India and now he is refused entry in to America. How a thought behind punishment changes and its repercussions in long run is what I wanted to present to you through this example)


Various artists and sculptors from all over the world have experimented in nudity as an art form. India was at the forefront. Temples like Khajuraho, sculptures from Ajanta-Ellora depict Indian culture. If we prevent artists in name of religion from sketching nude pictures of Gods and Goddesses and copulating sculptures then we will be forced to deny our artistic heritage and culture of sculptures which are more than five thousand years old.


Nowhere an artist has been abandoned by any religion like Jainism, Buddhism or Hindu religion on the basis of moral laws for creating nude paintings or copulating sculptures. While doing this the higher priests from ancient times had knowledge and godly wisdom and they had foreseen it as a creation. Morality is like a law. Law changes with boundaries and generations! Not only with the boundaries in country but the state too!


Take example of India here. Beef is banned in Maharashtra but not in Kerala. Alcohol is banned in Gujarat but not in Maharashtra. Does that mean it is a crime to drink in Gujarat or crime to eat beef in Maharashtra but not in the adjoining state? In India, it is a crime to keep weapons but that is not a crime in America. Various tribes have tradition of polygamu either ways. Even in India, monogamy is a law post-British Raj. These are some of the traditions followed in various part of India, by different nomadic tribes and they are in existence in modern world too.


In India during the Victorian rule, when Queen Victoria ruled over most parts of the world, then ‘Code of Conduct’ by the name of ‘Victorian Mannerism’s’ was born. The code was considered to be aristocratically cultural in nature. It consisted of lesson in conduct, way of conversing, eating etiquetts, importance of being fully clothed or wearing clothes that would cover every part of the body and eating with knife and spoon.


We can see a glimpse of these Victorian mannerism’s in James Cameroon’s ‘Titanic’. In one of the scenes in Titanic pseudo aristocrat referred to the great artist Picasso, passé   or below average. The atmosphere created of ‘Victorian elite’ in first class had an ever lasting negative impression on the minds of Indian people who were slaves of British then. With the end of British Empire and rise of American dream, Europe, Britain, America came out of it and new era of post-modernism began. They got rid of false moral pretenses for the sake of art and culture.


In Victorian era, Alan Turing the founder of computer and the person who decoded encrypted messages from Nazis was a homosexual. Homosexuality was considered to be a crime. He was given two options; either serve imprisonment or undergo ‘hormonal therapy’ for chemical castration. He chose the later. Alan committed suicide. Homosexuality was not a disease in reality. (For homosexuality, genius writer Oscar Wilde faced six years imprisonment). Alan Turing came to be known as father of computer. His findings helped England win the war against Hitler, two years early then estimated and he saved atleast 14 million lives. Posthomously, the Queen of England granted pardon to Alan Turing. What a generous act!!

Contradictory to this, ancient India did not consider Homosexuality as a disease. Modern spiritual guru, Shri. Shri. Ravi Shankar has posted a tweet dated 11th December 2013, at 10:07 p.m, that in ancient Hindu philosophy homosexuality was not considered as a crime. In fact Lord Ayappa is a creation of Har-Hara’s (symbolic) homosexuality.


In India, the Victorian mindset was deep rooted and soon we became its slave. Indian literature (e.g. Geetgovind), Indian ancient art, history, sculptures, caves with carvings in rocks, ornamental writings from Kalidas to Geet Govind, Kaamshastra by Vaatsaayan was all embraced by westerners and majority of Hindus from independent India started struggling to become Victorian in art.


India’s mindset soon changed to that of behaviour of a slave of a Victorian elitist aristocrat which continues till this date. Once upon a time, knowledge and creation, art and ideas were above religion, religious organisation and organisations, formed in name of religion. In post-independence era, Hindus with slavery mindset, Muslims, Sikhs, Jain etc extremists, raised art downside-up. They completely messed up.

To re-establish artist’s ancient eternal and immortal freedom, a few a few artists, before India became independent, came together and formed ‘Bombay Progressive Artist’s Group’. The group comprised of M.F Hussain, F.N Sooza, S.H Raza, K.H Aara and H.A Gade. There was a lone sculptor in this group, S.K Bakre.


Soon Manish Dey, Akbar Padamsee and Tayyab Mehta became members of this group. In 1950, Vasudev Gaitonde, Krishen Khanna and Mohan Samant (who later settled in America) too joined. This group was not limited to paintings alone but sculpture and the overall thought process of art regarding India’s thousands of years of slavery to Moghuls, 150 years of slavery to British, partition of India and mass-slaughter and rapes followed by barbaric killings of innocent lives in 1947 and in this backdrop, a political, social and cultural rebellious act was taking place in art and philosophy. The description of philosophy of this society is:


“Paint with absolute freedom for content and technique, almost anarchic, save that we are governed by one or two sound elemental and eternal laws, of asthetic order, plastic coordination and colour composition”


The group disintegrated in 1956 but the revolution that connected India’s artistic, classic roots to Indian world of art (writings, paintings, sculptures or a simple article) went down in history as striving to free Indian art from slavery. No religion, no religious organisation, no extremists belonging to religious organisation, government/governments or modern thinker of slavery groups will not interfere in the freedom of artists because this freedom is eternal and cosmic. This revolution was responsible in rebuilding the bridge to roots that had cut off from Indian art for the past one thousand two hundred years.

Souza who belonged to this group, sketched nude paintings in various forms. By birth he was a catholic. Artists all over the world started spreading godly nudity and copulating art and sculptures which basically originated from Indian culture. Raja Raviverma dressed up the nude images and sculptures of Gods and Goddesses, under the garb of slavery and presented them on calendars.

Raja RaviVerma and Dinanath Dalal (both were great and reknowed artists) printed Gods and Goddesses on calendar and on pre-digital era press and we started worshipping them. This marked the highest low of our immortal, eternal tradition and artistic culture. In fact, much before Raja RaviVerma and Dinanath Dalal, in ancient times, it was a tradition to dress the sculptures in clothes made out of rock but that was in very few in numbers and exception.

Khilafat, Vakf board, Shankaracharya Peeth, Vatican and other religious organisations had no right whatsoever to interfere in art and this has been told again and again by modern artistic culture. The birth place of this modern culture after the renaissance period was Europe, unfortunately not Inda.

In reality, thousands of years ago this happened in India. As mentioned earlier, Islam does not believe worshipping God or Goddess in human or idol form. Then how can one show their God/Goddess in nude or in destroyed form. A true Muslim prays to Allah not to the Prophet Muhammed. That’s the reason Prophet Muslim’s picture is not available in Muslim religion and neither the idea of God to be worshipped exists. The cartoon of Prophet Muhammed that was created in western countries in Denmark and printed in Charlie-Hebdo magazine is an idea belonging to cartoonists and it has no relation with actual the Prophet Muhammed. The violence generated out of it belonged to religious organisations in the name of Islam to spread violence and push its agenda ahead so as to create terror in peoples mind. Culture or religion has nothing to do with it.

That’s the reason, in Muslim culture, paintings and sculptures, Mosque and Minaar, palace and buildings aatained great development. But it had no human face. Islam is one such exceptional example, where a woman has no face, Gods have no face, Prophet has no face and the God whom you are worshipping is completely formless and beyond attributes. So it’s a problem that any artist faces when he wants to sketch heavenly nudity or heavenly copulation with Islam’s historical religion as its base.

The result being, healthy depiction of this kind of nudity or copulation through paintings and sculptures does not exist in Muslim society and hence we see lack of healthy, spiritual effect on the entire Muslim community’s mindset. It has been imprinted on their mind the benefits of sex the men will be granted, after offering prayers to their religious teachers and Mullah-Maulvi’s. It is not restricted in material world where he is alive but also after his death.

The Muslim mindset revolves around solution and remedy about how many women they can consummate, the number of sex slaves and the acquisition of 72 Huras after death which is extremely regressive for women as a religion and culture. One may accept or not. This is the truth. This means, nudity, copulating sculptures, nude paintings, description of sex between Gods and Goddesses and it’s classic expression, if all this does not come from a certain religion then desires instead of fading, rise in full force and then suddenly all teachings revolve around ‘sex’ (even if its not expected to be existent in original religion) and not spirituality. Islam is a perfect example.

It means ban on expression of nudity and desires and copulation, cannot set a person free. Instead of turning into positively amorous it awakens wrong desires and it is clear with this example. Many Islamic jihaadis promise recruits of Jihaad, that after their jihad they will acquire 72 virgin huras for consummation. On this false belief many young boys become suicide bombers. This example is much more telling.

When M.F Hussain was questioned by Hindu extremists if he will sketch nude images of Muslim God like he did of Hindu deity, what answer were they expecting from him? A genius artist, thinker, writer and scientist should keep mute when faced with harassment and continue doing their work, not reacting at all to the questions raised by ignorant extremists and bunch of hooligans. This is the sign of genius. M.F Hussain did just that.

Here, I would like to write about Goddess Saraswati. As per the Hindu Puran (mythology- Hindu matsya-puraan) Saraswati was Brahma’s daughter. After she was born, in her youth, Brahma was attracted towards her and married her. As a punishment (incest- to marry or maintain sexual relations with a family member) for this crime, Lord Shiva beheaded one of Brahma’s head.

If Hussain had painted this part from mythology, I wonder what repercussions he would have to face. Only Brahma knows! There existed Goddess Saraswati’s half-naked or fully-naked sculptures in Indian culture which the extremists are not aware of. Some of which Lord Curzon carried away to Britain.

Not only India but in pre-Renaissance period, in Europe and western countries, a stupid idea was germinating regarding immorality, spirituality, art and science. It was called ‘Dark Age’ in Europe. Post- Renaissance, Europe and many countries from western world were free from these stupid concepts.

But ‘Neo- Hindutva’ based organisations in India kept themselves away and violently criticised artistic thinkers, genius art philosophers, people with high quality capabilities and exceptional intelligence who were never touched upon during Moghul invasion the custom of keeping a women fully covered (which continued in Victorian era) was something moral and pious. These thoughts took roots and spread for which artists, talented and scientists had to pay a heavy price and women are worst victims of this rotten mindset.

Today we worship Gods and Goddesses; Bhavani Mata, Ambaa Mata, Lord Vishnu and Lord Shiva. The statues of these deities have been made in nude forms in ancient times. According to ancient Hindu religion, these Gods and Goddesses are considered to be cosmic mother and cosmic father. Nudity is not related to amorous desires in a relationship, between mother and child, father and child. This is a religious sign and today’s religious organisations are working against this principle. No religion is barred.

In Mahabharat there goes a story about mother and a child who uses clothes as his pride and is a mark of his ignorance. Gandhari wowed to remain blindfold throughout her life for her blind husband. She conserved the light energy in her eyes. Before the Mahabharat war, she thought of creating protective armour around her son Duryodhan and hence asked him to shed off all his clothes. But Duryodhan thought like todays religious extremists and stripped except for clothes that would cover his genital organ and thighs. When Gandhari opened her eyes and bathed his body in her energy source from her eyes, she was aghast to know what Duryodhan had done. The energy created protective armour around Duryodhan’s body except for the genitals and thighs and this happened because of the clothes he was wearing of pride and ignorance. They did not receive protection from Gandhari’s light energy from her eyes. ‘Nude means completely nude, hadn’t I told you?’ Gandhari had remarked.

At the end of Mahabharat, Bheem smashed Duryodhan’s thighs with his mace and that was the end of Duryodhan. Nudity is the last step of creation and Copulation is the last step of awakening. That’s the reason calssic weapons and calssic art are never moral or immoral. They are amoral. If you try to teach a doctor or an artist the morality of a clothed body and terrorise him or her, then the person, society, country and entire human existence, health and civilisation will be destroyed from roots.

The repercussions on society at large are serious and negative in nature. Society and society’s mindset does not remain healthy. One can find simplicity and ease in nudity of trees, birds and animals and very rare nomadic tribes. The mind is healed of amorous thoughts and violence does not happen. In these nomadic tribes there are no cases of rape. Contradictory to this, rapes happen in cities, in families. A woman is tortured and at times raped by her own family member and we hear it in newspapers. What happens in houses happen in society! Where this is originating from is the question we need to ask ourselves. Instead we talk about making stricter laws.

No matter how strict we make our laws, rape and torture continues to happen as per the statistics. The reason being, the elite awakening in artists and intellectuals is bound in egotistical chains by religious groups. Even if it is not favourable to political structures, we cannot overlook the truth that classic science, classic art and lastly and in real sense classic spiritualism (not gurus or godmens) and calssic knowledge cannot be created.

In Upanishad’s there exists a beautiful fable. Knowledge is like fire and it burns the dry grass of ignorance and self-destructs thereafter. This is the reason ignorance ends and with it knowledge too and hence the pride in such classic knowingness ends with it. This is the moral of the fable.

The land where Upanishads are born, on that land we have let the grass of ignorance grow and this is not only dangerous culturally and socially but can be suffocating personally and politically.

The unfortunate incident that happened with M.F. Hussain’s painting happened with Salman Rushdie’s or Taslima Nasreen’s books and here government was involved. It is not the Government belonging to any one political party but the Government coming in to power. What an author should write, what an artist should paint, how a writer and an artist uses religion, everything was decided by the government. Even if you are with the truth, majority of people will decide whether to go with it or against it. Mostly they go against it. Government will decide what to film and what to write.

Political groups, may it be Muslim, Hindu, Christian or belonging to some other religion have their sentiments hurt at times because of plays, paintings, books, drinks, food, goals or due to slogans. A precedence has been set on putting such types of bans on overall freedom of artist, thinker, intellectual thereby torturing him, is an age old practice of communists, radical Islamists and authoritarian dictator. Their propaganda machinery of government pose that they are pro-people. They say they are doing it for people. Indian constitution has granted freedom to its every citizen. An Indian citizen is free to act according to rational thought stated in the Constitution or its existence falls under eternal classic group. To hurt someones sentiments is a fantasy.

Anything can hurt ones sentiments. When BJP came to power, a ban was declared on a play because it hurt Christian religions sentiments. Sometimes back when Congress was in power a play called ‘Sixth Wound of Christ’ was banned because Christian’s, religious sentiments were hurt! So no party is exception to this intellectual bankruptcy. At the same time, Nitish Kumar brought a ban on alcohol in Bihar. In Maharashtra, Beef was banned. Vijay Tendulkar’s plays, ‘Sakharam Bainder’ to ‘Ghashiram Kotwal’ had to face ochlocracy or mob fury. Whereas India is largest beef exporter! M.F Hussain is known as Picasso of modern India but he too faced same fate as Vijay Tendulkar, Taslema Nasreen, Salman Rushdie and many others like them.

In our country number of people dying drinking Baygon is more than dying after consuming alcohol. Baygon is yet to be banned! Farmers commit suicide by hanging themselves but noose is yet to be banned!

An art student during anatomy lecture in Art College, sketches from live, nude models of men and women. It is his/her subject, a part of his curriculum. It is natural for men and women to pose in buff for anatomy class conducted in an Art college wherein it helps the students to learn human anatomy. The same goes for medical students who learn anatomy with the help of bodies of nude men and women.

This doesn’t mean there is an increased level of lust or desire in the minds of the students or models and no factual evidence is available that either they have turned into sex maniacs. On the contrary, if they don’t do it, our society will be devoid of good doctors and artists. No religious organisation demands these young, to-be doctors, to-be artists, ‘if they have the courage to ask their mother or sister to pose in nude or conduct experiments on them’! Which they do everyday with genius writers, painters, artists, thinkers, philosophers and commoners.

The reason I am stating these contradictory thoughts is, moral policing is a mark of extremely regressive society. When our country embraced 19th century, imperialistic Draconian British laws Indian Penal Code (IPC), moral policing got a strong backing from government. Imperialistic British left Indian slaves and their own country the made new laws for their country. But since independence in 1947, the real Indian government came to power and then began bans, moral policing, humiliation of artists and intellectuals and the arrests have not only increased but have gone up. It is gathering momentum and support in every state.

It doesn’t matter which political party it is! For the sake of votes, the leaders have their own ideas, they do not bother to go deep into the questions and come up with loose and wayward solutions. Also we see lot of caste and religion based groups indulging in ochlocracy or mob rule, 19th century British laws; all this together have killed classic and the genuius, eternal and the immortal. India has changed into a country of slaves with the support of political parties and Draconian British laws.

For a moment imagine, today some Vatsayan will write Kamasutra, thousands of artists will come together and erect ndue sculptures like Khajuraho, people will eat what they want and drink whenever they like and all this will happen with government’s royal approval (doesn’t matter which government is in power). Can this really happen, is a question we should ask ourselves. A democracy can never tolerate repression. There is a reason for that. Repression of any kind makes a rebel out of a person. Even today, we have people who confidently say they can ‘cure homosexuality’! They are respected in society! What a shame!!

How is it possible for such a regressive thinking country and society to go back into golder era? Or become modern or world power? Does this kind of thinking empower our wings or make wings of fire?

M.F Hussain left India in his last days of life. I got to know a new angle to his leaving India. He was exhausted after being made to face ochlocracy by extremist groups and bunch of hooligans. But that is not the reason he left India. According to him, India is a country of tax terrorism. India’s tax structure is very complex and only babus know how to manipulate not artists or writer. Income tax officers investigated Hussain again and again to know the fluctuation of the price of his paintings. They demanded to know why paintings of same size are priced differently. As an artist he could not answer their questions with logic and that made him a criminal, more or less in their eyes. The vicious circle of torture continued. Unhappy and exhausted with this torturous treatment of tax terrorism, M.F Hussain decided to relocate to Qatar on their invitation and took refuge there.

Born in Pandharpur, Hussain once painted posters for cinema and earned his living. He reached sky from scratches. This great artist on the basis of money he earned from his paintings bought a Lamborgini from Dubai, after he went to Qatar by making a single payment. This would have not been possible in India. After his death, he was cremated in (multi-cultural, multi-religious) London.

On many levels, we see ochlocracy, bunch of hooligans and government function hand-in-hand with the help of religious groups and caste, acting against extraordinary talented, artists, writers and thinkers. This is an on-going process till date that began in the post-independence era (since 15th August, 1947). Sadly, we don’t see any political organisation, group, person or intellectual leader coming forward and raise fight against this satanic power-centres.

We are sitting on a volcano. This suffocation comes with grave consequences and one day will take Indian society down with it. A hypocrite gets oxygen cylinder and the truth, gas chamber and then arises the need to write like acid that directly melt one’s bones. This article is that drop of acid. This drop will create a wound which will be similar to the wound on Ashwathama’s forehead and it will never heal. Now there is no time left to ask for oil to be rubbed on that wound!!

I maybe a dreamer but one day you will join me and again we will stand upside-downwhere genius’s head will be up and bunch of hooligans legs will shake in front of him.

Just imagine!!

-Raju Parulekar
(Photographs 7th & 12th Courtesy & Thanks-Dr.Subodh Naik)






Posted in Uncategorized | 3 Comments

नग्नता,मैथुन, कला आणि घुसमट: भारत एक शोध

नग्नता, मैथुन, कला आणि घुसमट: भारत एक शोध
-राजू परुळेकर


कलेच्या संस्कृतीच्या विकासामध्ये आणि ईश्वराच्या अस्तित्वामध्ये वस्त्र किंवा झाकणे हे कदापी अभिप्रेत नाही.

जगभर देवदेवतांचे नग्न पुतळे आणि शिल्पे बनवली गेली आहेत. भारतामध्येही देवदेवतांची आणि अवतारांची नग्न चित्रे आणि पुतळे बनवण्याची परंपरा ग्रीकांच्या आधीपासून अस्तित्वात होती.

एवढेच नव्हे, तर जगातला, भारतातला सनातन धर्म- ज्याला आता ‘हिंदू’ असे म्हणतात, तो बहुदा एकमेव धर्म असावा ज्यामध्ये लिंग आणि योनी पूजेला असाधारण महत्त्व आहे.

इस्लाम वगळता जगातल्या सर्व धर्मांनी नग्नतेला आदर आणि दैवी शक्तीचं प्रतीक मानलेलं आहे. अनेक ग्रीक देवतांची नग्न शिल्पं किंवा ख्रिस्ती धर्मातील नग्न आणि अर्धनग्न शिल्प आणि चित्र प्रबोधनोत्तर (post renaissance) आपल्याला पाहायला मिळतात.

भारतातील अनेक मंदिरात योनि व लिंग पूजा हही अनुक्रमे शक्ति व शिव पूजा मानली जाते. हा भारतीय जीवनाचा अविभाज्य भाग आहे.


एम. एफ. हुसेन यांनी सरस्वती देवीचे नग्न चित्र काढल्यावर नग्नता म्हणजे संस्कृतीवरील आक्रमण असल्यासारखी ओरड हिंदू कट्टरवाद्यांनी सुरू केली.
त्यामध्ये दोन भाग होते-; एक म्हणजे चित्रकला, शिल्पकला व त्या संबंधीचा विचार, त्याची अॅनाटॉमी हे सारे समजून घेण्याची कट्टरवाद्यांची तयारी नव्हती आणि दुसरे म्हणजे या सर्वांना अचानक एम. एफ. हुसेन मुस्लीम असल्याचा साक्षात्कार झाला.

खरं तर मक्बूल फिदा हुसेन हे पंढरपुरात जन्मलेले आणि भारतीय संस्कृतीची अस्सल जाण असणारे महान कलावंत होते. परंतु, एक हजार वर्षे इस्लामच्या गुलामीत राहिलेल्या भारताला इस्लामी संस्कृतीचा पराभव हा युद्धात फक्त ५० टक्के होऊ शकतो, उरलेला पराभव हा आपल्यासारखे त्यांना बनवण्यात आहे, त्यांच्यासारखे आपण बनण्यात नाही, याचा विसर पडला.

इस्लाम हा एक असा धर्म आहे, ज्याच्यामध्ये ‘द होली बुक’ (कुराण ए शरीफ) यावर प्रश्न उपस्थित करणे, वादाला आवाहन देणे किंवा स्वत:च्या मनाप्रमाणे अर्थ लावणे याला मृत्यूदंडाची शिक्षा आहे. याला ईश्वराविषयी किंवा पवित्र गोष्टींविषयी निंदात्मक बोलणे म्हणजे धर्मनिंदा (blasphemy) मानले जाते.

‘चार्ली  हेब्दो’ या नियतकालिकामध्ये प्रेषित महंमदांची नग्न चित्रे अनेकदा छापली गेली आहेत. डेन्मार्कमध्ये एका कार्टुनिस्टने प्रेषित महंमदांचं कार्टून छापलं होतं. या साऱ्यांना जगभराच्या मुसलमानांनी मृत्यूदंड फर्मावला.

IMG_8660‘चार्ली  हेब्दो’ नियतकालिकाचे संपादक स्टेफेन चार्ब याने अशा धमक्यांना भीक न घालता महंमदांची नग्न चित्रं आपल्या नियतकालिकामध्ये छापणं चालू ठेवलं. त्यामुळे या नियतकालिकावर पॅरिसमध्ये हल्ला करून संपादकासह अनेकांना मुस्लीम कट्टरवाद्यांनी ठार मारलं.

‘सैतानाची वचनं’ हे पुस्तक कुराण आणि महंमदाचा अपमान आहे, असं समजून सलमान रश्दी या लेखकाला कित्येक वर्षांपूर्वी मृत्यूदंडाची शिक्षा फर्मावण्यात आली आहे.
(ह्या लेखाच्या लेखकाने) स्वत: ‘चार्ली  हेब्दो’ या नियतकालिकामधील कार्टून्स ट्विटरवरून स्टेफेन चार्ब ह्यांच्या   मृत्यनंतर श्रद्धांजली म्हणून प्रसारित केली होती. ती लेखकाच्या  टाइमलाइनवर मागे जाऊन, वाचक पाहू शकतात.

तस्लीमा नसरीननेही कुराण, इस्लाममधील स्त्रियांची अवस्था, त्यांचे होणारे भयानक शोषण आणि लिंग व योनी यांना अपवित्र मानून झाकून ठेवण्याची प्रवृत्ती याविरुद्ध वेळोवेळी लेखन करून स्वत:वर स्वत:च्या देशातून निर्वासित होण्याची वेळ आणली. इस्लाम हा असा धर्म आहे, ज्यामध्ये एकाच वेळी ‘सेक्समॅनिया’ आणि ‘सेक्सचं दमन’ हे दोन्हीही सहअस्तित्व करून आहेत.

किंबहुना ते परपस्परावलंबी आहेत. जे झाकलं जातं, त्याचं अनिवार आकर्षण मनुष्याला वाटतं. कलेच्या बाबतीत झाकून ती दृग्गोच्चर करताच येत नाही. उदा. बुरख्यातील स्त्रीचं चित्र किंवा शिल्प किंवा कोणत्याही प्रकारचं कलात्मक अविष्करण करणं हे केवळ अशक्य आहे. धर्माचा उदय आणि कलेचा उदय हा बऱ्याचदा हातात हात घालून होत असतो आणि मुख्यत्वे करून त्या त्या धर्मातले ईश्वरी अवतार आणि देवदेवतांची चित्रं, शिल्प यातूनच कलेचा आविष्कार प्रत्येक धर्मात, प्रत्येक संस्कृतीत आणि प्रत्येक प्रांतात होत असतो. मायकेलअँजलो, लिओनार्दो द विन्सी पासून एम. एफ. हुसेन यांच्यापर्यंत अनेकांनी आणि इतर अनेक कलाकारांनी आपापल्या धर्मातील किंवा इतर धर्मातील व्यक्तिरेखा त्यांना जशा दिसतात, तशा रेखाटलेल्या आहेत. त्यांची तशी शिल्पं बनवलेली आहेत.

ईश्वरी अवतार मानवी फॉर्ममध्ये जेव्हा तुम्ही उभी  करता, मग ते चित्र असो वा शिल्प तेव्हा त्याची अॅनाटॉमी ही सर्वात महत्त्वाची गोष्ट असते. ही अॅनाटॉमी डॉक्टरइतकीच कुशलपणे चित्रकार, शिल्पकाराला शिकावी लागते. त्यामुळे नैतिक आणि अनैतिक (मॉरल आणि अमॉरल) असा विचार कलावंताच्या मनाला शिवत नाही. तो कायम ननैतिक  (amoral) असतो.

इस्लामच्या बाबतीत मूर्तीपूजा निषिद्ध आहे. कोणत्याही मानवी फॉर्ममध्ये ईश्वरी अंश चित्रित करणं निषिद्ध आहे. एवढंच नव्हे, तर प्रेषित महंमद आणि त्यांचे नंतरचे वारसदार यांचे चित्र निर्माण करणं किंवा पूजा करणं हेही निषिद्ध आहे, नव्हे ते मृत्यूदंडास पात्र आहे. मुसलमान हा पैगंबरांचा आदर करतो. पण इबादत (भक्ती) तो फक्त अल्लाहची करतो, जो अमूर्त आहे. प्रेषित महंमदांचे स्थान हे इस्लाममध्ये अल्लाहच्या दूताचे आहे. ते साक्षात ईश्वर किंवा ईश्वरी अवतार नव्हे. परंतु, ईश्वरी दूत असल्याने ते मुसलमानांमध्ये सर्वोच्च आदराला पात्र आहेत. इस्लाम स्त्रियांच्या बाबतीत म्हणाल तर स्त्रीला दैवीपणाच्या जवळपास मानत नाही.

इस्लाममध्ये स्त्री देवता नाही. पैगंबराची पत्नी किंवा मुलगी यांच्याकडे आदराने पाहिले जाते पण देवतेच्या आसपास त्यांना स्थान नाही. इस्लाममध्ये स्त्री ही पुरुषाची मालमत्ता आहे पण त्याच वेळेला त्या मर्यादित परिघात तिला काही हक्कही देण्यात आलेले आहेत, ज्या हक्कांचा मुसलमान जणू काही मानवी हक्कांच्या पलीकडे तिला काही दिल्याचा गाजावाजा करत असतात, जे धादांत खोटे आहे. हिजाब, बुरखा आणि प्राप्त पुरुषाची सेवा हेच इस्लामच्या परिघातील स्त्रियांचे भागध्येय आहे.

या साऱ्यांच्या पार्श्वभूमीवर इस्लाममधल्या कुठच्या देवीचं किंवा देवाचं नग्न किंवा अर्धनग्न चित्र काढणं, शिल्प काढणं हे शक्यच नाही. कारण, मृत्यूदंडाची शिक्षा हा भाग जरी वगळला तरी चित्र, शिल्प, नग्नता, अर्धनग्नता जरी दाखवायचीच ठरवली तरी ती काल्पनिक आणि इस्लाम धर्मात वास्तविक आधारावर नसलेली करावी लागेल, ज्याची शिक्षा वास्तवाशी संबंध नसतानाही ‘चार्ली हेब्दो’प्रमाणे मृत्यूदंडाची मिळेल. इथे हे लक्षात घ्यायला हवं की, प्रेषित महंमदांचं चित्र, कार्टून किंवा त्या संदर्भातली नग्नता जर कुणी काढायची ठरवलीच तर तो सारा मामलाच काल्पनिक असतो. कारण अशी कुणी मूळ चित्रं किंवा कल्पनाचित्रं धर्मात उपलब्धच नाहीत. कारण ते निषद्ध आहे. त्यामुळे मॅडोना, व्हीनस, खजुराहोमधली चित्रं, कामाख्या मंदिरामधील नग्न जगन्मातेचं शक्तीपीठ या साऱ्या व अश्या प्रकारच्या इतर धर्मातील संकल्पनांशी इस्लामचा दुरान्वये संबंध नाही.

मक्बूल फिदा हुसेन यांनी श्रीगणेशाची काही अप्रतिम चित्रं काढलेली आहेत. त्यांना भारतीय संस्कृतीचं, हिंदू धर्माचं अचूक ज्ञान होतं. देवी आणि देवता ज्यांची आपण प्राचीन मंदिरांमध्ये पूजा करतो, ती शिल्पं दगडांमध्ये कोरलेली नग्न शिल्पं आहेत. भारतात देवीला जगन्माता म्हटलं जातं. माता आणि मुलाच्या मध्ये नग्नतेचा मुद्दाच उपस्थित होत नाही. किंबहुना तो तसा झाला, तर उपस्थित करणाऱ्यामध्ये मातेसंबंधी कामुकतेची खोट आहे, असे मानण्यात यावे.

भारतामध्ये अनेक देवतांना मग त्या पुरुष स्वरूपात असो वा स्त्री स्वरूपात असो; पहाटेची अंघोळ घालताना त्या देवतांच्या मूर्ती नग्न असतात. पुजारी आपल्या हाताने दूध, अत्तर, पाणी, तूप, दही या पंचामृताने चोळून त्यांना अंघोळ घालतो आणि मग त्या देवतांना वस्त्रे चढवली जातात. अपवादानेच काही मूर्ती ज्या अर्वाचीन काळात बनलेल्या आहेत त्यांच्या अंगावर मूर्तीकारानेच वस्त्रे चढवलेली आहेत. पण ही वस्त्रे चढवण्या अगोदर चित्रकाराला किंवा शिल्पकाराला देव आणि देवीची अॅनाटॉमी उत्कृष्ट स्वरूपात साकारण्यासाठी मूर्ती किंवा चित्रांचा नग्न स्वरूपात विचार करावाच लागतो.

कलावंत हा नैतिक किंवा अनैतिक असत नाही. तो ननैतिक असतो. कलावंत म्हणजे पुजारी नव्हे. हुसेन यांनी सरस्वतीचं नग्न चित्र काढलं, ही हजारो वर्षांची परंपरा होती. त्यांनी मुसलमानांच्या धर्मात असे करून दाखवावे, असे त्यांना सांगणे ही मूर्खतेची परिसीमा आहे. कारण वर उल्लेखल्या प्रमाणे मुस्लीम धर्म हा या प्रकारच्या  मानवी कलाविचारांपासून पारखा आहे. त्यांची शिल्पं ही इमारतींमध्ये, वास्तूशास्त्रामध्ये प्रकट होतात. ज्या कलेला स्वाभाविक पणे मानवी मूल्य वा मानवी चेहरा नसतो. हे एक प्रकारचे कलात्मक मागासलेपणच आहे.

भारतामध्ये कॅलेंडर्स आणि शिळा प्रेससाठी देवदेवतांचा मोठा व्यापार करण्याची परंपरा राजा रविवर्मा या चित्रकाराने सुरू केली. राजा रविवर्मा हा चित्रकार म्हणून थोर होता, पण कलेच्या तत्त्वज्ञानानुसार तो एक कृतक आणि बुरसटलेला होता. त्याने अनेक देवता, ह्युमन मॉडेलचा वापर करून, त्यांना कपडे घालून पॉप्युलिस्ट बनवलं. शिळा प्रेसवर छापलेली मॉडेल्स देवदेवतांची चित्रे हिंदूंच्या घराघरांत लागली. त्यामुळे असा भ्रम पसरला की, कलावंताने देवदेवतांना कपडे घालणं, हे बंधनकारक आहे. वास्तविक, ज्या समाजामध्ये देवाचे आणि देवतांचे असाधारण असे दैवी लैंगिक अविष्करण शिल्प आणि चित्रांमधून होत होते, तिथे प्रबोधन युगाच्या जागी अंधारयुग पसरले.

कामाख्या देवी ही हिंदूंचं सर्वांत मोठं शक्तिपीठ मानतात. कामाख्या मंदिरात योनी पूजा ही अतिपवित्र आणि त्यातून येणारे रक्त हे शक्तिबीज मानले जाते.

महादेव शंकराच्या बाबतीत लिंगपूजा ही भारतीय जीवनाचा अविभाज्य भाग आहे. नग्नतेची भिती आणि पथ्य हा हिंदू धर्माचा भागच नव्हता. किंबहुना इस्लाममधील अशा प्रकारचे समज हे हिंदू उदारवादाच्या विरोधात होते. हिंदू कट्टरवाद्यांनी भारतात हिंदूंचा विजय आणि इस्लामचा पराभव एवढा ‘मनावर घेतला’ की, इस्लामची बंद संस्कृती हिंदू संस्कृतीच्या उदारतेमध्ये आणि ननैतिकमध्ये (अमॉरॅलिटी) विलीन करण्याऐवजी आपण त्यांच्याएवढेच कट्टर वागले पाहिजे, या खुळचट कल्पनेने हिंदू कट्टरवादी आपल्या मूळ नग्न आणि अद्भूत आविष्कार असलेल्या ननैतिक ईश्वरी कलेला कपडे पांघरून आणि बुरखे घालू लागले.

अलीकडच्या काळात तर देवतांच्या मूर्ती करतानाच शिल्पकार त्यात कपड्यांचे प्रावधान करतो. चित्रकारांचीही तीच गत झालेली आहे. मुळामध्ये नग्नतेला ते घाबरतात, ज्यांच्या मनात नग्नता आणि कामुकता यांच्यातला फरक स्पष्ट झालेला नसतो.

देवी ही आपण जगन्माता मानतो, शक्तिपीठ मानतो. तिच्यात व आपणात आई व मुलाचं नातं आहे, ही शिकवण आपल्याला आपल्या संस्कृतीतून मिळालेली आहे. जेव्हा आई मुलाला आणि मूल आईला नग्न पाहतं तेव्हाच दोघांचाही जन्म होतो.

(कामाख्या मंदिरातील शक्ती देवीची मूर्ती योनिपुजा आणि शक्तीपीठ म्हणून भारतात अनन्यसाधारण स्थान या देवीला आणि मंदिराला आहे. )
कामाख्या देवीच्या मंदिरात शक्तिपीठ म्हणून योनी पूजा करताना तिच्या योनीतील रक्त (प्रतीकात्मक) आपण डोक्याला लावतो तेव्हा ते पीठ कामुक आहे, असे आपण मानतो का? की ती आपली संस्कृती आहे?

हुसेन यांनी सरस्वतीचे नग्न चित्र काढले, ते अतिशय कलात्मक आणि अष्टसात्विक भाव स्पष्ट करणारे होते. याउलट कलेच्या दृष्टिकोनातून पाहताना भारतमातेचे म्हणून जे एक चित्र आपण सातत्याने पाहतो, जिला अनेक पदरी साडी चापूनचोपून नेसवलेली असते आणि हळदीकुंकवाला आलेल्या सवाष्णीसारखी ती उभी असते आणि जिचे केस मोकळे सोडलेले असतात आणि एकंदरीत त्या चित्राचा पाहताना परिणाम तो अखंड भारत आहे, असाही होत नाही किंवा ती कुणाची माता आहे, असाही होत नाही. कलेचा अत्यंत बुरसटलेला आणि अर्थहीन असा अर्थ त्या साडी नेसलेल्या भारतमातेमधून प्रतीत होतो. आता कट्टरवाद्यांनी किंवा कोणत्या तरी माथेफिरूने तुमच्या गळ्यावर सुरी ठेवून तिला भारतमाता मानाच असे म्हटले तरी ही प्राचीन, अर्वाचीन आणि पोस्ट मॉडर्निझमच्या अर्थाने ते एक बोगस आणि अतिसुमार चित्र आहे.

हजार वर्षांच्या इस्लामच्या आक्रमणानंतर आपण त्यांना आपल्यासारखे बनवू शकलो नाही, उलट आपण त्यांच्यासारखे बनलो हे खरे आपले सांस्कृतिक नग्नता आहे. खरा प्रश्न ही नग्नता कुठे लपवायची, हा आहे.

नग्नता ही धर्मामध्ये त्याज्य नाही. सनातन धर्मामध्ये तर नाहीच नाही. इस्लाम आणि व्हिक्टोरियन कालखंड हा नग्नता कृतकपणे झाकण्याचा कालखंड मानला जातो. धर्म याचा खरा अर्थ प्रकृती असा होतो आणि प्रकृती ही ननैतिक असते.

दुसऱ्या बाजूने वस्त्रांचा आणि नैतिकतेचा काय संबंध? उदाहरणच घ्यायचे झाले, तर उष्ण आणि विषुववृत्ताजवळच्या कटिबंधातले लोक हे साधे आणि पातळ कपडे घालतात. तर शीत कटिबंधातील लोक हे लोकरीचे आणि विविध प्रकारच्या आवरणांनी युक्त असे खूप कपडे घालतात. याचा अर्थ जास्त कपडे घालणारे नैतिक होतात का?

वस्त्र हे नैतिकतेचं निर्देशक असतं, तर जास्त कपडे घालणारे अधिक नैतिक मानले जायला हवेत. जी गोष्ट आपण झाकतो तिची आपल्याला भिती वाटते आणि ती भिती आपल्या मनात असते.

इस्लाम हा भितीवर आधारित धर्म आहे. काही अब्राह्मनिक धर्म हे सुद्धा भितीच्या आधारावरच उभे आहेत. पण भारतात निर्माण झालेले धर्म हे भितीच्या आधारावर उभे नाहीत.

जैनांमध्ये तर दिगंबर पंथच आहे. तो पंथ अश्लील मानायचा का?
एवढेच नव्हे, तर अनेक स्तूप, अनेक मंदिर, अनेक शिल्प यामधील देवदेवता नग्न स्वरूपात त्या काळच्या अज्ञात कलावंतांनी कोरून   काढलेल्या आहेत. त्या काळात आजच्या काळासारखे कट्टरवादी भारतात नव्हते म्हणून त्यांना त्यांची कला पूर्ण स्वरूपात प्रकट करता आली.

देव, अवतार हे ईश्वरी अंश असतात, ईश्वर नव्हे. ईश्वर जन्म घेत नाही, ईश्वर मृत्यू पावत नाही. त्याचा अंश ज्याच्यामध्ये जास्त प्रमाणात असतो, ते अवतार म्हणून आपण मान्य करतो.

Naga Sadhus Photo
अनेक साधू आणि साध्वी किंवा तंत्रसाधना करणारे साधू आणि साध्वी किंवा नागपंथीय साधू हे वस्त्रविहीन असतात. त्यांचा अश्लीलतेशी दुरान्वयेही संबंध नसतो.

हुसेन मुस्लीम असल्यामुळे मुद्दाम हिंदू देवदेवतांचा अपमान करतात, असे ते इस्लामशी करतील का, असे विचारणे हे तद्दन बुद्धिहीनतेचे लक्षण आहे, ते यामुळेच. इस्लाम हा धर्म नव्हे. तो एक राजकीय ‘कल्ट’ म्हणजे जीवनशैली आहे. ज्याची धर्म ही दुसरी दुय्यम निकड (priority) आहे. एकंदरीत मानवी अस्तित्वाचा प्रवास हा एक शोधाचा प्रवास आहे, ज्यामध्ये अनेक कला येतात, संगीत येतं, शास्त्र येतं. क्रमच लावायचा झाला, तर खालीलप्रमाणे
१. ज्ञानयोग
२. अवतार/प्रेषित
३. धर्म
४. धर्माचे संघटन
५. धर्माच्या संघटनांच्या नावाने काम करतो, असे सांगून कृती करणाऱ्या राजकीय/अराजकीय संघटना.
असा क्रम लागतो.
खरा कलावंत हा ज्ञान, प्रेषित आणि धर्म यांच्या अस्तित्वामध्ये वेगवेगळ्या पातळ्यांवर गुंतलेला असतो. त्याला धर्माच्या संघटना (उदा. शंकराचार्यांची पिठे, खिलाफत, व्हॅटिकन, वक्फ बोर्ड  वगैरे) हे काय म्हणतात याच्याशी देणेघेणे नसते. तशा प्रकारे तो कामच करू शकत नाही. या धर्माच्या संघटनांच्याही खालच्या स्तरावर धर्माच्या संघटनांच्या नावावर राजकीय/अराजकीय संघटना काम करत असतात. कोणताही खरा कलावंत त्यांना कोणतंही स्पष्टीकरण देऊ शकत नाही (आणि त्याने देऊही नये). कारण दोघांची भाषा एकमेकांसाठी अगम्य असते. संख्येच्या बळावर कलावंत निष्प्रभ आणि पराभूत होऊ शकतो. परंतु त्याचे म्हणणे हे प्राकृतिक आणि अजरामर असते आणि त्याला पराभूत करणाऱ्यांचे म्हणणे हे कृतकतेने, कामुकतेने आणि ढोंगाने बरबटलेले असते. हे सारे लक्षात घेतले की, हुसेन काय किंवा चार्ली हेब्दो, तस्लीमा नसरीन यांच्या बाबतीत काय झाले असेल, हे आपल्या लक्षात येते.

देवदेवतांची चित्रे आणि शिल्पे जगभर सर्व संस्कृतींमध्ये (अर्वाचीन भारतीय संस्कृती धरून) केवळ नग्न स्वरूपातच चित्रित किंवा शिल्पित केली गेलेली नसून त्याही पुढे जाऊन प्रत्येक धर्मामध्ये काही अपवाद सोडला तर देवदेवतांची असंख्य मैथुन चित्रं आणि शिल्प निर्माण झालेली आहेत आणि ती दैवी मानली जातात. याचं मुख्य कारण प्राकृतिक दृष्टीने आणि ज्ञानाच्या पातळीवर मैथुन हाच निर्मितीचा प्रथम आणि अखेरचा बिंदू असतो आणि ते मैथुन वेगवेगळ्या फॉर्ममध्ये  पुननिर्मित करण्याची दैवी देणगी कलावंताला लाभलेली असते. हे ज्यांना कळत नाही, ते कलावंताची हत्या करण्याकरिता सर्व ठिकाणी, सर्व संस्कृतीमध्ये टपून बसलेले असतात. ते मैथुनाचा, नग्नतेचा विरोध करत नसून निर्मितीची, प्रकृतीची आणि ज्ञानाची हत्या करत असतात. आणि याला पाठिशी घालणारी सरकारे जेव्हा जगभरच्या वेगवेगळ्या देशांत अस्तित्वात येतात, तेव्हा त्या देशाचा, त्या प्रांताचा आणि संस्कृतीचा ऱ्हास सुरू होतो.

नैतिकतेचा प्रकृतीशी, सृजनाशी आणि ज्ञानाशी काही संबंध नाही. ज्ञान, प्रकृती आणि निसर्ग हे ननैतिक आहे. नैतिकता हा कायदा होय. परस्परविरोधी असे लाखो नैतिक कायदे नग्नता आणि मैथुन या संदर्भात आहेत. नव्हे, तर प्रत्येक गोष्टीबाबतच आहेत. विषय बदलून उदाहरणच द्यायचं झालं, तर संजय दत्त याने हत्यारं बाळगल्या बद्दल पाच वर्षं तुरुंगवासाची शिक्षा भारतात भोगली जी ब्रिटिशकालीन कायद्याप्रमाणे होती. तशा प्रकारे हत्यारं बाळगणं अमेरिकेत गुन्हा नसून अत्यंत सहज आणि सोपी बाब आहे. भारतात कायद्याप्रमाणे शिक्षा भोगल्यामुळे त्याला आता अमेरिकेचे दरवाजे कायमचे बंद झाले. शिक्षेच्या संकल्पना कश्या बदलतात आणि त्याचे दूरगामी परिणाम काय होतात हे दाखवण्याकरिता हे विषय सोडून उदाहरण घेतलं इतकच.

नग्नतेबाबत असंख्य प्रयोग जगभरच्या चित्रकार आणि शिल्पकारांनी केले आहेत. त्यात भारत प्रथम होता.

खजुराहोसारखी मंदिरे, अजंठा-एलोरासारखी शिल्पे ही भारतीय संस्कृतीची धरोहर आहे. धर्माच्या नावावर चित्रकारांना जर देवादिकांची नग्नता आणि मैथुन शिल्पे काढण्याचे बंद करायचे ठरवले, तर आपल्याला आपली संपूर्ण कलासंस्कृती आणि शिल्पसंस्कृती जी चार ते पाच हजार वर्षं जुनी आहे ती नाकारावी लागेल.

जैनिझम, बुद्धिझम, हिंदू सनातन धर्म नैतिकतेचे नियम म्हणून कलावंताला शिल्प किंवा चित्र काढताना नग्नता किंवा मैथुन शिल्प किंवा चित्र काढणे त्याज्य ठरवले नव्हते. कारण हे करत असताना प्राचीन महर्षींनी ज्ञान आणि दैवी अंश या पातळीवर सृजनाला पाहिले होते. नैतिकतेचे नियम हे कायद्यासारखे आहेत. कायदा हा सीमांनुसार बदलतो. केवळ देशाच्याच नव्हे, तर राज्याच्या सीमांनुसारही बदलतो. महाराष्ट्रात बीफ बॅन आहे, केरळात नाही. गुजरातेत दारूबंदी आहे, महाराष्ट्रात नाही. याचा अर्थ गुजरातेत दारू पिणे हा गुन्हा आहे किंवा महाराष्ट्रात बीफ खाणे हा गुन्हा आहे, पण बाजूच्या राज्यात नाही. भारतात परमिटशिवाय हत्यारं बाळगणं हा गुन्हा आहे, पण अमेरिकेत नाही. अनेक जमातींमध्ये आजही बहुपत्नी किंवा बहुपती प्रथा चालू आहेत. अशा प्रथा भारतात अनेक ठिकाणी आहेत, अनेक विमुक्त भटक्या जमातींमध्ये आहेत, तशा आधुनिक जगातही आहेत.

भारतात व्हिक्टोरियन काळातील गुलामीच्या काळात म्हणजे, राणी व्हिक्टोरियाचे साम्राज्य जगभर पसरले होते आणि त्यावरील सूर्य जेव्हा मावळत नसे तेव्हा ‘व्हिक्टोरियन मॅनरिझम’ नावाच्या एका ‘कोड ऑफ कंडक्ट’चा उदय झाला. ज्यामध्ये वागणे, बोलणे, जेवणे आणि अंगभर वस्त्र घालणे किंवा अंग संपूर्ण झाकले जाईल असे कपडे घालणे, त्यातही स्त्री आणि पुरुषांनी जेवताना तशा प्रकारचे कपडे घालणे आणि काटे-चमचे वापरणे हे अभिजन संस्कृतीचे लक्षण मानले जाऊ लागले.

जेम्स कॅमेरूनच्या ‘टायटॅनिक’ चित्रपटात काही दृश्यांमध्ये या व्हिक्टोरियन मॅनरिझमचे नमुने पाहायला मिळतात. ज्यामध्ये एके ठिकाणी पुढे महान चित्रकार ठरलेला पिकासो याचाही उल्लेख सुमार किंवा क:पदार्थ असा आढळतो. प्रथम श्रेणीमधल्या ‘व्हिक्टोरियन अभिजनांमध्ये’ जे वातावरण होते त्याचा गुलाम भारतीय प्रजेवर दीर्घकालीन नकारात्मक असा गंभीर परिणाम झाला. व्हिक्टोरिया राणी आणि ब्रिटिश साम्राज्याच्या अस्तानंतर ब्रिटन, अमेरिका आणि ब्रिटिश सामाज्याच्या अमलाखाली असणारे अनेक राष्ट्रकुल देश हे या पगड्यातून बाहेर पडले. कला आणि संस्कृतीसाठी नैतिकतेची खोटी झापडे त्यांनी काढून टाकली.

व्हिक्टोरियन काळामध्ये ज्याने कमप्यूटरचा मूळ शोध लावला आणि ज्याने नाझींचा encrypted message decode केला तो Alan टुरिंग स्म्लैंगिक असल्यामुळे हा गुन्हा मानला गेला आणि त्याला होर्मोन्ल उपचार किंवा कैद असा पर्याय देण्यात आला. त्याने पुढे आत्महत्या केली. खर तर स्म्लैंगिकता हा आजार नव्हता, Alan टुरिंग पुढे कॉम्पुटर चा पितामह ठरला, त्याने लावलेल्या शोधामुळे हिटलर विरुद्ध्च युद्ध दोन वर्ष आधी सम्पुष्टात आल आणि इंग्लंडच्या राणीने, टुरिंगला मरणोपरांत माफी प्रदान केली.
पण ह्या उलट, प्राचीन भारतीय संस्कृती मध्ये स्म्लैंगिकता हि कोणत्याही प्रकारची रोग भावना आहे असे मानले जात नसे.

आधुनिक अध्यात्मिक गुरु श्री. श्री. रवी शंकर ह्यांनी ११ डिसेम्बर २०१३ रोजी रात्री १०:०७ मिनिटांनी ट्वीटर वर ट्वीट करून स्म्लैंगिकता हा गुन्हा मानला जात नसल्याचे स्पष्ट केले होते. किंबहुना त्यांच्या मते भगवान अय्यप्पा हि हर-हरा च्या प्रतीकात्मक स्म्लैंगिकतेची निर्मिती मानली जाते.

पण भारतामध्ये व्हिक्टोरियन विचारसरणीचा परिणाम इतक्या खोल गुलामीत झाला की, भारतीय साहित्य (उदा. गीतगोविंद), भारतीय प्राचीन कला, इतिहास, शिल्प, दगडांमध्ये कोरलेली लेणी, कालिदासापासून राधागोविंदपर्यंत शृंगारिक लेखन, वात्सायनाचे कामशास्त्र हे पाश्चिमात्त्यांनी उचलले आणि स्वतंत्र भारताचा बहुसंख्य हिंदू हा कलेमध्ये व्हिक्टोरियन होण्याकरिता धडपडू लागला. आपल्या अभीजन मालकाचा गुलाम जसा वागतो, तशी भारताची विचारसरणी झाली. एके काळी भारतात ज्ञान आणि सृजन, कला आणि कल्पना यांचे स्थान धर्म, धर्माच्या संस्था आणि धर्माच्या नावावर चालवणाऱ्या संस्था याहून वरचे होते. स्वातंत्र्योत्तर काळात गुलामी मानसिकतेचे हिंदू, मुस्लीम आणि ख्रिश्चन, शीख, जैन व बौद्ध कट्टरवाद्यांनी कला, जी पायावर उभी होती, ती डोक्यावर उभी केली.

इथे परत स्वातंत्र्य मिळण्याच्या काळात काही कलावंतांनी अभिजात मुलभूत संस्थेशी नाळ जुळवून घेण्यासाठी Bombay Progressive Artist’s Group, ज्यामध्ये एफ. एन. सुझा, एस. एच. रझा, एम. एफ. हुसेन, के. एच. आरा आणि एच. ए. गडे आणि यातील एकमेव शिल्पकार असणारे एस. के. बाकरे यांनी मिळून हा ग्रूप स्थापन केला. या ग्रूपमध्ये नंतर मनीष डे, रामकुमार, अकबर पदमसी आणि तय्यब मेहता हे सामील झाले. १९५० मध्ये वासुदेव गायतोंडे, क्रिशन खन्ना आणि मोहन सामंत (जे पुढे अमेरिकेत स्थायिक झाले) हेही सामील झाले. यांचा हा ग्रूप केवळ चित्रकला नव्हे, तर शिल्पकला आणि एकंदरीतच कलाविचार याविषयी भारताची हजार वर्षांची मोगल गुलामी परंपरा, दीडशे वर्षांची ब्रिटिश गुलामी परंपरा, १९४७ साली झालेली अखंड भारताची फाळणी आणि त्यानंतरचा अमानुष नरसंहार या पार्श्वभूमीवर सृजनाचे आणि कलेचे एक राजकीय, सामाजिक आणि सांस्कृतिक बंड होते. त्याचे विवरण या ग्रूपने काही वाक्यांत जाहिरनामा स्वरूपात स्पष्ट केले होते. ते विवरण खालीलपमाणे :
“Paint with absolute freedom for content and technique, almost anarchic, save that we are governed by one or two sound elemental and eternal laws, of asthetic order, plastic coordination and colour composition”

१९५६ साली हा ग्रूप फुटला, तरीही भारताच्या मूळ कलात्मक सृजनशील नाळेशी जोडणारे हे बंड भारतीय कलाविश्वाला (लेखन असो, चित्र असो, शिल्प असो वा साधा लेख असो) कायमचे गुलामगिरीतून मुक्त करण्याचा प्रयत्न म्हणून नोंदवले गेले. कोणताही धर्म, धार्मिक संस्था, कोणत्याही धर्माच्या कट्टरवादी संघटना, सरकार/सरकारे किंवा प्रतिगामी गुलामी विचार करणारे गट हे कलावंताच्या स्वातंत्र्यामध्ये ढवळाढवळ करू शकत नाहीत, कारण हे स्वातंत्र्य अभिजात आणि प्राकृतिक आहे, याची जवळपास १२०० वर्षं तुटलेली नाळ भारताशी या बंडाने जोडली.

या ग्रूपमधील सुझा यांनी अनेक नग्न चित्रं वेगवेगळ्या रचनांमध्ये काढलेली आहेत. जन्माने ते कॅथॉलिक होते. जगभरच्या चित्रकारांनी खरं तर मूळ भारतीय परंपरेत अनुस्यूत असलेली दैवी नग्नता जगभर पसरवली. भारतात मूळ नग्न स्वरूपात असलेली चित्रं आणि शिल्पं ही गुलामीच्या आवरणाखाली कपडे घालून कॅलेंडरवर राजा रविवर्माने सादर केली. राजा रविवर्मा आणि दीनानाथ दलाल (दलाल हेसुद्धा एक मोठे चित्रकार होते) यांचे कॅलेंडरवरील देवी-देवता किंवा शिळा प्रेसमधून छापून आलेले देवी-देवता आपण पुजू लागलो तो म्हणजे आपल्या अपवृशीय दैवी परंपरांचा आणि कलावंतांचा निचांक होता. खरं तर राजा रविवर्मा आणि दीनानाथ दलाल यांच्या अगोदरही प्राचीन काळातसुद्धा मंदिरामध्ये शिल्पांना दगडी वस्त्रं घालण्याची अपवादाने पद्धत होती, पण ती मुख्य अट नव्हती.
खिलाफत, वक्फ बोर्ड, शंकराचार्यांची पिठे, व्हॅटिकन वगैरे वगैरे धर्माच्या संस्थांना कलेमध्ये ढवळाढवळ करण्याचा कोणताही अधिकार कधीच नव्हता, हे आधुनिक कलापरंपरेने पुन्हा पुन्हा बजावून सांगितलेले आहे. या आधुनिक परंपरेची जननी प्रबोधन काळानंतर युरोप ही ठरली. वास्तवात, हजारो वर्षांपूर्वी भारतभूमीत हे घडलेले होते. वर उल्लेखलेल्या प्रमाणे इस्लाममध्ये मनुष्य रूपात किंवा सगुण रूपात देव किंवा देवता यांची कल्पनाच अमान्य असल्यामुळे त्यांचे देव-देवता नग्न किंवा भग्न हे कसे दाखवणार?

खरा मुसलमान हा अल्लाची इबादत (प्रार्थना) करतो, प्रेषित महंमदांची नव्हे. त्यामुळेच प्रेषित महंमदाचेच मुस्लीम धर्मामध्ये चित्र उपलब्ध नाही किंवा त्याची पुजेसाठीची देवता अशी कल्पनाही उपलब्ध नाही. आज जे पाश्चिमात्त्य देशांमध्ये प्रेषित महंमदांचे कार्टून डेन्मार्क मध्ये काढले गेले किंवा चार्लि हेब्दोमध्ये छापले गेले ती केवळ कार्टुनिस्टची कल्पना होती, त्याचा महंमदांशी काही संबंध नव्हता. त्यातून निर्माण झालेली हिंसा ही धर्माच्या नावावर चालवणाऱ्या संस्थांना स्वत:च्या हिंसाचाराचा निकडतक्ता पुढे करण्याकरिता व स्वत:ची दहशत निर्माण करण्याकरिता मिळालेले कारण होते. त्याचा मुस्लीम संस्कृतीशी काडीमात्र संबंध नाही. त्यामुळे मुस्लीम चित्रं आणि शिल्पं परंपरेत राजेमहराजे, मशिदी-मिनार, महाल आणि इमारती यांची भव्य आणि नेत्रदीपक अशी प्रगती झाली. परंतु त्याला मानवी चेहरा नव्हता.

इस्लाम हे एक असे अपवादात्मक उदाहरण आहे, जिथे स्त्रीला चेहराच नाही, देवतांना चेहरा नाही, प्रेषिताला चेहरा नाही आणि ज्याची उपासना करायची आहे तो संपूर्णत: निर्गुण निराकार आहे. त्यामुळे कोणत्याही कलावंतासाठी पेच हा आहे की स्वर्गीय नग्नतेतील किंवा स्वर्गीय मैथुनातील दैवी तत्त्वं मुस्लीम धार्मिक इतिहासाचा आधार घेऊन निर्माण करणं केवळ अशक्यच आहे. पण याचा परिणाम म्हणून अशा प्रकारची नग्नता किंवा मैथुन चित्रं किंवा मानवी शरीरसंबंध याचा कलात्मक आणि निरोगी आविष्कारच मुस्लीम समाजात नसल्यामुळे संपूर्ण मुस्लीम समुदायाच्या मानसिकतेवर त्याचा निरोगी आध्यात्मिक प्रभाव पडला नसून सर्व धार्मिक शिक्षकांकडून, मुल्लामौलवींकडून इबादत केल्यानंतर सेक्सविषयक कोणकोणते फायदे पुरुषांना मिळणार आहेत, तेही केवळ भौतिक जगात नव्हे; तर मृत्यूनंतर मिळणार आहेत हे वारंवार मनावर ठसवलं जातं. भौतिक जगामध्ये किती बायका भोगता येतील, किती सेक्स गुलाम ठेवता येतील यापासून ते मृत्युनंतर ७२ हुरा कशा प्राप्त करता येतील, त्याचे तोडगे व उपाय काय याभोवतीच मुस्लीम मानस घुटमळत राहतं. याचा अर्थ नग्नता मैथुन शिल्पं, नग्न चित्रं, देवदेवतांच्या शरीरसंबंधातील वर्णनं आणि त्याची अभिजात कलेतील अभिव्यक्ती एखाद्या धर्मात नसेल, तर त्या धर्मातून कामुकता लोप पावायची सोडून ती उफाळून येते आणि सर्व शिकवण अचानक ‘सेक्स’ या एकाच विषयाभोवती फिरू लागते (जरी ती मूळ धर्मात अभिप्रेत नसली, तरी) याचं हे उत्तम उदाहरण आहे.

म्हणजे नग्नता आणि कामुकता, मैथुन यांच्या अभिव्यक्तीवरील बंदी ही माणसाला मुक्त करू शकत नाही. तर ती निरोगी कामुक बनवण्याऐवजी चुकीच्या पद्धतीने कामुक बनवते, हेच या उदाहरणावरून दिसून येते. अनेक इस्लामी जिहादी, जिहादमधल्या मृत्यूनंतर आपल्याला कौमार्यभंग न झालेल्या ७२ हुरा भोगण्याकरिता मिळणार आहेत म्हणून केवळ आत्मघातकी पथकात दाखल होतात आणि सूसाइड बॉम्बर बनतात, हे उदाहरण स्वत:मध्ये पुरेसं बोलकं आहे. जेव्हा एम. एफ. हुसेन यांना कट्टरतावादी हिंदूंनी तुम्ही हिंदू देवदेवांची नग्न चित्रं काढली, तशी मुसलमानांची काढून दाखवा असे आवाहन दिले तेव्हा त्याचे उत्तर ते काय देणार होते? अर्थात, अभिजात कलावंताने, लेखकाने, विचारवंताने आणि शास्त्रज्ञाने आपल्या वाट्याला येणारा छळ निमूटपणे सहन करून आपले काम करावे आणि आपल्या वाट्याला येणाऱ्या सर्वच धर्मातल्या अट्टल बदमाश आणि कट्टरवादी अज्ञानांना उत्तरं देण्यात वेळ वाया घालवू नये, हा अभिजाततेचा एक संकेत आहे. तोच हुसेन यांनी पाळला.

(मध्य प्रदेशातील भोजशाला येथील संगमरवरी देवी सरस्वतीची मूर्ती . या देवतेची मूर्ती कर्झन वायलीने लुटून नेली.)

इथे सरस्वतीविषयी थोडेसे लिहायचे झाले, तर हिदू पुराणाप्रमाणे (मत्स्य पुराण) सरस्वती ही ब्रह्माची मुलगी जिची निर्मिती झाल्यावर स्वत: ब्रह्माला तिचे कामूक आकर्षण वाटल्यामुळे त्याने तिच्याशीच लग्न केले आणि या गुन्ह्याची (incest- एकाच कुटुंबातील सदस्यांशी किंवा जवळच्या नातेवाइकाशी लैंगिक संबंध ठेवणे) शिक्षा म्हणून शिवाने ब्रह्माचे एक डोके उडवले होते. चित्राचा हा पुढचा भाग हुसेन यांनी चित्रित केला असता, तर त्यांचे काय झाले असते, हे ब्रह्माच जाणो! शिवाय सरस्वती देवीची जवळपास पूर्ण नग्न किंवा अर्ध-नग्न भारतीय संस्कृतीत निर्माण झालेली शिल्प होती जी कट्टर वाद्यांना माहित नाहीत. त्यातली काही lord Curzon ने ब्रिटन मध्ये पळवून नेली.

केवळ भारतातच नव्हे, तर प्रबोधनपूर्व काळात युरोप आणि पाश्चिमात्त्य जगातसुद्धा नैतिकता, अध्यात्म, कला आणि शास्त्र या संबधीची आत्यंतिक खुळचट कल्पना जन्म घेत असते. त्याला ‘डार्क एज’ असे युरोपमध्ये नाव आहे. प्रबोधन (Renaissance) काळानंतर युरोप आणि पाश्चिमात्त्य जगातील देश बऱ्याच प्रमाणात या खुळचट कल्पानांमधून मुक्त झाले. परंतु भारतातील हिंदूवादी संघटना कलावादी विचार, कलेचे तत्त्वज्ञान, उच्च दर्जाची प्रतिभा आणि अलौकिक बुद्धिमत्ता यांचा परिसस्पर्श न झाल्यामुळे मुस्लीम आक्रमणाच्या काळामध्ये स्त्रीला अधिकाधिक झाकण्याची प्रतिगामी पद्धत (जी पुढे व्हिक्टोरियन काळात चालू राहिली) हीच काहीतरी नैतिक आणि दैवी बाब आहे, असे विचार रूजले आणि फोफावले ज्याचे कलावंत, प्रतिभावंत, शास्त्रज्ञ बळी ठरू लागले.

आज आपण देवीदेवतांच्या पूजा करतो, मग ती भवानी माता असो की अंबामाता असो, विष्णू असो की, शंकर असो; या सर्व मूर्ती प्राचीन काळामध्ये नग्न स्वरूपात बनवलेल्या आहेत. देव आणि देवी यांना हिंदू धर्माप्रमाणे जगन्माता आणि जगत्पिता असे मानतात. मूल आणि आई, वडील आणि मूल यांच्यामध्ये नग्नता ही कामुकतेशी संबधित नसते, असा धार्मिक संकेत आहे, ज्या संकेताविरुद्ध आजच्या धार्मिक संघटना कार्यरत आहेत. महाभारतात आई आणि मुलामध्ये वस्त्र हे अहंकार आणि अज्ञानाचे प्रतीक मानल्याची एक गोष्ट आहे.

गांधारीने आपल्या अंध नवऱ्यासाठी आयुष्यभर डोळ्याला पट्टी बांधून आपल्या डोळ्यातील प्रकाशऊर्जा बंद करून ठेवली होती. महाभारताच्या युद्धाअगोदर त्या उर्जेने आपल्या मोठ्या मुलाचे संपूर्ण शरीर संरक्षित करावे, म्हणून तिने दुर्योधनाला निर्वस्त्र व्हायला सांगितले. आजच्या कट्टरतावादी धार्मिक विचार करणाऱ्या संघटनांप्रमाणे विचार करणाऱ्या दुर्योधनाने गांधारी मातेचे शब्द ऐकून आपले गुप्तांग आणि मांड्या झाकतील, एवढेच कपडे अंगावर ठेवले आणि बाकी शरीर उघडले. गांधारीने जेव्हा डोळ्यावरील पट्टी काढून आपले नेत्र आपल्या मुलाच्या शरीरावर केंद्रित केले तेव्हा दुर्योधनाचे हे रूप पाहून तिने दु:खाने उसासा सोडला. तिच्या नेत्रातल्या उर्जेच्या कवचाचे संरक्षण दुर्योधनाच्या संपूर्ण शरीराला प्राप्त झाले, परंतु त्याच्या अज्ञान आणि अहंकाराच्या वस्त्रांमुळे आच्छादित असलेल्या त्याच्या मांड्या आणि गुप्तांग यांना आईच्या नेत्रातल्या प्रकाशउर्जेचं संरक्षण प्राप्त होऊ शकले नाही. ‘नग्न म्हणजे संपूर्ण नग्न असं मी तुला म्हटलं होतं,’ हे गांधारीने त्याला बोलूनही दाखवलं. महाभारताच्या अखेरीला दुर्योधनाचे नग्न न झालेले वस्त्राच्छादित त्याचे अवयव – मांड्या भिमाने गदेने फोडल्या आणि त्याचा शेवट झाला.

नग्नता ही निर्मितीची अंतिम पायरी आहे आणि मैथुन ही सृजनाची अंतिम पायरी आहे. त्यामुळे अभिजात शास्त्र आणि अभिजात कला या नैतिक किंवा अनैतिक असत नाहीत. त्या ननैतिक (amoral) असतात. डॉक्टरला किंवा कलावंताला झाकलेल्या शरीराची नैतिकता शिकवण्याने व त्याच्यावर या विचारांची दहशत निर्माण केल्याने व्यक्तीच्या, समाजाच्या, देशाच्या, मानव जातीच्या अस्तित्वाची, आरोग्याची आणि सांस्कृतिक पायाची हानी होते. केवळ हानीच होत नाही, तर त्याचे खच्चीकरणच होते.

या साऱ्याचा त्या त्या समाजावर गंभीर असा नकारात्मक परिणाम होतो. समाज आणि समाजमन निरोगी राहत नाही. झाडे, पाणी, पशुपक्षी आणि अतिशय दुर्मिळ झालेल्या भटक्या विमुक्त जमातींच्या नग्नतेत सहजता असते. त्यामुळे मन निरोगी बनून त्यातून कामुकता आणि हिंसाचार निर्माण होत नाही.
आदिवासींमध्ये अपदवादात्मकसुद्धा बलात्कार होत नाहीत.

याउलट नागर समाजात घरामध्येच दुर्बल घटकांवर, स्त्रियांवर घरामधीलच सबल आणि मोठी मंडळी अत्याचार आणि बलात्कार करताना आढळतात, त्याच्या बातम्याही येतात. जे घरात घडते तेच समाजातही घडते. मग आपण प्रश्न नेमका कुठे सुरू होतो, याचा विचार न करता कायदे अधिक कडक करा, अशी मागणी करतो. कायदे कितीही कडक केले, तरी अत्याचार आणि बलात्कार यांचे प्रमाण कमी होत नाही असे संख्याशास्त्र दाखवते.

त्याचे खरे मूळ धार्मिक टोळ्यांनी अभिजात सृजनशील कलावंतावर आणि बुद्धिवंतावर घातलेल्या कृतक बंधनात आहे. राजकीयदृष्ट्या सोयीचे नसले, तरीही हे सत्य पचवल्याशिवाय आपण अनुक्रमे अभिजात शास्त्र, अभिजात कला आणि सर्वात शेवटी खऱ्या अर्थाने अभिजात अध्यात्म (बाबा बुवा नव्हे)आणि शेवटी अभिजात ज्ञान निर्माण करू शकत नाही. उपनिषदांमध्ये ज्ञानाविषयी एक फार सुंदर बोधकथा आहे. ज्ञान हे अग्निसारखे असून ते अज्ञानाच्या गवताला जाळते आणि त्यानंतर अग्निच्याही अस्तित्वाचा विलय होतो. त्यामुळे अज्ञान संपल्यावर ज्ञान विलयाला जात असल्यामुळे अशा अभिजात ज्ञानाचा अहंकार उरत नाही, हा या बोधकथेचा अर्थ.

ज्या भूमीत उपनिषदे निर्माण झाली, त्या भूमीत अज्ञानाच्या गवताचे तण एवढे माजावे हे केवळ सांस्कृतिक आणि सामाजिक दृष्ट्या धोक्याचे नसून व्यक्तिगत आणि राजकीय दृष्ट्याही घुसमटवून टाकणारे आहे.

हुसेन यांच्या चित्राची जी कथा झाली, तशीच वेगळी कथा सलमान रश्दी यांच्या किंवा तस्लीमा नसरीन यांच्या पुस्तकाची झाली आणि यामध्ये सरकार सहभागी होतं. सरकार याचा अर्थ कोणत्या एका पक्षाचे सरकार नव्हे, तर जे सत्तेत येईल ते सरकार. लेखकाने काय लिहावे, चित्रकाराने कोणती चित्रे काढावीत, लेखक आणि कलावंतांनी धर्माचा कसा अनुनय करावा, सत्य असले तरी बहुसंख्य लोक ज्याच्या विरोधात आहेत, ती गोष्ट चित्रित करू नये किंवा लिहु नये हे सारे सरकारे ठरवू लागली. धार्मिक गट, मग तो मुस्लीम असो, ख्रिश्चन असो, हिदू असो वा अजून इतर कोणत्या धर्माचा असो; यांच्या भावना आळीपाळीने कधी नाटकामुळे, कधी चित्रांमुळे, कधी पुस्तकामुळे कधी पेयामुळे, कधी खाद्यपदार्थांमुळे, कधी ध्येयामुळे तर कधी घोषणांमुळे दुखावल्या जाऊ लागल्या. अशा प्रकारच्या सप्तस्वातंत्र्यावर बंदी घालण्याची परंपरा आणि त्या विचारवंताला, लेखकाला, बुद्धिवंताला छळण्याची परंपरा ही कम्युनिस्ट, इस्लामिक आणि हुकूमशाही देशात नवी नाही. तिथल्या प्रचारयंत्रणा हे ‘प्रो- पीपल’ आहे म्हणजे, लोकांसाठी आहे असे सांगून करतात. भारतात संविधान प्रत्येक नागरिकाला खूप मोठे स्वातंत्र्य बहाल करते. ज्याचा तर्क दिलेला आहे किंवा अभिजात सदरात मोडते असे कोणतेही अस्तित्व, कृती भारतीय नागरिक करू शकतो. भावना दुखावणे, ही रंजक कल्पना आहे. भावना कशानेही दुखावू शकतात.

नुकतेच भाजप सरकार आल्यावर  ख्रिश्चन धर्मियांच्या भावना दुखावल्या गेल्यामुळे मुंबईत एका नाटकावर बंदी घालण्यात आली. त्याच वेळी बिहारमध्ये नितीश सरकारने दारूवर बंदी आली. महाराष्ट्रात बीफ खाण्यावर बंदी आली. तेंडुलकरांच्या ‘सखाराम बाइंडर’पासून ‘घाशीराम कोतवाल’ पर्यंतच्या नाटकांना झुंडशाहीला सामोरं जावं लागलं होतं. भारत हा सर्वांत जास्त बीफची निर्यात करणारा देश आहे. एम. एफ. हुसेन यांना आधुनिक भारताचे पिकासो असे संबोधले जाते. देशात दारूपेक्षा, बेगॉन पिऊन जास्त लोक लगेच मरतात, पण बेगॉनवर बंदी नाही. शेतकरी गळफास लावून आत्महत्या करतो, पण गळफासावर बंदी नाही. चित्रकलेचा प्रत्येक विद्यार्थी-विद्यार्थिनी कला विद्यालयात अधिकृतरित्या नग्न स्त्री, पुरुषाला समोर झोपवून अॅनाटॉमीच्या तासाला न्यूड रेखाचित्र काढतो. तो त्याच्या विषयाचा, अभ्यासाचा भाग आहे. कला महाविद्यालयात मॉडेल म्हणून अॅनाटॉमीच्या तासाला नग्न स्त्री आणि पुरुष पोझेस देतात आणि हे विद्यार्थी-विद्यार्थिनी त्याचे रेखाचित्र काढतात. डॉक्टरी शिक्षण घेत असताना नग्न स्त्री आणि पुरुष यांच्या शरीराच्या आधारे याच अॅनाटॉमीचा अभ्यास, होऊ घातलेले डॉक्टर्स करतात. या साऱ्यातून त्या विद्यार्थी-विद्यार्थिनीं मध्ये किंवा मॉडेल्समध्ये कामुकतेची प्रचंड वाढ झालेली आढळून आलेली नाही. किंबहुना त्यांनी ते केले नाही तर समाजाला चांगले डॉक्टर्स, चित्रकार मिळणार नाहीत किंवा या शिकावू डॉक्टर्सना, या शिकावू चित्रकारांना ‘तुझ्या आईबहिणीला सांगशील का अशी पोझ द्यायला किंवा त्यांच्यावर असे प्रयोग करशील का,’ म्हणून कोणतीही धार्मिक संघटना प्रश्न विचारताना दिसत नाही!!!

या परस्परविरोधी गोष्टींची जंत्री इथे देण्याचं मूळ कारण हे की, कोणत्याही प्रकारचं moral policing हे मागासलेल्या समाजाचे लक्षण होय. आपल्या देशात ब्रिटिश कायदे आल्यावर या moral policing ला सरकारी पाठबळ लाभले. ब्रिटिश गेले, त्यांनी त्यांच्या देशातले कायदेही बदलले. परंतु १९५२ पासून जेव्हा निवडणुका होऊन त्याद्वारे आपले अस्सल भारतीय सरकार सत्तेत आले तेव्हापासून आजपर्यंत बंदी, moral policing, कलावंत, बुद्धिवंताची यातून होणारी अवहेलना, अटकसत्र प्रचंड वाढलेलं आहे किंबहुना ऊत आलेला आहे आणि आता तर त्याला राज्या-राज्यात पाठबळही मिळत आहे. मग राजकीय पक्ष कोणताही असो!  मतांसाठी लोकानुयाच्या वेगवेगळ्या कल्पना, प्रश्नाचा अभ्यास न करता उत्तर देण्याची उथळ वृत्ती, झुंडशाही करणारे जातीय आणि धार्मिक गट आणि १९ व्या शतकातला ब्रिटिश कायदा या सर्वांनी मिळून या देशातली ‘अभिजातता आणि जीनिअस’ मारून टाकलेला आहे. भारत हा राजकीय टोळ्यांचा देश बनलेला आहे आणि त्याला Draconian ब्रिटिश  कायद्याचा आधार आहे.

आज एखादा वात्सायन, कामशास्त्र लिहिल, हजारो कलावंत मिळून खजुराहोसारखी नग्न शिल्पं उभी करतील, त्यांना आवडेल ते ते खातील आणि हवा तेव्हा सोमरस पितील आणि या साऱ्याला सरकारची राजमान्यता (मग सरकार कोणत्याही पक्षाचे असो) मिळेल, अशी कल्पना करून बघा. असं होऊ शकतं का, हा प्रश्न स्वत:लाच विचारून बघा! कोणतंही दमन हे लोकशाहीला मान्य नसतं. याला एक कारण आहे. दमन, प्रवृत्तीचं शमन न करता ती प्रवृत्ती भडकवते. आजही आपल्या समाजात समलैंगिकतेवर ‘उपचार’ करू असा दावा करणारे लोक आहेत! आणि त्यांना सामाजिक प्रतिष्ठाही आहे!!

असा देश आणि असा समाज प्राचीन सुवर्णयुगात जाणं शक्य आहे काय? किंवा आधुनिक महासत्ता बनणं, हे या प्रकारच्या मानसिकतेच्या पंखात बळ आणणारं आहे काय?

एम. एफ. हुसेन अखेरच्या काळात भारत सोडून गेले. ते हयात असताना त्यांच्याशी बोलताना एक वेगळीच गोष्ट कळली. कट्टरवादी टोळ्यांच्या झुंडशाहीला तोंड देताना हा अस्सल भारतीय कलावंत जेरीला आला होता. पण त्याने देश सोडला, तो त्यासाठी नव्हे. ते म्हणाले, भारतीय करप्रणाली, करअधिकारी माझ्या चित्रांच्या किमती विचारतात. एकाच आकाराच्या दोन चित्रांची किंमत वेगवेगळी किंवा कमी-अधिक का, हे मला सांगायला सांगतात. याचं  तर्कशुद्ध उत्तर एक कलावंत म्हणून मी देऊ शकत नाही आणि त्यामुळे मी जवळपास गुन्हेगार आहे, अशी वागणूक करअधिकारी देतात आणि हे चक्र अखंड चालू राहते. या छळाला कंटाळलेल्या एम.एफ हुसेन यांना कतार या देशाने आनंदाने आमंत्रण दिले आणि एम.एफ हुसेन यांनी कतारमध्ये आश्रय घेतला. पंढरपूरमध्ये जन्म घेतलेल्या आणि सिनेमांची पोस्टर्स रंगवून एके काळी उपजीविका करणाऱ्या या महान कलावंताने स्वत:च्या चित्रांच्या बळावर मिळवलेल्या पैशाच्या जोरावर कतारमध्ये गेल्यानंतर दुबईमध्ये एकरकमी पैसे देऊन लॅम्बॉर्गिनी ही गाडी विकत घेतली, जे भारतात त्यांना कधीही शक्य झालं नसतं. त्यांच्या मृत्यूनंतर त्यांचे दफन मात्र (निधर्मी) लंडनमध्ये झाले.

अनेक पातळ्यांवर झुंडशाही आणि सरकार यांनी हातमिळवणी करून वेगवेगळ्या धर्मांच्या आणि जातींच्या सहाय्याने टोळ्या करून अलौकिक प्रतिभावंत, कलावंत, लेखक आणि विचारवत यांची परवड स्वातंत्र्योत्तर (१५ ऑगस्ट १९४७ पासून) काळापासून आजपर्यंत चालू आहे, ती थांबवण्यासाठी कोणतीही व्यक्ती, संघटना, राजकीय पक्ष किंवा कोणतेही अलौकिक नेतृत्व काम करताना दिसत नाही. ही घुसमट अखेर एक दिवशी एकतर ज्वालामुखी बनेल किंवा या सपूर्ण समाजाला रसातळाला घेऊन जाईल.

ढोंगाला ऑक्सिजनचे सिलिंडर मिळतात आणि सत्याला घुसमटीचे चेंबर नशिबी येतात, तेव्हा हाडाला भेदून जाणारं अॅसिड लिहावं लागतं. हा त्या अॅसिडचा एक थेंब. हा थेंब जी जखम निर्माण करेल आणि जिथे जखम निर्माण करेल, ती अश्वत्थाम्याच्या डोक्यावरील जखमेसारखी कधीही बरी होणार नाही. त्या जखमेवर लावायला तेल मागण्याची वेळही आता निघून गेलेली आहे!!
(M) 9820124419

Posted in Uncategorized | 43 Comments

NARENDRA MODI: Potential Revolution and After…

Potential Revolution and After…

  • Raju Parulekar


Narendra Modi government became the first non-Congress government of India, elected with complete majority in May 2014. It was an epic victory, no doubt! It was shocking for many and left everyone awestruck!

This government had distinctive qualities. Narendra Modi is the first Prime Minister who was born after India got its independence. This government rose in full majority after the end of a generation which saw, witnessed and lived the freedom struggle.

It has proved for the first time that ‘Development’ can be a key point and an USP to win the elections. It was possible because the youngest nation is eager to connect with the modern world.

Young voter was weary of the political party’s playing card of corruption, caste, religion and raising slogans.

Narendra Modi’s rise was epic. Born post-Independence, from being a ‘common chaiwala’ to Chief-Minister and ‘Chief-Minister to PM’! Figuratively speaking and in reality, it posed a direct challenge to politics allied with dynasty, slavery and godfather.

Narendra Modi’s gift to India’s youth was to unknowingly present them with a dream that would liberate India from the clutches of Gandhi dynasty, British and English, just as ‘American Dream’ and ‘Young America’ came into existence by challenging and avoiding ‘European Etiquettes’, ‘Mannerisms’ and ‘British Traditional Heritage’. Similar was the hype behind Narendra Modi’s rallies. It was believed that Narendra Modi will encourage the government and system to create a ‘New Bharat’.

Narendra Modi said, ‘Yes, we can do it’ and voters supported him.

An era from post-independence time changed. We now have a Prime-Minister who was born post-independence, in a rural,obc,poor Indian family, was not influenced by Congress, was an elected member of parliament belonging to a party which was in complete majority.

His language of knowledge was not English and in fact he wanted to change the knowledge of language of the country. Immediately after the formation of the government, some major decisions were taken and some officers were transferred and some new were brought in.

Distinctive changes were not carried out in administration, judiciary and state governments run by opposition parties. The way Narendra Modi government functioned in the first year was similar to the governments functioning since 1952.


(Bidding farewell visage of Chakravarti Rajagopalchari to Edwina Mountbatten and to the british empire, else is self-explanatory.)

India’s central government has been running on the principles of British colonies since 1952. The language of communication in the highest judiciary, the supreme administration and for important decisions in other government institutions has been English. The worst nightmare of common man in an Indian judiciary system is, ‘justice comes with high price-tag’. The fee of lawyers has skyrocketed. Other than that the Indian Penal Code and Laws (including 7/12 extract) are exactly as per the 19th century laws of British Colonialism. Few changes are made in the law but they are shallow and are done in patches, which does not serve the purpose. Hence, Indian Penal Code, other Administrative Laws and Indian people have been sharing a rigidly established ‘Master-Slave’ relationship since years.

India got independence on 15th August 1947. Constitution was charted on 26th January 1950 and India went for elections for the first time in 1952, yet the core of ‘master-slave’ relationship has remained intact.

A common man (voter) visiting a government office, be it police station, court, registration office or Mantralaya, goes through myriad of emotions like insecurity, apprehension and guilt. Had India been really a free country, had changes been made in laws as per the constitution’s promise of freedom for the common man, Indians would feel secure, warm and welcome to a feeling that, this is our government, this is our system, these are our people and they are there to work for us, like the people in developed countries do. However, a common man does not get this feeling in India.

This is because the entire government, judiciary, police, Investigating authorities have been functioning as an extension of British colonies; the only difference is the entry of a wicked vice, called Corruption.

The tendons of corruption are widely spread among normal administrative offices to a special government office to even the government itself that a peon could buy a land of hundreds of acres.

We can imagine the power of UPSC and MPSC bred different administrative officers. This money found its way directly into the politics and elections and thus was formed a national, muscular, strong and co-dependent power circle. They had vortex around them. The innermost circle is in Delhi. Next comes the circle around state capitals and the outer circle consists of local government and police.

In this scenario, ‘protectors have become predators’ thus compromising on the vested interest of our country. It is impossible for the common man to break this vicious circle.

Only crony capitalists, middle-men, Mafia and smugglers were given ‘royal treatment’ by these circles. Soon enough, they were joined in by Cricket, Bollywood and their sycophants. That is it!


The President, Shri Pranab Mukherjee administering the oath of office of the Prime Minister to Shri Narendra Modi, at a Swearing-in Ceremony, at Rashtrapati Bhavan, in New Delhi on May 26, 2014.

The 99% of common people were tired of changing the government but the situation remained as it is! Why the situation is not changing? The RCA (Root Cause Analysis) is, this co-dependency was ‘reached’ and ‘nurtured’ among all parties and the 4 pillars of democracy. Every factor of the ruling government, the opposition, the administration, media and intellectuals but mediocre class was attached like a leech to this circle. Hence, though the government was changed, nobody changed the British IPC (Indian Penal Code) which was meant for slaves, no one thought of changing the policies. It was impossible for any revolution to root out this strong base of co-dependency.

Against this backdrop, the life journey of our Prime Minister Narendra Modi appeared to be no less than that of a revolutionary. First, though he belonged to BJP, he is an OBC (Other Backward Classes) leader. Secondly, the fact that, a commoner like him, who was born in a very ordinary family, not afraid or diffident of a false fear of English knowledge, can reach at the centre of that power circle, is itself a big cause of an extraordinary popularity he received. But he had a quality of a warrior. Narendra Modi could break the circle and reach the centre and the credit goes to his capability and the support of the ‘haves not’ class. Now that he is at the centre, his duty was, is and will be to destroy these circles from inside out. These few people having vested interests, scared at the hint of Narendra Modi’s resistance are doing everything to oppose him.

After few months of the formation of Narendra Modi’s government, many controversies took place.


Mediocre, so called intellectuals who were connected to the power circle, started returning awards to oppose Modi and Modi government, which is known as the ‘age of the return of awards’ (award wapasi!).

Except the dismissal of the planning commission, Modi government did not take any good or bad initiative. The movement of returning of awards was too early; we can call it a ‘Mangal Pandey type’ movement. It happened under the pressure and fear of losing the interests and benefits of being connected to the power circle and the movement was like a shot misfired from a gun.

Here, we need to understand the background. Bhartiya Janata Party, led by Prime Minister Narendra Modi, is known as the Hindu Right Wing. Rashtriya Swayamsevak Sangh, RSS, now a 90 yeard old, is claimed to be (a)political organization which follows ‘Hindutva Ideology. This organization has created different types of auxillary organization in different areas. For example, Akhil Bhartiya Vidyarthi Parishad (ABVP) for students, Vanavasi Kalyan Kendra among tribals, Vishwa Hindu Parishad (VHP) for radical Hinduism, Bhartiya Majdur Sangh among labourers, and likewise Bhartiya Janata Party in politics. The former name of BJP was Janasangh. When emergency was over, post collapse of Janata Pa, Janasangh renamed itself as Bhartiya Janata Party. After the assassination of late Prime Minister Indira Gandhi, in 1984, BJP had to accept defeat in 1985 elections. They managed to win only 2 seats all over the country. From there to complete majority in 2014 and defeating the congress by winning 282 seats is a huge achievement.

A lot of unprecedented protests raged through the country owing to the Bharatiya Janata Party’s election to power. Superficially it may seem that the causes of these protests are the new government’s ideology of cultural, nationalism and intolerance. But very few people cared to investigate the multi-layered truth because simply drawing conclusions is far easier than actually taking a moment to think! Being judgemental is easier than process of thinking. It will be easier to analyse the situation with the help of a few recent incidents that followed the Modi government’s rise to power.

For the first time in the history of the land, a handful of philosophers, thinkers and scientists began this new fashion of returning national awards. Their rationalization for their actions was the government’s intolerance and the resultant constraint on thought. But intolerance has always been around in this country, intolerance that has suffocated thinkers, scientists, writers and artists in the course of history. People who expressed views that were detrimental to the government and opposing the ideologies of the rulers have never been given complete freedom ever.

India gained freedom in a rush. The constitution of India was written under the guidance of Dr. Babasaheb Ambedkar, who was the president of Constitution Committee, in a very compelling circumstance when the nation was being torn apart, thousands roamed homeless and the nation was struggling under the burden of debts. In this constitution, clearly mentioned are the matters of sovereignty and freedom. An effort was made in the constitution to bring to justice the marginalized and the weaker sections of the society. The words ‘socialism’ and ‘secularism’ were initially not a part of the constitution. While writing the constitution, its makers had an all-inclusive approach and had been considerate enough to include the matters of freedom, equality, fraternity, liberty and freedom to choose a religion in the original draft.

The Indo-Pak separation took place because Pakistan insisted on an Islamic state. But incidentally, the Muslims in India were more in numbers than the ones in Pakistan, therefore India being secular was indisputable.

Hence, the fact that a need was felt to include these words additionally in the preamble of the constitution was not only an insult to the constituent assembly but also to the main thought behind the constitution because what was expected to be done through action was already done. Putting it down in words meant rubbing it in the face of different religion and class and it meant discrimination. Another term that was dragged into the preamble along with secularism was socialism which is a socialist economic idea and which is completely disconnected from the principles of the constitution and its preamble. International circumstances define and change a country’s financial condition and its ideologies.

In 1991, after the fall of Soviet Union, the word ‘socialism’ almost lost all its meaning. The truth is, a constitution gives birth to a welfare state and is not entirely affected by the ideology or the confluence of ideologies that the state decides to follow.

A welfare state, social security and a higher standard of living are capable of existing and flourishing in capitalist society as well. The defeat of the constitution due to the inclusion of these two terms in its preamble is hidden in its history.

Gandhi And Son

In June 1975, the then Prime Minister of India, Mrs Indira Gandhi and her son, the then finance Minister, Sanjay Gandhi imposed an emergency on the State.

The Congress Party and Indira Gandhi were brought to shame because of the antics of Sanjay Gandhi. The minority section of the society had to bear the brunt. The Muslims had to face a lot of injustice in the Delhi Turkman Gate case. Furthermore Sanjay Gandhi forcefully implemented policies that needed the men of the Muslim families to undergo sterilization. The emergency was expected to eradicate the problems of corruption, poverty, inflation, etc, but only it did not, nor could the democratic way of life eradicate it. We shall discuss the reasons of the same a little later.

Indira Gandhi, who had more of a political sense than Sanjay Gandhi felt the need to compensate the situation in the country, which was like a double-edged sword with the minority’s restlessness on one side and the subordination of the weak and the poor on the other, digging deeper into the nation’s heart.

On seeing that all the opposition members of the upper and the lower houses of the parliament are in jail, Indira Gandhi, backed by the Congressmen in majority had the terms ‘secularism’ and ‘socialism’ forced into the preamble of the constitution. One could argue that this was somewhat the sterilisation of democracy. The reasons are already discussed as above.

In 1977 elections, Congress party lost drastically. This was the downfall of Indira Gandhi and Sanjay Gandhi.


The Janata Party whose ideology was a confluence of the Left wing socialists and the Right wing Jana Sangh came into power (1977 to 1980). The new government did not take any measures to remove the words ‘secular’ and ‘socialist’ from the preamble, knowing that they were opportunistically and undemocratically added. This was probably because the new government was considerably influenced by the Left Wing Socialists. But what’s surprising is that no other government till date (not even the Modi Government) has attempted to rectify this undemocratic and anti-constitutional change in the preamble.

The words ‘secularism’ and ‘socialism’ have found a permanent place in the preamble of our constitution. This is extremely dishonourable. The great thinkers, writers, scientists and artists of this country did not feel the need to raise their voices against this intolerance, this insult to the writers of the constitution and the challenge to India’s core principles.

If we assume momentarily that the inclusion of these terms in the preamble is necessary, then before actually including them, the proposal should have been put to vote in the Lok Sabha and the Rajya Sabha and with their consent it should have been decided whether to include or to discard them, so that the purity of the democracy and the constitution is maintained. No government from 1977 till today has found a monarchical and intolerant tinge to this and tried to change it.

In India, there is a 1000 year old history of intolerance, marginalization, Çastecism, poverty and humiliation of the poor and almost 99 percent of the middle class as well. Before the arrival of the British, the Mughals, the Turks and later, the Marathas ruled over India. The Sikhs had conquered lands from Punjab to Afghanistan towards the West. The British brought about a major change – they strictly implemented laws and strengthened the Indian Penal Code (This was when Pakistan was still a part of India). On realizing that the 1857 mutiny of the Indian freedom fighters was all in vain, they terminated East India Company’s dominion and brought Queen Victoria’s rule into the country. The criminal and civil codes, the penal code, courts, offices, the post, telegrams, etc were established by the British.


The funny thing is that the Indian Penal Code is an idea that originated in Napoleon’s “Code de Napoleon” borrowed by British and then spread to the rest of the world. But the British wanted to plant the idea that they were the ones to bring about the rule of Laws into the country. But in reality, the British were viewing our colonial people from an imperialistic point of view. So they made different bunch of penal codes for them. It is true that the British implemented all these progressive laws but they made sure that there were provisions and loopholes in them that would make Indians bend before them and become their slaves.

The laws were different in Britain in those days and have drastically changed with time. The judiciary and administration were the two most important contributions that the British made to shape the modern Indian structure. But their evil laws became irrelevant post-independence and the citizens of the nation failed to identify their rights.

lady mountbaton

The British left and India was declared to be independent. On 26th of January 1950, India implemented the new constitution, according to which in 1952, India conducted the very first Lok Sabha elections. Nevertheless, the Indian Penal Code still remained the way it was during the British rule. The manner in which the officers in the judiciary and the administration looked at the common man did not change. Instead, monster named corruption percolated through it. For example, the cultural practice of imperialist rulers of arresting and subordinating their servants that persisted in the British era still continues in 2016 from ordinary police stations, collector’s offices right to the Supreme Court. Speaking about judiciaries, the High Court and Supreme Court judges have their children practising as lawyers in the respective courts. They enjoy infinite rights from an imperialist legacy and complex code of laws written in English language. 99 percent of citizens in spite of knowing this refrain from saying so.

And Narendra Modi arrived in 2014 with revolutionary ideas!

People believe that Narendra Modi belongs to the same group (have not) as they and thus is capable of bringing about a change. In the above mentioned three circles, the central government to Gram Panchayat, the vested interests of those in power circle, Narendra Modi’s presence is enough to instil fear. That’s the reason, in reality before Narendra Modi could bring about a change, these people with vested interests engage him on other fronts, a tactic they have come to use. This circle of vested interest group is spread from Delhi to Zhumri Tallaiyaa Begusaray or till Khurd Budruk.

The political structure of Indian government has always been and still is rather disappointing from the point of view of the youth. The youth are frustrated. Therefore it is easy to brainwash them. This is why a witty propaganda is being used to feed into their minds that Modi is their common enemy. To find out whether Modi and the government led by him (those who are staunch followers of Modi. Some followers from the vested interest groups are also a part of Modi government. In that case Narendra Modi stands alone). Whether these youth are against the changing face of modern India or in support of modern India , we have to go back in time to understand this. It will be repetitive but there is no other way.

The imperialistic British treated their subjects in a very cruel way. They deemed them to be their slaves, servants, criminals and traitors. In the pre- independence era, numerous Indians, thinkers were enrolled in the judicial systems and the administrative body established by them. A lot of young people would study abroad in England and clear the ICS exams (now known as IAS. Considering all sections, we can say UPSC, which includes IAS, IPS, IRS, etc) but the ideology of the judiciary and the administration was and after independence still remains imperialistic in nature. Right up till recent times, the National Budget used to be declared at 5’O Clock in the evening. The simple reason for this is that at that time, the Big Ben strikes 10 am. It took lot of years to change this. Now the annual budget is declared in the Parliament at 10 am IST. Dress code of judges is black and unadvisable for hot country like India but to carry imperialistic legacy it remains unchanged, so commoners can be scared.

The Officers, judges and the employees working in judiciary and administrative services view the common man with a mindset of India vs Bharat. Even today, it is with much trepidation that the common man climbs the step to court or government offices. People are afraid of dealing with government papers and court letters. The reason behind this is that all the governments, right from 1952 have failed to instil a sense of belongingness in common man towards the nation and the government that runs it or make them comfortable. Ever since the British left, none of the government till date tried to acclimatise itself to Indian scenario as far as judicial and administrative structure is concerned. Just recently, few years ago, use of regional language began in district and state level courts (rarely in High Court). Else, English is the official language of highest authorities, highest circle in administration and highest judiciaries.

With slave mentality, India started thinking about English not as a medium but as a way of attaining knowledge. Therefore, in India, a pro-knowledge, pro-wisdom seeking administration and pro-people still judiciary remains a distant dream.

The concept of human rights was unknown before 1947 and it still is the same today. 99 percent of the people are confident that justice will be denied to them from government or judiciaries unless a hefty sum of money as a fee or as something else is provided. This is not a false belief, though. It has 100% truth to it.

A common man finds himself as helpless in government offices, ministry, collector offices, police stations, courts etc as he was in the British times. The only difference is that there was no or very little corruption during the British times. Maybe this is why countless young geniuses, who were like jewels of the nation left India and settled abroad since the 50s,60s,70s,80s.90s and so on… They didn’t just settle there, but gained recognition for their intellect. Among these migrants were youngsters who had grown up in Indian villages. This phenomenon was termed as ‘brain drain’ and many NGOs tried to spread awareness by organizing seminars on it. But nobody seems to have taken note of the fact that the major cause of brain draining is the administration, judiciary’s intolerance, violation of basic human rights and the colonial laws from the British era and nobody bothered to take note of it. Leave alone trying to change them but real intolerance, suffocation and suppressed environment is prevalent in root of Indian administration, judiciaries, police station and in Indian Civil Exams. In the last 70 years no one tried to destroy this structure and reassure the common man that India is my country, we are the citizens of this nation, and the person entering government offices, courts, police-stations is an Indian. No laws were ever created based on these morals, the real Indian Penal Code, regional language and proper understanding of Indian culture

99 percent of the Indians were feeling helpless, abandoned, stifled and restless. When Narendra Modi came in power, he was portrayed as being opposed to human rights by the opposition.

The Rohith Vemula suicide was not the first dalit scholar suicide case in India. In the very University that Rohith Vemula studied in, there have been 9 similar suicide cases prior to his. Atrocities on dalits in this country take place at least twice a week and it has been so for the past 70 years, but that isn’t where it ends. Dalits, suppressed and middle-class are exploited by people in power just like the British did 70 years ago, in more boorish and inhuman way. Deviating slightly off course, here is an example. Throughout the country there are numerous under-trial prisoners still in jail even after 90 days because they lack the economic and intellectual support they require to go to the court. These people are from diverse set of religion, cultures and backgrounds. The only common thing they have is that they are Indian. A good lawyer in India usually demands 5 to 10 lakhs as a fee for defending a person in the Supreme Court for one hour. What kind of a tolerant country have we given birth to! If the person is not going to elope or if he is not a history sheeter (or a hardcore criminal) then bail is his basic right in an independent country. This is basic condition of being a citizen of an independent country. But unfortunately, still, our police manual, police machinery and Indian Penal Code treat us like slaves of British monarchy because their structure remains unchanged since last 200 years. Any ground-level police-officer can file an FIR and jail a dignified person and tax-payer for revenge, bribe or settle a score or for some criminal conspiracy and then onus falls on that dignified tax-payer to prove his innocence that he is not guilty. What kind of independence is this? Straightaway we are following British Monarchy norms.

Monarchies are judgmental. Free countries analyse and then come to a decision regarding citizens. But in our country, the government, the judiciary and the police themselves are judgmental. They absolutely lack the quality of rational thought because they follow imperialistic norms even in their dress-codes (for e.g. judiciary). In such environments, having respect for who you are and what you stand for is a crime. Rohith Vemula was not starkly different from his predecessors. Lots of young people have done the same thing numbers of times in the past and they will continue doing so if we do not bring about a change in this British way of running the nation. Neither Narendra Modi himself nor his government has initiated any of this. Their only fault is that they have not been able to uproot imperialism as they promised, yet. Maybe they did not get enough time but they are following the same path and causing disillusion among people because revoliution is about attempt not about success or failure. This Government’s willingness to attempt for 180 degree change for real independence hasn’t appeared on horizon yet after coming to power since 24 months. This is a matter of concern for not only fence-sitter but supporters too. In fact tax-terrorism, maximum government, police and investigative agencies interference in individual’s life has increased on mammoth scale. The very meaning of Modi revolution is exactly opposite to it. Tax-terrorism, maximum government, police and investigative agencies interference is worst kind of enemies of enterprise and entrepreneurship. This is interim observation and not final conclusion about the government. 36 months remain in hands of honourable Prime-Minister Narendra Modi to rectify the errors of his predecessors. So there is still hope. But only hope cannot prevent one from suffocation and here the complexity is that either you can be a part of suffocation or solution of suffocation. You can’t be both.

Let us now talk about Hindutva. Similar to the communists, socialist and other Left wing oriented people, even young people who are pro-Hindutva have turned to western countries to seek a life that would allow them to retain their self-respect and would care for their rights as human beings. Most of these western countries are Christian countries. Therefore, blaming Hindutva for intolerance is wrong.

In the context of Islam, this needs a different approach. While studying any religion or philosophy in the world, it is important to understand the kind of conditions that existed in the same time period as it did. In 2010-11, after the Islamic Jasmine revolution emerged another revolution without an ideology which began to take lives of thousands of people under the banner of Islam. It affected the social, political and economic structures all throughout the world. Therefore every issue regarding the Muslims, after 2010-11 did not just remain as an issue of majority vs minority, it began to become more and more religion-based. It began to be associated with international terrorism.

In 1991, after fall of Soviet union the Communist Empire of (East Europe and Asia), there will be no ideology left which appeals youth or generations to rebel. In fact after death of Lenin, Communism as an internationalist ideology suffered and further was demolished after Trotsky’s assassination by Stalin. But Stalin managed to uphold communism as an ideology that stood against so called imperialism and capitalism and after second-world war make this world as a bi-polar world. This worked from Stalin to Braznev era, almost for a span of 70 years of communism in Russia. But after Gorbachev, this magnetic power also collapsed. The communism in China is like a mirage. It is just nationalism and capitalism under the persona of communism. Under such circumstances, with the dawn of the 21st century, a lot of Muslim rebels began to be drawn towards the extremism of the Al Qaeda and the ISIS. To fill in the void of an international Islamist ideology arose the two concepts of ‘radical Islam’ and ‘Khilafat’. The world was set ablaze with Islamic mentality. The people of the countries that had official religions other than Islam such as Jewish, Christianity, Hinduism, Buddhism, felt intimidated by the massive Islamist movement and connected terrorism that were taking place internationally and felt the slightest hint of an anti-Islam sentiment rising.


Narendra Modi’s rise to power as the Chief Minister of Gujrat was always looked at in the context of the 2003 riots. Throughout his term of 13 years, Narendra Modi, one of the most dominant BJP leaders and Gujarat’s Chief Minister was recognized in India and abroad as an extremist Hindu leader. He began gradually playing a central role in the Indian politics, given that he banned the Muslim skull caps in Gujarat and that 63 MPs openly wrote a letter to the US to deny him a visa. Slowly he moved to the center of Indian politics. The Congress, instead of campaigning against the BJP as a whole, attacked Narendra Modi singularly, be it after the Gujarat riots, the Akshardham case or the Ishrat Jahan case, under the leadership of Sonia Gandhi in an exaggerated manner. But he put to use his immense political skill that he still possesses. It became almost an obvious choice for the BJP and the RSS to select him to be the Prime Ministerial candidate. He knew just how to use every plot made against him as his weapon to move forth. This was one of the skills previously mentioned.

Gradually, the entire nation, even the frustrated youth was charmed by his leadership. This is where the seeds for BJP’s wildfire victory in the 2014 elections were sown. Narendra Modi came to power because of the promises he made which personally appealed to the young and the 3-4 generations of people who have lived in India post-Independence period. There are three particularly interesting things here: Narendra Modi is an OBC leader, not a Brahmin. Secondly, he is the first Prime Minister who was born after independence. Thirdly, the first time he was elected in the Gujarat Parliament, it was directly as a Chief Minister. He was elected to Lok Sabha as an MP (from Varanasi & Baroda, later resigned as a MP from Baroda) and then he was directly elected as a Prime Minister. This coincidence has never happened with any senior administrator or leader, but it’s not just a coincidence but Narendra Modi’s understanding of politics sets him apart.

Narendra Modi does not believe in inclusive politics. He depends on his old and trusted loyalists (irrespective of having merit). Undisputedly, not only Narendra Modi as a Prime Minister is larger than life but he is also a figure looming over any other political organization (which also includes BJP and the RSS). This is because Modi’s circumstances have brought him where he is. This isn’t admiration but an analysis.

As is the popular belief, it is true that Narendra Modi expects not only his subordinates but also his fellows to be bound to each other and to him by loyalty. He does not believe in collective leadership at all. Effectively, he remains the only one responsible for the victory or the defeat of his cause and the answer to a lot of ‘Modi-Bhakts’ asking why Narendra Modi is blamed for everything is hidden in the rationalization given above. Coming back to the point, it is safe to say that Narendra Modi is like a post-independence Chandragupta Maurya, charging into battle. The reason for this name has the background of Muslim conflict mentioned above.

The changes that took place after 1952 or the static (lack of dynamism) British Imperial system that stayed put after 1952 will be eradicated from its roots was the belief of Narendra Modi’s followers and fear of his opposition. Its repercussions could be felt in judicial system, administrative system and media. It wasn’t possible for anybody to bring about so many changes in such a short span of time of 2 years. Narendra Modi’s personality has its plus and minuses like any other great political leaders, his lack of interest in inclusive politics and expectation for loyalty without non-analytical introspection this makes it easier for anti-Modi lobby to create a propaganda and brainwash everyone about his leadership and create synthetic unrest among people.

Many issues such as

  1. The atrocities on students of Dalits and their suicides.
  2. The restrictions on writers and bans on books.
  3. Increased censorship.
  4. Blaming an entire religious group or caste for the misdeeds of a few (Sikhs or Brahmins).
  5. The hanging of Maqbool Bhatt to Afzal Guru.
  6. Promoting and practicing corruption.
  7. Retaining death penalty and laws since British era.
  8. Crisis and chaos in administration of the country from top to bottom level (corruption, nepotism and imperialistic approach is additional minuses).
  9. Creating black money and money laundering.
  10. Using the caste system to gain access into politics subordination and pressurization of the Dalit students.
  11. Creating polarization of caste system, making caste system more concrete, upper caste ruling class.
  12. Exploitation of genius Dalit students, victimising them and provoking them to commit suicide.

These are some issues that have been the cause of major unrest right since 1952 since the Congress Party was established by Jawaharlal Nehru till May 2014 Sonia Congress Government which lost power. Narendra Modi was nowhere in the picture.

Arresting or organizing a raid on the properties of a few officers or ministers in the governance circle or making amendments in 4-5 laws is not what a revolution looks like in India. Such instances have happened in the past too. The Modi government has not exactly been a bad government for neither the majority nor the minority groups, but it has failed to bring about some basic changes. Corruption and tax terrorism are still very much persistent.

Nevertheless, BJP’s victory as a single majority party to come into power was a huge milestone in the history of India. This was the first non- Congress party to come into power in a majority.
It was actually Ram Manohar Lohia who introduced the concept of a ‘Congress-free India’.


Long before that, right after independence, Gandhiji had suggested that the Congress be dissolved since its purpose was fulfilled. Dr. Babasaheb Ambedkar himself decided to establish the ‘Republican Party of India’ in order to ensure that the downtrodden and weaker sections of the society receive due justice under his leadership. Unfortunately, this idea never materialized into reality due to his sudden death. We must contemplate why the very men (and leaders like Gandhiji himself) felt the need to dissolve the very party under which they fought for the Independence of the nation? Modi was not even remotely related to it.

Unfortunately, no researcher or historian cared to dig deep into this matter. The Congress was a platform for people to discuss a lot of different ideologies; it was less of a political party then. The Congress never had the ability to back ‘Desi Bharat’ in the ‘British India’ vs ‘Desi Bharat’ debate that was in an uproar throughout India. The Congress could never take a stand for any one fundamental ideology. In fact all great leaders including Mahatma Gandhi knew that the Congress was functioning as an extension of the British rule in India.

The Communists felt the need to establish a new Communist Party which later came into power on two occasions, in an alliance with Jana Sangh which was renamed BJP (Bhartiya Janata Party) in 1977. The Prime Minister was Morarji Desai and for the second time in 1989 when the Prime Minister was V. P. Singh. But instead of tackling the Congress’s imperialistic ideology and the British tinge it had to its governance, newer forms of corruption came into being. An unconstrained monarchy of the Gandhi family was established in India which spread to every little village, every nook and corner of the country. The intellect of philosophers, thinkers and historians was left to rot and decay. The Rajya Sabha is a house where matters of prominence such as laws and amendments are discussed and debated and fundamental concepts are tackled, is more sovereign than the judiciary. It is beyond the jurisdiction of the court because it answers directly to the people of India who are also sovereign.

But instead of providing a platform of discussion for the likes of Madhu Limaye, Ram Manohar Lohia, B. Nath Pai, George Fernandez, Dr. Ambedkar and Vajpayee, it became a place for people who do not repay debts, do not respect the law, who bought their way into the house. The house began to flood with Cricketer, Bollywood stars and crony capitalists. The Rajya Sabha began to rapidly decline in its value. People began to gain representation in honourable upper house backed either by the monarchy or by the enormous wealth they possessed (there were only a few exceptions to this). The judiciary began attempting to prove its superiority over the administrative bodies.


In 1999 under the leadership of Vajpayee, when the NDA government was established, BJP was the largest party in power.
George Fernandez, a socialist leader was selected as a convenor for the NDA government. Fernandez faced the immense decay of thoughts and ideas in socialist party which ultimately fell flat so there was no alternative left for genius leader like Fernandes but to represent NDA government and become a convenor. This describes and illustrates the idea of centrist, leftist and ultra-leftist bankruptcy. But once the Congress party came to power in 2004, the same Communists that were once banned by the Congress backed them strongly. The Sonia-led Congress began to wave money in the faces of the Parliament Ministers, to buy their loyalty. This came to be known as “cash for vote”.


The Gandhi family sat on the once- Mughal throne in Delhi, Badal sat in Punjab, Yadav in UP and Bihar, Thackrey-Pawar in Maharashtra, Karunanidhi in Tamil Nadu and Sindhia in Madhya Pradesh, just like the British times, these families ruled, armed by power and wealth.

In this war for empires, there was no place for the youth, the thinkers, the philosophers, the rebels, the weak, the Dalits and the common man. The rising dominance of English language was the cause of the infanticide of the hopes and dreams of knowledge-seekers throughout the country. On the backdrop of all this, Narendra Modi was handed over the reins. Obviously, this was no revolution as such; it was an answer to Modi’s call for a revolution. But the expectations that people had and still have from him are too unrealistic, even though they knew that Modi had no magic wand that he would wave and bring about change in the blink of an eye.

The two matters of most importance in Narendra Modi’s campaign were development and a Congress-free India. Now, it is vital to understand that ‘congress-free India’ did not mean ‘India without the Congress party’. It has a deeper meaning than that. It meant the dissolution of inner circles of co-dependents, irrespective of parties.

The terrifying thing about Narendra Modi’s council of ministers is that it was full of people who were either intelligent, but lacking the capability of getting work done or they were willing to work, but were not very bright. This is why national issues were manufactured out of what were local issues such as the ‘JNU case’, ‘The Kejriwal Circus’, The ‘Rohith Vemula Suicide’ case, etc. In reality, what people really expect from the Modi government is the following:

  1. Minimise government, maximise governance and dispersal of knowledge in regional language from all streams.
  2. To amend the Indian Penal Code to make it more humanistic and more suitable for the contemporary times (the law could be pro-people though at times it could be difficult for government. For e.g. Scandinavian country).
  3. To cancel the draconian imperial Indian Penal Code from British era and make the citizens and tax payers feel more welcome in government offices, police stations, investigative agencies and should not be treated like a criminal but like an independent citizen with individual rights like western democracies (exception of history sheeters and hardcore violent criminals).
  4. Simplify the tax system; demolish the terrorism of tax authorities and investigating officers, whereby honest people can get the equal opportunity to be entrepreneurs.
  5. The people of this country are truly free and sovereign as established in the post-independence period. The media, the administration and the judiciary should protect the fundamental freedom of the people.
  6. To make the judicial system more accessible, secure, affordable, economical and available in all local languages and strengthening Hindi language and make it mandatory even in Supreme Court as people’s language (rather than it being English).
  7. Putting an end to the Draconian laws of the British times that bring restrictions on human rights and eradicate the system of under trial prisoners.
  8. To track down all the black money generated by people working in political system, administration and judiciary with the joint venture of media through hefty corruption which is anti-people and strengthen laws regarding the same. To make them equal by strengthening equality in legal structure and track down their black money and corruption.
  9. To works towards end of castiecism in government and society at large. To create welfare state with social security card to every tax-payer (and citizen as well). Instead of appeasement of either majority or minority, all are Indians. In short work towards creating homogeneous society.
  10. Abolish Article 370 in Kashmir, rehabilitate Kashmiri Pandits and eradicate Muslim Personal Law in India (here attempt and willingness matters).
  11. To remove the terms ‘secular’ and ‘socialist’ from the preamble of the constitution which was included in Preamble during emergency times, unconstitutionally and undemocratically when all opposition leaders and members were in jail and not present for voting.
  12. To restrict the judiciary’s function to merely interpret and implement the laws passed by the Parliament and to ban any person in the blood relation of a Judge to practice as a lawyer in the same court. Time to establish that people in India are sovereign so houses are sovereign and not courts.

This may be difficult or impossible but we should always remember that any great revolution or change is all about willingness to attempt and not about its success or failure. History will remember you only for your attempts beyond your successes and failures. In history of revolution, failure can be a success and success can be a failure. At this crossroad, Narendra Modi should decide whether he wants to attempt as a revolutionary for betterment or he wants to continue the legacy of his predecessors. People and his followers undoubtedly want him to be seen as a revolutionary beyond his successes and failures.

There are a lot of other expectations apart from these prominent points.

Apart from this the Modi government must establish and immediately implement a new charter of independence. Doing this is a must, because the people electing him into power with such an overwhelming majority is not just a change of government but a revolution for not only his followers, but also his opposition and for the people living not only in India but also outside of it.

Every time the government changes, the Dalits, the minority, the marginalized sections of society, the peasants and the common man waited in vain for their lives to change too. Therefore there is nothing gleeful about a mere change of government. This is because it is not a fundamental change. It only changes people who are in the same role of give and take.

The ruling and opposition leader class, the media, the judiciary together, made governance a business. The common people are affected greatly by it. United, they all treat the common man as a criminal, just like the British did. The governments changed, the faces changed, but corruption remained a constant factor.

Whether it is Mumbai, or Delhi or Lucknow or Patna, in any and every corner of the country, the governments and media dance to the tune of nothing but money. Sometimes in the form of fees, bribes, or as theft, all this has taken a more organized form.

The entreprenourship model in this country of all these systems is to convert a lady with character and dignity into a prostitute by grabbing, demanding, extorting money through corruption and make her ‘illegal prostitute’ then for illegitimate activities demand bribes and atlast taking all benefits from that lady and send her to jail. This is what all systems; political, administrative, judiciary, tax authorities do with our budding entrepreneurs and people with innovative ideas so they go abroad and branch out there or make hell of their life here. People voted Narendra Modiji to revolutionalise and destroy this lootiyan system.

Unless the 12-Point Program mentioned above and the other more effective and really basic, great slogans does not become the reality, the 1% power circle is forever going to suffocate 99% Indians.

The government we have been forming does not have a human face anymore. The democratic value of putting people first has vanished. (No political party is an exception, there are few people in every party who are but they are helpless.) People who speak and write the truth fearlessly have always been threatened systematically since last 70 years.

India is changing but for whom? We need to clear this confusion. As mentioned earlier, radical Islam is in coalition with internationally orphaned ultra-radical leftist in India. They have created an illusion in the country and abroad that some unrest happening in India is because of Modi actually problems and suffocation of Indian citizen is in existence since British era and extended since 1952, the year of India’s first general elections. Few of our people are also in collusion with this radical coalition propaganda. They do not want Modi’s good work to reach people. They do not want the people to have power to change the society. And yet so far they have been successful in doing so.

This radical coalition is pouring oil in the fire and provoking hatred against Modi. If we analyse last 3 year’s Facebook posts of Rohit Vemula, we would easily know how he has been brain washed systematically. What JNU students are doing, which is in favour of Pakistan and creating unrest against India, is the continuation of what ‘Gang Kejriwal’ and ‘Anna Hazare’ did in the name of the movement against corruption by accepting the funds from foreign organizations. Anna was unaware of this side; he was rather incapable of understanding it. The writer of this article has seen and understood that side (while working as a selfless blogger for Anna on his request). Knows how things work, how they run the system. The writer has reflected on and analysed, how the promises are made and how people act exactly opposite to it. (The same has been discussed in the forthcoming book by the same author ‘Kejriwal: Nexus and Co-existence’). However, this show failed when Modi heavily restricted the NGO funding and those affected by fund crunch made an issue of all that has happened since 1952 to target Modi and provoke people systematically.

It is essential that Modi government should treat crony capitalism like he treated foreign funding and grants of NGO’s. With that should also end the Crony Capitalism (like it was done legally in USA)

Next big question is when is the government going to stop corruption, extortion, bribes and snatches of government servants who enjoys the 7th pay commission because their parallel corrupt income is equal to 70,000th pay commission. When will the government put an end to all of this? The common-man’s abomination towards the government is not unwarranted in this case and it will not cease to exist merely because of Narendra Modi’s presence. The most vital task that the new ‘revolutionary’ government needs to undertake is to bring into power individuals who possess the ability to tell the right kind of dissent from the wrong kind, regardless of who is voicing it: the common men out there, or the individual’s fellow men. The chaos of dissent within the nation will only benefit the opportunistic outsiders. But they cannot be blamed either.


Along with the UPSC exams, other state Lok Seva exams by the public service commission are conducted, the purpose of which is to select public service officers. These officers function in both, the centre as well as the state. Passing these exams, for many of these officers translates to living an extravagant life and ruling over the ordinary tax-paying population, extracting black money from them in the process, on the basis of their power, enough to run a small state for an individual. An observation has been made that in a lot of cases, the same family has 25-26 top level bureaucrats such officers, some of them being ED officers, some income tax officers, someone being the UPSC chairperson, or an officer in SFIO and so on. Slowly taking root, due to this is a whole new kind of social class, corrupt and monarchical in nature. One could argue that this is just another rotten egg left behind by the British Rule. These systems must be destroyed, only to be replaced by a system that selects excellent bureaucrats and technocrats who have received the highest levels of education in this field from either Indian universities, or the ones abroad, who serve the term of 5 to 10 years on contract (can be extended). Like army men, they must be granted retirement at a young age of 45- 50 and given the freedom to take up another occupation on the basis of his/her merit, having no more bondages with the government from that point on. Such a system would not only open newer doorways for the youth but would also reduce the discrimination, monarchy and corruption to a certain extent.

Young people, the likes of Rohith Vemula and Kanhaiya Kumar would learn better what taking up the responsibility of the nation is like and in their mid-life, after retirement, they would learn how the world really works, and how potent they really are, intellectually. Most importantly, they will learn that they cannot achieve such levels of power without a soulful struggle and this struggle is no different from service to the nation. It is of utmost importance that we teach the young people from our demographically young nation, the principle of putting in their blood, sweat and tears into building this nation. If we fail to do so, we will generate an entire population of individuals for whom nationalism is no more than posting “Bharat Mata Ki Jay” on social media after Team India’s victory in cricket matches and it would seem like the ‘beef ban’ was the only major reform that the government could implement. Demographically young India without extraordinary skills means suffocating young generation without having purpose to serve, including Briton every country has changed its rule of service and bureaucracy but India still carries the old cross for vested interest of few.

Where to begin? One may ask the question. If we really wish to begin and as Honourable, Prime Minister Narendra Modi has a wish, then make sure that first thing we should do is, common man should feel secure, confident and welcome in any government office. Common man should not be scared. Even today, common man or citizen of India don’t like to go to government office, police-station or court for any purpose. He thinks it belongs to some Imperialistic power. Even today he is treated like a slave. To scare people away was the British concept which was followed by Congress and the other governments till 2014 and continues even today. So change made by Narendra Modi can’t be felt on ground.

If we want to see India becoming a super power, respected Prime Minister, please demolish the offices which are scaring the people, break their interest, their power circles, make the parliament sovereign, which controls the judiciary, make people of India sovereign (as the constitution says), declare the patents and rights of the people, simplify the government, make the government process simple, grant the right of bail to honest people, don’t trap them into the jail, it isn’t the job of free people of a free country to prove their innocence, don’t make a commoner repeat that.

The duties which the former government didn’t fulfil and the youth expect you to perform and make that difference. Mao Tse Tung, a Chinese, communist dictator may have done good and lot of bad deeds, but what he said once is apt here. People of India are looking up to Narendra Modiji with lots of hopes. The oxygen required to breathe in a free India is trapped inside these administrative headquarters. A free youth of a free India wants to breathe in that oxygen! Mao’s line was, ‘Bombard the Headquarter! Demolish such offices!’ If we understand the symbolic meaning and translate it into action, India will be free in a true sense, free from British, free from Congress, free from Corruption and will become a super power.


If this happens, all the credit will go to Narendra Modi. If it does not happen, then as it is we are habitual & have been electing Prime Ministers for our country! We will stare at the sky and wait. We will wait for rain, for new government, for new change, we will wait to breathe oxygen!

Last but not the least, I say, ‘revolution is all about your willingness and attempt, not failure or success!’

(PART 1 Complete…………….)


-Raju Parulekar

Mob: 9820124419

Posted in Uncategorized | 2 Comments

नरेंद्र मोदी : अपेक्षीत क्रांती आणि नंतर……

नरेंद्र मोदी : अपेक्षीत क्रांती आणि नंतर……
– राजू परुळेकर


मे २०१४ मध्ये नरेंद्र मोदी सरकार सत्तेवर आल्यानंतर पूर्ण बहुमताने काँग्रेस विरहीत असे सत्तेत आलेले एका पक्षाचे ते पहिले सरकार ठरले. हा बदल अनेकांसाठी धक्कादायक होता. काही जणांना तो आश्चर्यकारक आणि अचंबित करणारा वाटू लागला.

वास्तवात हे सरकार अनेक अर्थाने नवीन होते. नरेंद्र मोदी हे देशाच्या स्वातंत्र्यानंतर जन्माला आलेले पहिले पंतप्रधान आहेत. स्वातंत्र्यलढा पाहिलेली आणि स्वातंत्र्यलढा अनुभवलेली पिढी अस्तंगत झाल्यावर पूर्ण बहुमताने केंद्रात सत्तेत येणारं हे पहिलंच सरकार होतं.

विकास या मुद्द्यावर पूर्ण बहुमत मिळवता येतं, हेही या निमित्ताने पहिल्यांदाच दिसून आलं. याचं कारण जगातला सर्वात तरुण होऊ घातलेला देश स्वत:ला आधुनिक जगाशी जोडू इच्छितो हे होतं.

भ्रष्टाचार, जात, धर्म आणि विलोभनीय अशा कोणत्याही घोषणाबाजीला नवा मतदाता कंटाळलेला होता.

मोदींची प्रतिमा ही स्वातंत्र्योतत्तर काळात जन्माला आलेला एक ‘सामान्य चायवाला ते मुख्यमंत्री’ आणि ‘मुख्यमंत्री ते पंतप्रधान’ अशी होती. यात वास्तवात आणि रूपकातसुद्धा कोणत्याही प्रकारच्या राजघराण्याशी, गुलामगिरीशी आणि गॉडफादर असण्याशी संबंध तोडू पाहण्याचे आवाहन होते.

इंग्रज आणि इंग्रजीविरहीत भारतासारखा भारत करण्याचे स्वप्न नकळत मोदींनी तरुणांना दाखवले. ज्यात गांधी घराणे नव्हते, ब्रिटनचा परंपरागत वारसा नव्हता, कोणत्याही प्रकारचे ‘युरोपीय एटिकेट्स’ आणि ‘मॅनरिझम’ टाळून ‘अमेरिकन ड्रीम’ किंवा ‘तरुण अमेरिका’ जशी उभी राहिली तशी ‘नवा भारत’ उभा करण्यासाठी मोदी सरकारी यंत्रणेला आणि जनतेला उद्युक्त करतील, अशी भावना मोदींच्या सर्व प्रचारामागे होती.

‘येस, वुई कॅन डू इट!’ मोदींनी साद दिली, मतदारांनी ओ दिली. स्वातंत्र्योत्तर काळातलं एक युग बदललं.

स्वातंत्र्योत्तर काळात जन्मलेला, काँग्रेस नसलेला, पूर्ण बहुमतात असणाऱ्या एकाच पक्षाचा खासदार होणारा अस्सल भारतीय पंतप्रधान लोकांना मिळाला. ज्याची ज्ञानभाषा इंग्रजी नव्हती किंबहुना जो देशाची ज्ञानभाषा बदलू पाहत होता. सरकार आल्यावर तातडीने काही महान निर्णय घेतले गेले किंवा अधिकाऱ्यांच्या सर्रास बदल्या झाल्या.
प्रशासन, न्यायपालिका, विरोधी पक्षांची राज्य सरकारे यात काही विशेष बदल केला गेला नाही.
१९५२ पासूनची अनेक सरकारे ज्या पद्धतीने काम करतात, त्या पद्धतीने काम करण्यात सरकारचं पहिलं वर्ष गेलं.

(चक्रवर्ती राजगोपालचारी यांची एडविना माउंटबॅटन आणि ब्रिटीश साम्राज्य यांना अलविदा म्हणतानाची मुद्रा , स्वस्पष्ट…… )

१९५२ पासून आजपर्यंत भारतात केंद्र सरकार राबवलं जातं ते एका ब्रिटिश वसाहतीच्या तत्त्वांनी.
सर्वोच्च न्यायपालिका, सर्वोच्च प्रशासन आणि सरकारच्या इतर संस्थांमधले महत्त्वाचे निर्णयांची संपर्कभाषा ही इंग्रजी आहे. न्यायपालिकांच्या बाबतीत अजून एक भयानक गोष्ट म्हणजे सामान्य भारतीय माणसाला न्याय मिळूच नये, अशी वकिलांची फी. याव्यतिरिक्त प्रशासनामध्ये इंडियन पिनल कोड आणि इतर कामकाजीय कायदे तरतूद अगदी (सातबाराच्या उताऱ्यापासून) सर्व काही १९ व्या शतकातील ब्रिटिश वसाहतवादाच्या कायद्याप्रमाणे.

काही ठिकाणी खरवडून रंग देण्याचा मुलामा दिला तरी तो अगदीच छोटासा, अपुरा आणि मिळमिळीत!
त्यामुळे इंडियन पिनल कोड आणि इतर प्रशासनिक कायदे यांचा भारतीय प्रजेशी ‘मालक-गुलाम’ संबंध प्रस्थापित झाला.

१५ ऑगस्ट १९४७ ला भारत स्वतंत्र झाला, २६ जानेवारी १९५० ला आपल्याला राज्यघटना मिळाली आणि १९५२ मध्ये पहिल्यांदा निवडणुका झाल्या, तरी या ‘मालक-गुलाम’ संबंधांच्या गाभ्यामध्ये काही फरक पडला नाही.

सामान्य नागरिकाला (मतदाराला) कोणत्याही सरकारी कार्यालयात जाताना मग ते पोलिस स्टेशन, कोर्ट, मंत्रालय, रजिस्ट्रेशन ऑफिस, सरकारचं कोणतंही खातं असो; भीतीदायक, असुरक्षित आणि आपण चोर असल्यासारखं वाटायला लावणारं असतंच. जर भारत स्वतंत्र देश असता आणि राज्यघटनेत ज्या स्वातंत्र्याचे आश्वासन सामान्य माणसाला दिले आहे, त्याप्रमाणे कायद्यात बदल केला गेला असता तर हे आपलं सरकार आहे, या यंत्रणा आपल्या आहेत, ही आपली माणसं आहेत आणि ही माणसं आपलं काम करायला बसली आहेत असं सुरक्षित, उबदार भावना ज्या इतर विकसित देशात येतात, त्या भारतात, भारतीय माणसाला अजिबात येत नाहीत.

कारण संपूर्ण सरकार, न्यायपालिका, पोलिस, चौकशी खातं या ब्रिटिश वसाहतवादाचाच विस्तार म्हणून आजपर्यंत चालवल्या गेल्या. यामध्ये ब्रिटिशांहून वेगळा असा विक्राळ दुर्गुण शिरला, तो म्हणजे भ्रष्टाचार.

सामान्य प्रशासन ते न्यायपालिकांमध्ये आणि विशेष सरकारी खात्यांपासून थेट सरकारपर्यंत स्वातंत्र्योत्तर काळात एवढ्या मोठ्या प्रमाणात भ्रष्टाचार होऊ लागला की, काही ठिकाणी सामान्य चपरासी सहजपणे शेकडो एकर जमीन विकत घ्यायला लागला.
यूपीएससी आणि एमपीएससीद्वारे येणाऱ्या आणि प्रशासनाच्या वेगवेगळ्या शाखांत जाणाऱ्या अधिकाऱ्यांबद्दल बोलण्याची गरजच नाही. हे पैसे थेट राजकारण आणि निवडणुकांत घुसले आणि १९५२ पासून आजपर्यंत देशभर एक पिळदार असा हितसंबंधी सत्तावर्तुळाचा एक गट तयार झाला. त्यात वर्तुळं होती.
सर्वात आतलं वर्तुळ दिल्लीमध्ये.
त्याहून बाहेरचं वर्तुळ राज्यांच्या राजधान्यांमध्ये आणि त्याही बाहेरचं वर्तुळ थेट ग्रामपंचायत आणि दरोग्यापर्यंत.

कुंपणानेच शेत खाणाऱ्या हितसंबधांनी देशाला असा काही विळखा घातला की, सामान्य माणसाला चक्रव्यूह भेदताच येऊ नये. फक्त क्रोनिक कॅपिटॅलिस्ट, माफिया आणि वेगवेगळ्या प्रकारचे तस्कर यांनाच या वर्तुळाकडून ‘साहेबी वागणूक’ मिळत होती.
काही काळानंतर त्यात क्रिकेट आणि सिनेमा उद्योग आला आणि या साऱ्यांचे चमचे. बस्स!

देशातली ९५ टक्के जनता सरकारं वारंवार बदलून हताश झाली. पण परिस्थिती बदलत नव्हती. परिस्थिती बदलत नव्हती याचं मूळ कारण म्हणजे सर्व पक्षीय आणि सर्व दलीय आणि लोकशाहीच्या चारही स्तंभांमध्ये हे हितसंबंध ‘पोहोचलेले’ आणि ‘पोसलेले’ होते. ज्यामध्ये देशभरातील सत्ताधारी आणि विरोधी पक्षांचे सारे घटक, प्रशासनाचे सर्व घटक, मीडिया आणि बुद्धिमान पण mediocre वर्ग या हितसंबंधांशी चिकटून राहू लागला. त्यामुळे सरकारं बदलली, तरी कधी ब्रिटिशकालीन गुलामांसाठी असलेला आयपीसी (Indian Penal Code) बदलला नाही, धोरणं बदलली नाहीत आणि हितसंबंधांची तयार झालेली ही मजबूत पेंड कोणत्याही क्रांतीने उन्मळून टाकणं अशक्य होऊन बसलं.

या पार्श्वभूमीवर नरेंद्र मोदी यांचं आयुष्य हाच एखाद्या क्रांतीसारखा लोकांना वाटला.
भाजपचे असले, तरी मोदी हे ओबीसी नेता आहेत, ही पहिली गोष्ट.
दुसरी गोष्ट म्हणजे त्यांच्यासारखा अतिसामान्य घरात जन्माला आलेल्या आणि खोट्या इंग्रजी ज्ञानाच्या भीती नसलेल्या माणसाला त्या वर्तुळाच्या केंद्र स्थानाच्या मध्यापर्यंत पोहोचता येतं, हीच एकमेव क्रांती त्यांच्या असाधारण लोकप्रियतेसाठी कारणीभूत झाली.
परंतु, त्यामध्ये एक अभिमन्युपणा होता.
मोदींनी चक्रव्यूह तर भेदला, ते मध्यापर्यंतही पोहोचले इथपर्यंत त्यांचंच कर्तृत्व होतं आणि ‘नाही रे’ (Haves not)वर्गाने त्यांना दिलेली साथ होती.
आता तिथे गेल्यावर आतून हितसंबंध चक्रव्यूह उद्ध्वस्त करून दाखवणं हे मोदीचं कर्तव्य होतं आणि आहे.
ज्या हितसंबंधांना मोदी हात घालणार, अशी नुस्ती भीती वाटल्यामुळे देशातल्या सर्व हितसंबंधी गटाने वेगवेगळ्या प्रकारचा उठाव करून पंतप्रधान नरेंद्र मोदींविरुद्ध रणशिंग फुंकलं.

या सरकारचे काही महिने लोटताच देशात अनेक प्रकारचे वाद उफाळून आले.

Mediocre सुमार बुद्धिवंतांनी आपल्याला सत्त्तावर्तुळाशी असलेल्या हितसंबंधांमुळे मिळालेली पारितोषिकं मोदी आणि मोदी सरकारचा निषेध म्हणून परत करायला सुरुवात केली, ज्याला आता आपण ‘अवॉर्डवापसी’चा काळ म्हणून ओळखतो.

तोपर्यंत एक, योजना आयोग बरखास्त केला एवढं सोडून मोदी सरकारने चांगलं किंवा वाईट पाऊल उचललंच नव्हतं.
award वापसी हे काळाअगोदर झालेलं आंदोलन असल्यामुळे त्याला ‘मंगल पांडे टाइप आंदोलन’ म्हणता येईल.

हितसंबंध नष्ट होण्याची भीती असह्य झाल्याने चुकून सुटलेल्या गोळीप्रमाणे झालेलं हे आंदोलन होतं.

इथे थोडी पार्श्वभूमी समजून घेणं आवश्यक आहे.
मोदी नेतृत्व करत असलेला भारतीय जनता पक्ष हा उजवा हिंदुत्त्ववादी पक्ष म्हणून ओळखला जातो.
राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघ, जो आता ९० वर्षांचा झाला तो म्हणजे हिंदुत्त्ववादी विचारसरणींना मानणारी (अ)राजकीय संघटना आहे, असे ते म्हणतात. वेगवेगळ्या प्रकारचे संघटन वेगवेगळ्या क्षेत्रांत या संघटनेने केले. उदाहरणार्थ विद्यार्थी क्षेत्रात अखिल भारतीय विद्यार्थी परिषद, आदिवासींमध्ये वनवासी कल्याण केंद्र, कट्टर धार्मिक क्षेत्रात विश्व हिंदू परिषद, कामगारांमध्ये भारतीय मजदूर संघ, त्याचप्रमाणे राजकीय क्षेत्रात भारतीय जनता पक्ष. या पक्षाचे अगोदरचे नाव जनसंघ होते. आणीबाणीनंतर जनता पक्षाचे सरकार कोसळल्यानंतर जनसंघाने भारतीय जनता पक्ष हे नाव धारण केले. १९८४ मध्ये झालेल्या इंदिरा हत्येच्या पार्श्वभूमीवर १९८४ मध्ये घेण्यात आलेल्या निवडणुकीत भारतीय जनता पक्षाला दारुण पराभव स्वीकारावा लागला. अख्ख्या देशभरात त्यांना फक्त दोन जागा मिळाल्या.
तिथून २०१४ मध्ये संपूर्ण बहुमत मिळवत व काँग्रेसचा नि:संदग्ध पराभव करत २८२ जागा मिळवणं ही फार मोठी कामगिरी होती.

भारतीय जनता पक्षाने सत्ता स्वीकारल्यामुळे देशात अनेक आंदोलने उभी राहिली. जी आंदोलनं या अगोदर कधीही उभी राहिल्याचे देशाला माहीत नाही. अशा प्रकारची आंदोलनं देशात उभी राहण्याची कारणं वरवर पाहता सरकारचा धर्मवाद, सरकारची असहिष्णुता वगैरे दिली गेली.

वास्तवात नेमके काय होते त्याचे विश्लेषण फार कमी ठिकाणी करण्यात आले. याचं कारण निष्कर्ष काढणे नेहमीच सोपं होतं, विचार करणं कठीण!
काही ठळक घटना ज्या मोदी सरकार सत्तेत आल्यानंतर घडल्या त्या विचारात घेतल्यास आपल्याला त्याचं पर्यायी विश्लेषण करणं सोपं जाऊ शकेल.

देशात पहिल्यांदाच काही मूठभर साहित्यिकांनी, विचारवंतांनी, शास्त्रज्ञांनी ‘अॅवॉर्डवापसी’ नावाचं आंदोलन सुरू केलं. त्याचं कारण देताना सरकारची असहिष्णुता आणि विचारवंतांची त्यामुळे झालेली घुसमट हे सांगण्यात आलं. यातला खरा मुद्दा हा होता की, भारतामध्ये असहिष्णुता आणि विचारवंतांची घुसमट ही जुनी होती.
वेगवेगळ्या सरकारांनी वेगवेगळ्या कालखंडामध्ये विचारवंतांची, शास्त्रज्ञांची आणि लेखक व कलावंतांची परवड आणि घुसमट केलेली होती.
आपल्या विचाराच्या नसणाऱ्या आणि आपणास त्रासदायक ठरू पाहणाऱ्या कोणत्याही लेखक, विचारवंत, कलाकार, साहित्यिकाला कोणत्याही सरकारने मुळात मोकळीकच दिली नव्हती.

भारत घाईघाईत स्वतंत्र झाला. फाळणी झाली, कर्जाचं ओझं होतं, निर्वासितांचे तांडे येत होते अशा वेळेला, अशा परिस्थितीत डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांच्या नेतृत्वाखाली भारतीय संविधान म्हणजे भारतीय राज्यघटना बनवली गेली. राज्यघटनेमध्ये असलेल्या तरतुदी, स्वातंत्र्य, जनतेचं सार्वभौमत्त्व आणि त्यावर उभ्या असलेल्या विधिमंडाळाचं सार्वभौमत्त्व ठळकपणे नमूद करण्यात आलं. या संविधानामध्ये दुर्बल, शोषित घटकांना समान न्याय व संधी देण्याचा प्रयत्न करण्यात आलेला होता. राज्यघटनेच्या preamble मध्ये (socialism) समाजवाद आणि (secularism) (धर्मनिरपेक्षता ) हे शब्द नव्हते. घटनाकारांनी घटनेच्या मूळ मसुद्यामध्ये (कायद्याच्या नव्हे) स्वातंत्र्य, समता, बंधुता, धर्मनिरपेक्षता या गोष्टी आपोआप सामावून जातील, एवढा व्यापक दृष्टिकोन ती बनवताना ठेवलेला होता.
भारत-पाकिस्तानची फाळणी पाकिस्तानला इस्लामिक राष्ट्र हवे होते म्हणून झाली.
भारतामध्ये, पाकिस्तानपेक्षा अधिक मुस्लीम राहतात यामध्येच घटनाकारांच्या मूळ मसुद्यामध्ये भारतात धर्मनिरपेक्षता होती, हे सिद्ध झालंच आहे.

राज्यघटनेच्या preamble मध्ये असा शब्द वेगळा लिहिणं हा घटनाकारांचाच नव्हे, तर त्यामागच्या मूळ संकल्पनेचाच अपमान होता. कारण, जे कृतीमधून अपेक्षित होतं, ते करण्यात आलेलं होतं. ते शब्दांत लिहिणं म्हणजे वेगळ्या धर्माला, वेगळ्या वर्गाला त्याची जाणीव करून देणं (discrimination) असा होता.
राज्यघटनेच्या preamble मध्ये त्याच वेळेला धर्मनिरपेक्षतावाद (secularism) सोबत दुसरा घुसडण्यात आलेला शब्द म्हणजे समाजवाद (socialism) हा वास्तवामध्ये समाजवादी आर्थिक विचारसरणी आहे.
त्याचा संविधानाच्या मसुद्याशी आणि प्रीअॅम्बलशी काही संबंध नाही.
आंतरराष्ट्रीय परिस्थितीप्रमाणे देशाची आर्थिक धोरणं आणि विचारसरणी बदलत असतात.

१९९१ मध्ये सोव्हिएट युनियनचा अस्त झाल्यानंतर समाजवाद या शब्दाला त्या दृष्टीने काही अर्थच उरला नाही.
खरं तर संविधान हे कल्याणकारी राज्याची (welfare state) निर्मिती करत असते. ते कल्याणकारी राज्य कुठल्या आर्थिक विचारसरणीने किंवा विचारसरणींच्या मिश्रणाने तयार होईल, याच्याशी येत नाही. भांडवलशाही देशातसुद्धा कल्याणकारी राज्य, सोशल सिक्युरीटी कार्ड्स आणि अधिक चांगलं जीवनमान शक्य होतं आणि आहे.
या दोन शब्दांच्या संविधानाच्या preambleमध्ये समाविष्ट होण्याच्या इतिहासातच त्यांचा पराभव दडलेला होता.

Gandhi And Son
जून १९७५ साली काँग्रेस पक्षाच्या तत्कालीन पंतप्रधान इंदिरा गांधींनी आणि त्यांचे पुत्र व भारताचे तत्कालीन अर्ध-हुकूमशहा संजय गांधी यांनी भारतावर आणीबाणी लादली. या आणीबाणीत काँग्रेस पक्ष आणि इंदिरा गांधी हे संजय गांधींच्या अनेक कारनाम्यांमुळे बदनाम झाले.
समाजातल्या अल्पसंख्याकांची प्रचंड गळचेपी झाली.
दिल्लीच्या ‘तुर्कमान गेट’ प्रकरणात मुसलमानांना प्रचंड अन्याय आणि अत्याचाराला सामोरं जावं लागलं.
याही पलीकडे जाऊन मुस्लीम समाजामध्ये जबरदस्तीने नसबंदीची धडक मोहीम संजय गांधी यांनी चालवली.
सुरुवातीला आश्वासन दिल्याप्रमाणे ‘काम जास्त बडबड कमी’, ‘भ्रष्टाचार बंद’, ‘गरिबी हटाव’, ‘महागाई’ कमी या गोष्टी आणीबाणीने साध्य होईना.
अर्थात त्या लोकशाहीने साध्या होत होत्या असं नव्हे. पण त्याच्या कारणांकडे आपण नंतर येऊ.

एकीकडे अल्पसंख्यांकांची नाराजी, दुसरीकडे गरीब, शोषित व मध्यम वर्ग यांची मुस्कटदाबी, अवहेलना आणि महागाईमुळे झालेली परवड यावर उपाय म्हणून काही टोकन, प्लॅस्टिक सर्जरी करणं गरजेचं असल्याचं इंदिरा गांधींना वाटू लागले.
कारण त्यांची राजकीय समज ही संजय गांधींपेक्षा कितीतरी जास्त होती.

या साऱ्यावर उतारा म्हणून संविधानाच्या preamble वर शस्त्रक्रिया करण्यात आली.
लोकसभा (lower house) आणि राज्यसभा (upper house) यामधील सर्व पक्षाचे सर्व सदस्य तुरुंगात असताना काँग्रेस पक्षाने एकमताने ‘सेक्युलॅरिझम’ आणि ‘सोशॅलिझम’ हे शब्द संविधानाच्या प्रीअॅम्बलमध्ये घुसडले.
ही एक प्रकारची लोकशाहीची नसबंदीच होती. ती करण्याची का गरज पडली, याची कारणं वर दिलेलीच आहेत.

त्यानंतर १९७७ साली निवडणुका झाल्या आणि काँग्रेस पक्षाचा दारुण पराभव झाला. स्वत: इंदिरा गांधी व संजय गांधी पराभूत झाले.

त्याअगोदर जयप्रकाश नारायण यांच्या नेतृत्वाखाली डावे समाजवादी आणि उजवा जनसंघ एकत्र येऊन ज्या जनता पार्टीची स्थापना झाली तो जनता पक्ष सत्तेत आला (१९७७ ते १९८०).
सत्तेत परिवर्तन झालं तरीही असंवैधानिक आणि अलोकशाही पद्धतीने विरोधी पक्षाचे सदस्य तुरुंगात असताना घटनेच्या preamble मध्ये घुसडलेले ‘सेक्युलॅरिझम’ आणि ‘सोशॅलिझम’ हे शब्द काढून टाकण्यात आले नाहीत.
कदाचित डावे समाजवादी पक्ष जनता सरकारचा भाग असल्याने तसे केले गेले नसावे.

परंतु, आश्चर्यकारक म्हणजे हा अलोकशाही व असंवैधानिक बदल नंतर आलेल्या कोणत्याही सरकारने (अगदी आजपर्यंत मोदी सरकारनेही) काढून टाकला नाही.

‘सेक्युलॅरिझम’ आणि ‘सोशॅलिझम’ हे शब्द संविधानाच्या preamble मध्ये कायमचे विराजमान झालेत.
हे अत्यंत विषादपूर्ण आहे.
पण यामध्ये कोणतीही असहिष्णुता, घटनाकारांचा अपमान आणि भारताच्या मूलभूत संकल्पनेलाच दिलेलं आव्हान याविरुद्ध कोणत्याही लेखक, कलाकार, विचारवंत, शास्त्रज्ञाला आजतागायत आवाज उठवावासा वाटला नाही.
एक क्षण आपण असं गृहीत धरलं की, हे दोन्ही शब्द संविधानाच्या preamble मध्ये घुसडवणं आवश्यकच होते तर लोकसभा आणि राज्यसभेमध्ये विरोधी पक्ष उपस्थित असताना दोन्ही सदनांमध्ये मतदानाने ठराव पारित करून ते शब्द टिकवावे की, काढून टाकावे हे ठरवणं लोकशाही आणि संविधानाच्या पावित्र्यासाठी आवश्यक होते.
१९७७ पासून आजतागयात आलेल्या एकाही सरकारने हा प्रयत्न केला नाही.

यामध्ये कुणालाही कसलीही असहिष्णुता आणि हुकूमशाही जाणवली नाही!

भारतामध्ये असहिष्णुता, मुस्कटदाबी आणि शोषित, गरीब, ९९ टक्के मध्यम वर्गाच्या अवहेलनेचा इतिहास हजार वर्षांचा आहे.

ब्रिटिश भारतात येईपर्यंत आधी मोगल-तुर्क आणि नंतर मराठे यांची भारतावर सत्ता होती.
तर उत्तरेकडे पंजाबपासून अफिगाणस्तानपर्यंत शिखांची सत्ता स्थापन झाल्याचा इतिहास आहे.
ब्रिटिश भारतात आल्यानंतर एक मोठा बदल त्यांनी भारतात घडवून आणला.
तो बदल म्हणजे कायदे आणि दंडसंहिता यांचे नियम आणि कोड त्यांनी भारतभर लागू केले (तेव्हा पाकिस्तानही भारतातच होते). १८५७ चे भारतीय क्रांतिकारकांचे बंड फसल्यानंतर ब्रिटिशांनी ईस्ट इंडिया कंपनीची सत्ता विसर्जित करून व्हिक्टोरिया राणीची सत्ता भारतात स्थापन झाल्याची द्वाही फिरवली.
फौजदारी आणि दिवाणी (क्रिमिनल, सिव्हील) कोड, कायदे, दंडसंहिता याला एक बैठक दिली.
कोर्ट, कचेऱ्या, पोस्ट, तारायंत्र, प्रशासनीय ढाचा (ज्यामध्ये आयसीएस ऑफिसर) हे सारं ब्रिटिशांनी नियमबद्ध केलं.

गमतीची गोष्ट म्हणजे मुळामध्ये दंडसंहिता आणि त्याची नियमबद्धता नेपोलियनच्या ‘कोड द नेपोलियन’ यातून घेतली असून ती पुढे जगभर पसरली.
परंतु यामध्ये कायद्याचे राज्य ब्रिटिशांनी आणले हे ब्रिटिशांना गुलामांच्या मनावर ठसवायचे होते.
वास्तवात ब्रिटिश हे साम्राज्यवादी (imperialistic) दृष्टिकोनातून आपल्या प्रजेकडे पाहत असत.

त्यांच्या दंडसंहिता, प्रशासन व्यवस्था, मुलकी व्यवस्था, कायदे (फौजदारी आणि दिवाणी) यांनी देशामध्ये एका मर्यादेपर्यंत सुसूत्रता आली हे खरे, पण त्यामध्ये सरकार, प्रशासन आणि न्यायपालिका यांनी प्रजेकडे गुलाम म्हणून पाहावं अशी तजवीज होती.
खुद्द ब्रिटनमध्ये त्या काळात कायदे वेगळे होते आणि आता तर हे कायदे काळानुरूप पूर्णपणे बदलले.
ब्रिटिशांनी न्यायपालिका आणि प्रशासन या दोन देणग्या भारताला दिल्या.
साम्राज्यवादी शक्तीकडून गुलामांनी घेतलेल्या या देणग्या स्वातंत्र्योत्तर काळामध्ये खरा शाप ठरला.
कारण स्वतंत्र भारताचे नागरिक म्हणून घटनेने दिलेले अधिकार नागरिकांना कधी जाणवलेच नाहीत.
इथे हे सैतानी कायदे आड आले.

lady mountbaton
ब्रिटिश निघून गेल्यानंतर भारताला स्वातंत्र्य मिळाले असे जाहीर झाले.
२६ जानेवारी १९५० ला नवी भारतीय राज्यघटना आपण स्वीकारली.
तद्नुसार पहिल्यांदा १९५२ मध्ये भारताच्या लोकसभा निवडणुका झाल्या.
परंतु, Indian Penal Code बहुतांशी ब्रिटिशकालीन राहिले.
न्यायपालिका, प्रशासन आणि सरकारी कचेऱ्या यांची आपल्या नागरिकांकडे पाहण्याची पद्धत, त्याचा ढाचा यात काहीच बदल झाला नाही. उलट त्यात भष्टाचार नावाचा राक्षस घुसला.
उदाहरणच द्यायचं झालं, तर साम्राज्यवादी मालकांना आपल्या गुलामांना अटक करायचे जे मुबलक अधिकार असतात आणि ते अधिकार साम्राज्यवादी मालक आपल्या भाषेत, आपल्या परंपरेत, आपल्या गुलामावर त्याची मुस्कटदाबी करण्यात लादतात ती परंपरा २०१६ पर्यंत इमानइतबारे सामान्य पोलिस स्टेशन, तलाठी ऑफिस ते सर्वोच्च न्यायालयापर्यंत कायम राहिलेली आहे.

न्यायपालिकांबाबत जाताजाता बोलायचं झालं, तर कित्येक न्यायालयांमध्ये अगदी उच्च आणि सर्वोच्च न्यायालयांमध्ये वडील न्यायाधीश आहेत तिथे मुलं वकील म्हणून प्रॅक्टिस करतात आणि साम्राज्यवादाकडून वारशाने मिळालेल्या अनिर्बंध अधिकारामुळे आणि इंग्रजी भाषेत गुंतागुंतीने लिहिलेल्या न्यायसंहितेमुळे ९९ टक्के जनता हे माहीत असूनही हे बोलायला टरकते.

इथे मुद्दा हा की, नरेंद्र मोदी हे आपल्यातील (‘नाही रे’ गटातील) एक असल्यामुळे यात बदल घडवून आणतील, असं जनतेला वाटत आहे.
जनतेला असं वाटतं हे वर उल्लेखलेल्या तीन भागांमध्ये केंद्र शासन ते ग्रामपंचायत परिघात विभागलेल्या हितसंबंधी सत्ता वर्तुळामध्ये भीती निर्माण करायला पुरेसं आहे.
त्यामुळे वास्तवात मोदींनी काही बदल करण्याअगोदरच त्यांना अनेक आघाड्यांवरच्या युद्धात गुंतवून ठेवण्याची या हितसंबंधीय गटाची रणनीती आहे. हे हितसंबंधीय वर्तुळ दिल्ली ते झुमरी तलय्या, किंवा खुर्द बुद्रकपर्यंत पसरलेले आहे.

भारताची सरकारी व्यवस्था आणि यंत्रणा ही तरुणांसाठी निराशाजनकच होती आणि आहे.
तरुणांमध्ये वैफल्य आहेच.
त्यांचं ब्रेनवॉश करणं सोपं आहे.
मोदी हे त्यांचे कॉमन शत्रू असल्याचा ‘propaganda’ सर्व पातळ्यांवर राबवला जात आहे तो यामुळेच.

खरंच मोदी आणि त्यांच्या नेतृत्वाखालील सरकार (जे मोदी एके मोदीच आहेत. कारण काही हितसंबंधीय गटातील कटवाले मोदी सरकारतही सामील आहेत. त्यामुळे त्या अर्थाने नरेंद मोदी एकटेच आहेत.) हे तरुण आणि बदलू पाहणाऱ्या आधुनिक भारताच्या विरोधी आहेत की, बाजूचे हे जाणण्यासाठी थोडं मागे जावं लागेल.
थोडी पुनरावृत्ती होईल, पण त्याला इलाज नाही.

ब्रिटिश भारताकडे गुलामी प्रजा आणि गुन्हेगार, क्रांतिकारक, बंडवाले अशा दृष्टिकोनातून पाहत असत जे कोणत्याही साम्राजाच्या धोरणाला सुसंगत असेच आहे. त्यांनी स्थापन केलेल्या न्यायपालिका आणि प्रशासन व्यवस्थेमध्ये स्वातंत्र्यपूर्व काळामध्येही असंख्य भारतीय माणसे, विद्वान ते भरती करत असत.
अनेक भारतीय मुलं आयसीएसच्या परीक्षा (ज्या आता आयएएस म्हणून ओळखल्या जातात. सर्व शाखांच्या धरायच्या झाल्या तर UPSC. ज्यात IAS, IPS, IRS वगैरे सगळ येते) इंग्लंडहून पास होऊन येत असत.
परंतु या प्रशासनीय आणि न्यायपालिकेची चौकट ही साम्राज्यवादी होती, जी स्वातंत्र्योत्तर काळातही कायम राहिली.

अगदी काही वर्षांपूर्वीपर्यंत भारतामध्ये वार्षिक बजेट हे संध्याकाळी पाच वाजता सादर केले जायचे.
याचं साधं कारण त्या वेळेला ब्रिटनमध्ये सकाळचे दहा वाजतात हे होतं.
हे लक्षात येऊनही बदल व्हायला कित्येक वर्ष लागली .
त्यानंतर अलीकडल्या वर्षात आपल्या इथल्या दहा वाजता संसदेमध्ये वार्षिक बजेट सादर व्हायला लागलं.

न्यायपालिका आणि प्रशासकीय व्यवस्था यांच्यामध्ये काम करणाऱ्या अधिकाऱ्यांची, न्यायाधीशांची आणि कर्मचारीवर्गाची ‘भारतीय प्रजेविषयीची’ मानसिकता ही ‘इंडियन विरुद्ध भारतीय’ अशीच राहिली. आजही सामान्य माणूस सरकारी कचेरी किंवा कोर्टची पायरी चढताना घाबरून आणि थरथरून जातो. सरकारी संस्थांचे, कोर्टाचे पत्र हे त्याला भीतीदायक वाटते.
याचे कारण हा देश आपला आहे, हे सरकार आपले आहे असा बदल घडवण्यात १९५२ पासून आजपर्यंतची सर्व सरकारे असफल ठरलेली आहेत.
याचे कारण प्रशासनिक व्यवस्था आणि न्यायपालिका या संपूर्णपणे भारतीय होण्याची कोणतीही प्रक्रिया ब्रिटिश निघून गेल्यानंतर भारतात झाली नाही. अगदी अलीकडे काही वर्षांपूर्वी राज्यांमधील आणि जिल्हा कोर्टापर्यंत (अपवादाने हाय कोर्टात) लोकभाषा वापरण्यात येऊ लागली. अन्यथा सर्वोच्च प्रशासनांची आणि सर्वाच्च न्यायपालिकांची भाषा ही इंग्रजी आहे.
गुलामाच्या मानसिकतेतून विचार करणाऱ्या भारताने इंग्रजीला माध्यम न मानता ज्ञान मानायला सुरुवात केली.
भारतात ज्ञानगामी प्रशासन व्यवस्था आणि न्यायपालिका निर्माण होणं यामुळे शक्यच नव्हतं.
लोकाभिमुख न्यायपालिका आणि प्रशासन हे आजतागयात भारतात स्वप्न राहिलेलं आहे.

१९४७ च्या अगोदर हजार वर्षं मानवी अधिकार नावाची गोष्ट भारतात जितकी अज्ञात होती तितकीच ती १९४७ नंतर आजपर्यंत आहे. ९९ टक्के जनता आपल्याला सरकारकडून, न्यायपालिकांकडून रग्गड पैसे फी म्हणून किंवा अन्यथा दिले नाहीत, तर आपल्याला न्याय मिळणारच नाही यावर श्रद्धा ठेवतात. ही श्रद्धा, अंधश्रद्धा नसून १०० टक्के सत्य आहे.

एक सामान्य माणूस, मध्यम वर्गीय माणूस, शेतकरी सचिवालय, मंत्रालय, कलेक्टर ऑफिस, पोलिस स्थानक आणि न्यायपालिका यांच्यामध्ये ब्रिटिशांच्या काळात जेवढा असहाय्य होता, तेवढाच आजही आहे. किंबहूना ब्रिटिश काळात भ्रष्टाचार नसेल किंवा असल्यास कमी असेल एवढाच काय तो फरक.
५०च्या दशकापासून आजपर्यंत असंख्य बुद्धिमान तरुण यामुळेच भारत सोडून परदेशात गेले आणि स्थायिक झाले. स्थायिकच झाले असे नव्हे, तर त्यांच्या कर्तृत्वाला तिथे धुमारेही फुटले. छोट्या छोट्या खेड्यांतून आलेली मुलंसुद्धा यात होती. याला ‘ब्रेन ड्रेन’ असं एक गोंडस नाव देण्यात आलं आणि त्यावर अनेक एनजीओजनी अनेक सेमिनार्स आयोजित केले.

पण ‘ब्रेन ड्रेनचं’ मूळ कारण प्रशासन, न्यायपालिका, सरकार यांची असहिष्णुता, मानवी हक्कविरोधी वागणूक आणि ब्रिटिशकालीन सरंजामी कायदे हे आहेत, याची दखल कुणीही घेतली नाही.
त्यात बदल करण्याचे प्रयत्न तर दूरच राहिले.
खरी असहिष्णुता, मुस्कटदाबी, गुदमरलेलं वातावरण यांचं मूळ भारताच्या प्रशासन व्यवस्थेत, न्यायपालिकांत, पोलिस स्थानकांत आणि प्रशासकीय अधिकाऱ्यांच्या परीक्षांत आहे.

हे सारं उद्ध्वस्त करून आपण या देशाचे नागरिक आहोत, हा देश आपला आहे, कार्यालयात, न्यायपालिकांत, पोलिस स्थानकांत येणारा माणूस हा भारताचा नागरिक आहे, ही नीती अवलंबणारे कायदे, खरेखुरे इंडियन पिनल कोड, लोकभाषा, लोकसंस्कृती यांचं सृजन गेल्या ७० वर्षांत कुणीही केले नाही.

९९ टक्के भारतीयांची घुसमट, असहाय्यता, असहिष्णुता, त्रास आणि असह्य तगमग ही होतीच.

नरेंद मोदी सत्तेवर आल्यावर या साऱ्या मानवी हक्क विरोधाचे प्रतीक म्हणून मोदींच्या विरोधकांनी, मोदींचा चेहरा बनवला.

रोहित वेमुलाची आत्महत्या ही पहिली दलित स्कॉलरची आत्महत्या नव्हे. त्याच्याच विद्यापीठात त्याच्या अगोदर अशा नऊ आत्महत्या झालेल्या आहेत.
दलितांवर अत्याचार जवळपास ह्या देशात दर आठवड्याला किमान दोन वेळा होतोच.
गेली सत्तर वर्ष हे अव्याहतपणे चालू आहे.
पण मुद्दा तेव्हढाच मर्यादित नाही.
दलित, शोषित, मध्यम वर्ग यांची पिळवणूक सत्तावर्तुळातले सर्व ब्रिटिशांप्रमाणेच गेली सत्तर वर्ष करत आहेत किंबहूना अधिक अमानुषपणे करत आहेत.

अगदी वेगळंच उदाहरण द्यायचं झालं, तर देशभरातील शेकडो तुरुंगांमध्ये लाखो अंडरट्रायल कैदी पैसे नसल्याने आणि कायद्याचे ज्ञान नसल्याने भारताचे नागरिक नसून परकीय सरकारचे गुलाम असल्याप्रमाणे ९० दिवसांनंतरही वर्षांनुवर्षं तुरुंगात खितपत पडलेले आहेत. त्यात सर्व जातिधर्माचे, पंथाचे, राज्याचे, लिंगाचे लोक येतात. त्यांच्यात एकच समान धागा म्हणजे ते भारतीय नागरिक आहेत. ज्या भारतात सर्वोच्च न्यायालयात उभा राहण्याकरिता, केस वाचण्याकरित एक चांगला वकील एक तासाची पाच ते दहा लाख रुपये फी मागतो.
हा कोणता सहिष्णू देश स्थापन केलाय आपण?

जर माणूस पळून जाणार नसेल किंवा त्याच्यावर अगोदर कोणत्याही गुन्ह्याची नोंद नसेल तर फारतर हाऊस अरेस्ट करता येईल किंवा त्याला जेलऐवजी बेल हा प्रमुख मानवी हक्क आहे या तत्त्वाची सर्रास पायमल्ली अनेक संस्थांचे चौकशी अधिकारी (ज्यात पोलिसही आले) आणि कोर्टही रोज करत असतात.
साम्राज्ये ही judgemental असतात.
स्वतंत्र देश विचारप्रक्रिया करून ठरवतात.
आपल्याकडे प्रशासन, चौकशी संस्था, न्यायपालिका, पोलिस या judgemental आहेत.
ज्ञानगामी प्रक्रियेचा त्यांच्यामध्ये संपूर्णत: अभाव आहे.
दुर्बल, शोषित, संवेदनशील आणि बुद्धिमान स्वाभिमानी नागरिक यांचा कधीही बळी पडू शकतो.
कारण judgemental साम्राज्यामध्ये आत्मसन्मान असणं हा गुन्हा आहे.

रोहित वेमुलाने त्याच्या सारख्या अगोद्र्च्यानपेक्ष्या काहीही वेगळे केले नाही. त्याच्या अगोदर असंख्य तरुणांनी हे केले आहे आणि जर हि ब्रिटीश व्यवस्था बदलली नाही तर यापुढेही करतील.

स्वत: पंतप्रधान नरेंद्र मोदी किंवा त्यांचे सरकार ना याला जबाबदार आहेत ना त्यांनी याची सुरुवात केली आहे. त्यांचा अपराधच जर कोणता मानायचा झाला, तर ही साम्राज्यशाही मुळातून उचकटून टाकायचे जे आश्वासन त्यांनी दिले होते ते अजूनतरी ते पूर्ण करू शकत नाहीत.

कदाचित अजून त्यांना वेळ पुरेशी मिळालेली नसेल पण आपल्या पूर्वसुरींच्या (१९५२ पासूनच्या) मार्गावरूनच त्यांचे सरकार मार्गक्रमण करत आहे ज्यामुळे लोकांचा भ्रमनिरास होत आहे.
हिंदुत्त्ववादाबद्दल बोलायचे झाले, तर बहुसंख्य हिंदू आणि (हिंदुत्ववादीही) तरुण तरुणी अनेक समाजवादी, कम्युनिस्ट आणि इतर विचारांच्या तरुणतरुणींप्रमाणेच आत्मसन्मानाने आणि एक नागरिक म्हणून ताठ मानेने मानवी अधिकारांसहित जगण्याकरिता पाश्चिमात्त्य देशांत धाव घेतात. यातले बरेच देश धर्माने ख्रिश्चन आहेत.
त्यामुळे सहिष्णुतेचा मुद्दा हिंदुत्ववादाशी जोडला आहे, असे मानणे चुकीचे आहे.
इस्लामच्या बाबतीत हा मुद्दा वेगळ्या प्रकारे मांडावा लागेल.

जगभर कोणतंही तत्त्वज्ञान, धर्म, विचार हा समकालीन परिस्थितीशी पडताळून पाहावा लागतो.
इस्लाम २०१०-११च्या जस्मिन क्रांतीनंतर जी क्रांती म्हणून बनावट होती, जिला स्वत:ची ideology नव्हती, क्रांती नेहमी बळी घेते, ही क्रांती इस्लामच्या नावाने बळी घेत सुटली. त्याचे परिणाम जगभरातील सामाजिक, राजकीय आणि अर्थव्यवस्थांवर झाले. त्यामुळे २०१०-११ नंतर इस्लामशी संबधित कोणताही मुद्दा हा धर्म-धर्मनिरपेक्ष, बहुसंख्य-अल्पसंख्य असा राहिला नाही. जागितक दहशतवादाशी तो जोडला गेला.

१९९१ च्या सोव्हिएट युनियनच्या पतनानंतर जागतिक पातळीवर तरुणांना बंडाचे आवाहन करणारी अशी जागतिक विचारसरणी उरली नव्हती. खरं तर कम्युनिझम लेनिननंतर internationalist विचार म्हणून कोसळला होता. तरीही स्टॅलिन ते ब्रेझनेव या काळामध्ये जागतिक साम्राज्यवादि पर्यायी सत्ताकेंद्र म्हणून तिचे आकर्षण टिकून राहिले.
गोर्बाचेव्हप्रणीत सोव्हिएट युनियनच्या विलयानंतर ते साम्राज्य, तत्त्वज्ञान आणि त्याचे जगभरच्या तरुणांना वाटणारे आकर्षण सारे लयाला गेले. चीनमधला कम्युनिझम किंवा समाजवाद प्लॅस्टिकचा आहे.

तो वेगळ्या नावाने चीनचा राष्ट्रवाद व भांडवल वादच आहे. अशा वेळेला साधारण २१ व्या शतकाच्या सुरुवातीपासून अल कायदा ते आयएसआयएसपर्यंत इस्लामच्या तत्त्वज्ञानाच्या आधारे आंतरराष्ट्रीयवाद जगभरातील मुस्लीम बंडखोर तरुणांना खुणावू लागला. (कित्येक आंतरराष्ट्रीय इतिहासकार आणि विचारवंत यांच्या मते हे पाश्चात्त्य देशाचे कारस्थानही असू शकते). त्या विश्लेषणात आता आपण न जाता आंतरराष्ट्रीय तत्त्वज्ञानाची पोकळी मुस्लीम तरुणांबाबत तरी ‘रॅडिकल इस्लाम’ आणि ‘खिलाफत’ने भेसूरपणे भरून काढायला सुरुवात केली.

त्यामुळे जगभरच मुस्लीम मानसिकता ही एका आवेशात आणि आविभावात वावरू लागली. त्यामुळे वेगवेगळ्या धर्माचे मुख्यत्वे करून ज्या देशात ख्रिश्चन, ज्यू, हिंदू, बौद्ध त्या देशामध्ये इस्लामच्या वेगळ्या रूपाची धग जाणवायला लागली अणि जागतिक जनमत एकंदरच इस्लामच्या विरोधात जायला लागलं.

२००३ चा नरेंद्र मोदी यांचा गुजरातमधला मुख्यमंत्री म्हणून उदय हा गोध्रा रेल्वेमध्ये झालेल्या हिंदूंच्या अमानुष हत्याकांडानंतर ज्या दंगली उसळल्या त्या संदर्भातच पाहिला गेला.
१३ वर्षं नरेंद्र मोदी गुजरातचे मुख्यमंत्री असले आणि भाजपचे शीर्षस्थ नेते नसले, तरी सातत्याने ‘हिंदूंचे आक्रमक नेते’ अशा प्रकारे भारतात आणि भारताबाहेर प्रसिद्ध झाले.
त्यांनी मुस्लीम गोल टोपी घालायला दिलेला नकार असो वा भारताच्या ६३ खासदारांनी त्यांना अमेरिकन व्हिसा मिळू नये म्हणून अमेरिकन अध्यक्षांना लिहिलेलं पत्र असो; हळूहळू ते भारताच्या केंद्रीय राजकारणातील केंद्र स्थानाकडे सरकू लागले.

अक्षरधाम प्रकरण असो, इशरत जहाँ प्रकरण असो, गुजराथमधल्या दंगली असो; सोनिया गांधींच्या नेतृत्वाखालीला काँग्रेस पक्षाने आणि इतर विरोधी पक्षांनी जो अतिरेकी प्रचार केला तो कोणाही एका पक्षाभोवती न करता नरेंद्र मोदी या एका व्यक्तीभोवती फिरत ठेवला.
मोदी यांच्या वादातीत राजकीय कौशल्याबद्दल आज जे बोललं जातं ते कौशल्य त्यांच्यात तेव्हाही होतंच. फक्त त्यांनी आपल्या कौशल्याचा इतक्या खुबीने वापर करून घेतला की, पंतप्रधानपदाचे उमेदवार मोदीच असू शकतात, इतर कुणी असू शकत नाही याची जाणीव भाजप आणि राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघाला जवळजवळ तितक्याच बेसावधपणे झाली.

आपल्याविरुद्धचे प्रत्येक षडयंत्र आपल्या राजकीय फायद्यासाठी वापरून घेण्याच्या मोदी यांच्या वादातीत कौशल्याचा हा एक नमुना होता.

पाहता पाहता अख्खा देश आणि देशातला विफल तरुण मोदींच्या स्वप्नवत नेतृत्वाखाली डोलू लागला.
यामध्ये २०१४ मध्ये संपूर्ण बहुमताखाली भाजप सरकार आले याची बीजे पेरली गेलेली होती.
मोदी सत्तेवर आले ते भारतीय तरुणाशी आणि स्वातंत्र्योत्तर काळातील तीन ते चार पिढ्यांशी अनेक प्रकारचे आश्वासनांचे करार करून.

इथे दोन गोष्टी फार महत्त्वाच्या आहेत.
पहिली म्हणजे मोदी हे ओबीसी नेता आहेत. ते ब्राह्मण नाहीत.
दुसरी गोष्ट स्वातंत्र्योत्तर काळात जन्माला आलेले ते पहिले भारतीय पंतप्रधान आहेत आणि खास तिसरी गोष्ट मोदी गुजराथच्या विधानसभेत निवडून गेले ते थेट मुख्यमंत्री म्हणून.
तर ते केंद्रात लोकसभेत खासदार म्हणून निवडून (वाराणसी व बडोदा येथून. बडोदा येथील खासदारकीचा त्यांनी राजीनामा दिला.) गेले ते थेट पंतप्रधान म्हणून.

प्रशासकीय अनुभव आणि नेतृत्वक्षमता असलेल्या कोणत्याही नेत्याच्या बाबतीत हा योगायोग घडलेला नाही. कारण हा नुसता योगायोग नाही तर मोदींचे असाधारण राजकीय कौशल्य आहे.

मोदी हे बेरेजेच्या राजकारणावर विश्वास ठेवत नाहीत. ते जुन्या loyalists (गुणवत्ता असो वा नसो) अनुयायांवर अवलंबून राहतात. याची बीजं संपूर्ण राजकीय संघर्षात आणि त्यांच्याबाबत घडलेल्या या विलक्षण योगायोगात दडलेली आहेत.

निर्विवादपणे मोदी हे ‘लार्जर दॅन लाइफ’ असे पंतप्रधान तर आहेतच परंतु अस्तित्वात असलेल्या सर्व विरोधी राजकीय संघटना, भाजप आणि राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघ यांच्यापेक्षा ते कित्येक पट मोठे आणि ‘लार्जर दॅन लाइफ’ आहेत.

हे त्यांचं कौतुक नसून विश्लेषण आहे.

यात मोदींच्या राजकीय कौशल्याव्यतिरिक्त त्यांना लाभलेल्या परिस्थितीचा वाटाही मोठा आहे. त्याच्या अनुयायांबाबत आणि पक्षामधील सहकाऱ्यांबाबत मोदींचे धोरण जे दिसते ते म्हणजे मोदी त्यांच्याकडून संपूर्ण निष्ठेची अपेक्षा धरतात. सामूहिक नेतृत्व किंवा नेतृत्वचिकत्सेला वाव ठेवत नाहीत. याचे दोन परिणाम होतात. मिळालेले यश किवा आलेले अपयश याची संपूर्ण जबाबदारी मोदींकडे जाते.

ज्यांना मोदीभक्त असे म्हटले जाते ते सर्व जण चांगल्या-वाईटाला तुम्ही मोदींनाच का जबाबदार धरता, असा प्रश्न विरोधकांना विचारतात. त्याचा फोलपणा आणि उत्तर या वरच्या गोळाबेरजेमध्ये दडलेले आहे.
यावरून मूळ मुद्द्याकडे येताना मोदी हे नव्या पिढीला स्वातंत्र्योत्तर काळात एखाद्या नव्या हिंदू चंद्रगुप्त मौर्याप्रमाणे वाटतात. हिंदूं चंद्रगुप्त मौर्य म्हणण्याचे कारण वर उल्लेखलेली मुस्लीम संघर्षाची पार्श्वभूमी कारणीभूत आहे.

१९५२ नंतर भारतात जे बदल झाले किंवा १९५२मध्ये भारतामध्ये ब्रिटिश स्थितीवाद जसा टिकून राहिला त्याचा मुळातून बंदोबस्त करणार, अशी त्यांच्या समर्थकांची अपेक्षा आणि विरोधकांची भीती होती.
प्रशासन यंत्रणा, न्यायपालिका, माध्यमे या साऱ्यामध्ये त्याचे पडसाद उमटत होते.
सुरुवातीच्या दोन वर्षांत एवढा मूलभूत बदल घडवणं कुणालाही अशक्यच होतं.

परतु, मोदींचे व्यक्तिमत्त्व बेरजेच्या राजकारणाची त्यांना वाटत नसलेली गरज आणि असलेलं वावडं सपूर्ण चिकित्सारहित निष्ठेची अपेक्षा या साऱ्यातून मोदीविरोधी वातावरण मोदीविरोधकांनी देशात तयार केलं.

दलित मुलांवर होणारे अन्याय, साहित्यिकांची गळचेपी, पुस्तकांवरील बंदी, सिनेमे आणि नाटके सेन्सॉर करणे किवा बंदी आणणे, एखाद्या राजकीय नेत्याच्या दुर्दैवी हत्येसाठी संपूर्ण जातीला किंवा धर्माला (शीख किवा ब्राह्मण) जबाबदार धरून त्यांचे शिरकाण करणे, मकबूल भट ते अफजल गुरूला फाशी देणे, मृत्यूदंड आणि ब्रिटिशकालीन कायदे कायम ठेवणे, प्रशासन व्यवस्थेत बजबजपुरी आणि भ्रष्टाचार माजवणे, लाखो करोड रुपये काळा पैसा निमाण करणे, मनी लॉड्रिंगद्वारे ते परदेशात नेणे, दलितांचे दमन करणे, जातिअंत न करता जातिव्यवस्था मजबूत करून राजकारणासाठी त्याचा वापर करणे, सत्ताधारी उच्च वर्णीयांनी प्रज्ञावान दलित विद्यार्थ्यांना डावलून त्यांना आत्महत्या करायला भाग पाडणे हे काही मुद्दे असे आहेत किंवा याच्याही पलीकडे बरेच असे मुद्दे आहेत जे १९५२ पासून म्हणजे जवाहरलाल नेहरूंनी स्थापन केलेल्या कांग्रेस सरकारपासून ते मे २०१४ मध्ये विसर्जित झालेल्या सोनिया गांधी कॉंग्रेस सरकार पर्यंत अव्याहतपणे चालत आलेले आहेत.

त्यात नरेंद्र मोदींचा कोणताही हात नव्हता!

भारत हा एक असा देश आहे की, सत्तावर्तूळातल्या काही लोकांना अटक झाली, काही लोकांवर छापा पडला, दोन-चार नियम बदलले याचा अर्थ क्रांती झाली असा नव्हे असे ह्या अगोदर अनेकदा झालेले आहे. भारतामध्ये मोदी सरकार बहुसंख्याक वा अल्पसंख्यांकांसाठी वाईट ठरले नसले तरी मूलभूत बदल करणारे सरकार ठरले आहे असं अजून तरी नाही. भ्रष्टाचार आणि tax terrorism अजूनही भयानकच आहे.

तरीही नरेंद्र मोदींच्या नेतृत्वाखाली भाजपचा विजय आणि काँग्रेसविरहीत एका पक्षाचे सरकार येणे हा एक भारतीय इतिहासातील मैलाचा टप्पा आहे. कारण काँग्रेसविरहीत पूर्ण बहुमतातील एकपक्षीय पहिले असे हे सरकार आहे.

‘काँगेसमुक्त भारत’ ही संकल्पना खरं तर मांडली राममनोहर लोहिया यांनी.


त्या अगोदर स्वातंत्र्य मिळताच गांधीजींनी काँग्रेस विसर्जित करा, असा सल्ला दिला होता.

घटनाकार डॉ. आंबेडकरांनी काँग्रेसच्या नेतृत्वाखाली शोषितांना, पिडीतांना आणि दलितांना न्याय मिळणार नाही म्हणून स्वत: ‘रिपब्लिकन पार्टी ऑफ इंडिया’ची स्थापना करण्याचे ठरवलं. दुर्दैवाने त्यांच्या अचानक मृत्यूमुळे त्यांची कल्पना प्रत्यक्षात आली नाही.

या सर्व चिंतनशील आणि काँग्रेसच्या माध्यमातून स्वातंत्र्यलढ्यात भाग घेणाऱ्या (गांधीजींनी तर नेतृत्व केले होते) लोकांना काँग्रेस विसर्जित करावी किंवा काँग्रेसमुक्त भारत व्हावा असं का वाटावं?
तेव्हा तर मोदी दूरदूरपर्यंत कुठेही नव्हते.

दुर्दैवाने याचा शोध स्वातंत्र्यानंतर कोणाही इतिहासकाराने किंवा विचारवंताने किंवा संशोधकाने खोलवर घेतला नाही. याचं कारण असं होतं की, काँग्रेसमध्ये अनेक वैचारिक प्रवाह होते किंवा अनेक विचारांचे व्यासपीठ होते.
काँग्रेस हा पक्ष नव्हता.
त्यामुळे देशातील ‘ब्रिटिश इंडिया’विरुद्ध ‘देशी भारत’ यांच्यामध्ये ‘देशी भारता’चा निर्विवाद विजय व्हावा, अशी क्रांती करण्याचं सामर्थ्य काँग्रेसमध्ये नव्हतं.
काँग्रेस हे मूलभूत बदलांचे हत्यार कधीच बनू शकले नाही.
किंबहूना स्वातंत्र्योत्तर काळात काँग्रेस हे ब्रिटिशांचे एक्सटेन्शन होते, याची जाणीव महात्मा गांधीजींपासून सर्वांनाच होती.

समाजवादी विचारसरणीच्या लोकांनी वेगळा समाजवादी पक्ष स्थापन केला ज्याची पुढे शकले झाली. हे समाजवादी साथी दोनदा सत्तेत आले (१९७७, १९८९) ते जनसंघ आणि पुढे भारतीय जनता पक्ष यांच्याशी युती करून.
पहिल्यांदा पंतप्रधान मोरारजी देसाई बनले आणि दुसऱ्यांदा पंतप्रधान व्ही. पी. सिंग बनले. यातून मूळ काँग्रेसी स्थितीवाद आणि ब्रिटिश मानसिकता यांची हद्दपारी होण्याऐवजी नव्या स्वरूपाच्या भ्रष्टाचाराला धुमारे फुटले. देशामध्ये गांधी घराण्याची अनिर्बंध घराणेशाही प्रस्थापित झाली. जी घराणेशाही कडबोळ्या सरकारांच्या आणि ‘संपूर्ण क्रांती’च्या काळात देशातून राज्यात आणि राज्यातून गावागावात पसरली. भ्रष्टाचाराला नव्याने धुमारे फुटले. विचारवंत, इतिहासकार, निरपेक्ष तत्त्ववेत्ते यांचा संस्थात्मक ऱ्हास झाला. राज्यसभेसारख्या वरिष्ठ सदनात जिथे कायदे आणि घटनादुरुस्त्या याच्यावर सांगोपांग चर्चा व्हायच्या, मूलभूत विचारमंथन अपेक्षित होते, न्यायव्यवस्थेपेक्षा संसद सार्वभौम आहे. न्यायव्यवस्थेच्या कक्षेपलीकडचे आहे याचे कारण भारतीय जनता सार्वभौम आहे.

यावरच्या चर्चा आणि कायदे यांच्या मंथनाने मधू लिमये, राममनोहर लोहिया, बॅ. नाथ पै, जॉर्ज फर्नांडीस, डॉ. आंबेडकर, वाजपेयी यांच्या तोलाच्या माणसाने बोलायचे तिथे करबुडवे आणि बाजारबुणगे, धनदांडगे खरेदी-विक्री करून वरच्या सदनात प्रवेश करू लागले. क्रिकेटर, bollywoodकर आणि crony capitalists यांनी उप्पर हाउस ओसंडू लागले. राज्यसभेच्या अधोगतीला सीमाच उरली नाही. एकतर घराणेशाही किंवा पैसा याद्वारे या सदनात सदस्यत्व मिळणे सुरू झाले (यात अगदी थोडे अपवाद असू शकतील). संसदेवर न्यायपालिकेने कुरघोडी करण्याचे प्रयत्न सुरू झाले. हे खास ब्रिटिश होते.

१९९९ मध्ये जेव्हा एनडीएचे कडबोळे सरकार अटलबिहारी वाजपेयी यांच्या नेतृत्वाखाली केंद्रात सत्तेवर आले त्यात भाजप हा सर्वात मोठा पक्ष होता. त्यात एनडीएचे समन्वयक म्हणून एके काळचे समाजवादी साथी आणि लढवय्ये नेते जॉर्ज फर्नांडीस निवडले गेले.

तत्त्वांचा आणि विचारांचा ऱ्हास आणि काँग्रेसीकरण एवढे भीषण झाले होते की, फर्नांडीस यांना तरी काय वेगळा पर्याय उपलब्ध होता? २००४ मध्ये काँग्रेस परत सत्तेवर आल्यावर एके काळच्या कम्युनिस्ट पक्षाने काँग्रेसला बाहेरून पाठिंबा दिला. ज्या कम्युनिस्ट पक्षावर काँग्रेसने एकेकाळी बंदी घातली होती कारण म्हणे तो पक्ष स्थितीवादी काँग्रेसविरुद्ध क्रांती करणार होता!
पुढे अणुकराराच्या निमित्ताने सोनिया–कॉंग्रेसचा communistनि तो पाठिंबा काढून घेतला ही गोष्ट वेगळी. संसदेत पैशाची पुडकी नाचवली गेली, जे प्रकरण पुढे ‘कॅश फॉर व्होट’ म्हणून गाजले ज्यामध्ये संसद, मीडिया, यांच्या अब्रूची लक्तरे धुळीला मिळाली.

दिल्लीत गांधी परिवार मोगलांच्या जागी विराजमान झाला, पंजाबात बादल, उत्तर प्रदेश-बिहारमध्ये यादव, महाराष्ट्रात ठाकरे-पवार, तामिळनाडूत करुणानिधी, मध्यप्रदेशात सिंधिया आणि असे अनेक परिवार ब्रिटिशांप्रमाणे आपापल्या राज्यात पैसा आणि बाहुबल यांच्या जोरावर सुखनैव राजकारण करू लागले.

या साऱ्यांमध्ये भारताच्या तरुण रक्ताच्या विचारवंत, शास्त्रज्ञ, बंडखोर, मध्यमवर्ग, दलित, शोषित यांच्या जाणिवानेणिवांना स्थानच उरले नाही. इंग्रजी भाषेला अनन्यसाधारण महत्त्व प्राप्त झाल्यामुळे राज्याराज्यातले ज्ञानगामी लोक त्यांच्या ज्ञानासह गर्भातच चिणले गेले आहेत.

या साऱ्या पार्श्वभूमीवर तरुण भारताने स्वातंत्र्योत्तर काळात जन्माला आलेल्या नरेंद्र मोदी यांच्या हातात सत्ता दिली. अ

र्थात, ही क्रांती नव्हती. ही मोदींनी दिलेल्या क्रांतीच्या हाकेला दिलेली ‘ओ’ होती. मोदी किंवा अजून कुणी जादूच्या कांडीने बदल घडवणार नाही, याची भारतीयांना माहिती होती, परंतु त्यांच्या अपेक्षा मात्र खूप फुगलेल्या होत्या.

आजही (२०१६ पर्यंत) त्या तशाच आहेत.
ज्यासाठी लोकांनी मोदींना मते दिली, त्यात मोदींच्या आक्रमक हिंदू नेता असा चेहरा महत्त्वाचा असेलही, पण मोदींच्या प्रचारातील अजेंडावर विकास आणि काँग्रेसमुक्त भारत हे दोनच मुद्दे महत्त्वाचे होते.

‘काँग्रेसमुक्त भारत’ म्हणजे ‘काँग्रेस पार्टीमुक्त भारत’ असे नव्हे, तर वर उल्लेखलेल्या सर्व हितसंबंधांनी जखडलेल्या एका सत्ता वर्तृळाची राखरांगोळी असा त्याचा अर्थ होता.

मोदींनी मंत्रिमंडळ स्थापन केल्यानंतर आणि इतर महत्त्वाच्या पदावर माणसे नेमल्यावर प्रामुख्याने जाणवलेली भीतीदायक गोष्ट अशी होती, ती महणजे एक मोदी सोडले तर जी माणसे बुद्धिमान होती ती कार्यक्षम नव्हती, जी कार्यक्षम होती, ती बुद्धिमान नव्हती.

काही माणसे कार्यक्षम आणि बुद्धिमानही नव्हती, वाचाळ होती, ज्यांना दिशाही नव्हती आणि सरकार कसे चालते याची जाणही नव्हती.

या साऱ्यामुळे ‘अॅवॉर्डवापसी’, ‘केजरीवाल सर्कस’, ‘राहुल धडपड’, ‘अखलाख प्रकरण’, ‘रोहित वेमुलाची आत्महत्या’, ‘जेएनयूच्या भानगडी’ यांना राष्ट्रीय महत्त्व प्राप्त झाले जे खरं तर ‘मोहल्ला कमिटी’ ने सोडवण्याचे प्रश्न आहेत किंवा यातले काही प्रश्न ‘सिंथेटिक’ आहेत आणि केवळ हितसंबंध संपतील या भयापोटी निर्माण केलेले आहेत.

खरे तर लोकांना मोदी सरकारकडून कोणत्या क्रांतीची अपेक्षा होती? :
१. सरकारचं अस्तित्व कमी करून स्थानिक भाषांमध्ये ज्ञान आणणे.
२. इंडियन पिनल कोड हे भारतीय, मानवी हक्कवादी आणि आजच्या काळानरूप बनवणे (कधी कधी सरकारला अडचणीचे ठरले तरी लोकांना सोयीचे कायदे बनवणे).
३. ब्रिटिशकालीन Indian Penal code रद्द करून भारतीय नागरिकांना, टॅक्स पेअर्सनाही सरकारी कार्यालयांमध्ये, पोलिस यंत्रणा आणि चौकशी यंत्रणांपुढे गुन्हेगारांऐवजी नागरिकांप्रमाणे वागणूक देणे. आधुनिक पाश्चात्त्य देशात दिली जाते तशी.
४. करप्रणाली अतिशय सोपी करणे आणि करव्यवस्थेतील कर अधिकाऱ्यांचा आणि चौकशी अधिकाऱ्यांचा दहशतवाद नष्ट करणे, ज्यायोगे प्रामाणिक माणसांना उद्योगपती बनण्याची समान संधी मिळू शकेल.
५. मूलभूत स्वातंत्र्यावर गदा न आणता मीडिया, प्रशासन आणि न्यायपालिका यांच्यापेक्षा संसद सार्वभौम (न्यायपालिका नाहीत.) आहे. कारण लोक सार्वभौम आहेत, या तत्त्वाची पुर्नबांधणी करणे जी स्वातंत्र्य काळात झालेली नाही.
६. सर्वोच्च न्यायालयासहीत न्यायव्यवस्था सोपी, सुरक्षित, स्वस्त आणि लोकभाषेत आणणे आणि जोडभाषा म्हणून हिदीचे स्थान बळकट करणे आणि सवोच्च संस्थांना हिंदीतच (भारताला जोडणारी जोडभाषा म्हणून इंग्रजी एवजी) काम करायला भाग पाडणे.
७. मानवी हक्कांचे उल्लंघन करणारे ब्रिटिश ड्रॅकॉनियन कायदे नष्ट करून अंडरट्रायल कैद हा प्रकार विलयाला नेणे.
८. प्रशासन आणि न्यायव्यवस्था, राजकारण यात काम करणाऱ्या लोकांनी मीडियाच्या सहकार्याने निर्माण केलेला काळा पैसा बाहेर काढून यात काम करणाऱ्या सर्व माणसांना आपण यात काम न करणाऱ्या माणसांइतकेच समान असल्याची भावना निर्माण करून देणारे कठोर कायदे करून देणे (Nobody is more equal).
९. जातिअंता साठी जाणीव पूर्ण प्रयत्न करणे आणि बहुसंख्य किवा अल्पसंख्य म्हणून सार्वजनिक धार्मिक चोचले थांबवून कल्याणकारी राज्य आणि सोशल सिक्युरिटी कार्ड प्रत्येक नागरिकाला प्रदान करणे.
१०. काश्मीरमधील ३७० कलम आणि भारतातील मुस्लीम पर्सनल लॉ रदबातल करणे.
११. राज्यघटनेतील preamble मध्ये घुसडलेले धर्मनिरपेक्ष आणि समाजवाद हे शब्द काढून टाकणे.
१२. संसदेत आणि विधिमंडळात ठरलेल्या गोष्टी आणि कायदे यांचे इंटरप्रीटेशन आणि अंमलबजावणी करणे एवढेच न्यायपालिकांचे काम मर्यदित करणे आणि न्यायाधीशाशी रक्ताने संबंधित कुणाही व्यक्तीला त्या न्यायालयात वकील म्हणून प्रॅक्टिस करायला आजन्म बंदी असायला हवी.
या ठळक मुद्द्यांपलीकडे बऱ्याच गोष्टी आहेत.

या सर्वापलीकडे भारतीय अस्स्ल स्वातंत्र्याची नवी सनद (charter) मोदी सरकारने जाहीर करावी आणि ती तत्क्षणी अमलात आणावी.
हे करणं नरेंद्र मोदी यांना अपरिहार्य आहे.
याचं कारण त्यांची सत्ता येणं हा केवळ सरकारबदल नसून एक क्रांती आहे असं त्यांच्या समर्थकांना, विरोधकांना आणि जगातल्या अनेक देशांना वाटतं.

आजवर नवीन सरकार आल्यावर सरकार बदललं तर आयुष्य बदलेल असं दलिताला वाटलं, शेतकऱ्याला वाटलं, अल्पसंख्याकाला वाटलं, बहुसंख्याकाला वाटलं आणि मग त्याचा विरस झाला. त्याची कारणं वर दिलेली आहेत. त्यामुळे केवळ सरकार बदललं, तर त्यात आनंदी होण्यात काहीच नाही. कारण सरकार बदलणं, यात आनंदी होण्यासारखं काही नाही. कारण हा मुलभूत बदल नाही. फक्त माणसं (दलाल) बदललीत, घेणारी आणि देणारी…

आत्ताचे व अगोदरचे राज्यकर्ते, प्रशासकीय अधिकारी, न्यायपालिका, चौकशी अधिकारी, मीडिया हे सर्व मिळून एका केंद्रित व घराणेवादी उद्योगपती वर्तुळासोबतच आहेत. यांचे सर्वांचे मिळून एक सत्तावर्तुळ आहे. ते सामान्य माणसाला अधिक अभेद्य झालेलं आहे. हे सर्व मिळून ब्रिटिशांप्रमाणेच, सामान्य व वर येऊ पाहणाऱ्या मध्यम वर्गीयांना, शेतकऱ्यांना आजही गुन्हेगाराप्रमाणेच वागणूक देत आहेत. कुठेही भ्रष्टाचार कमी झालेला नाही. माणसं फक्त बदलतात.

मुंबई, दिल्ली, लखनौ, पाटणा अशा सगडीकडेच शासन, प्रशासन, मीडिया, न्यायपालिका यात आजही पैसेच अखेर आवाज करतात. कधी फी, कधी लाच, कधी खंडणी तर कधी ओरबाडणी… या साऱ्याला आता संस्थात्मक स्वरूप प्राप्त झालेले आहे.

पतिव्रतेला आधी भ्रष्ट करून, ओरबाडून वेश्या बनवायाची, नि त्यानंतर ती वेश्याव्यवसाय करते म्हणून चौकशीसाठी ताब्यात घ्यायची नि तिला कायदेशीर कारवाईचा धाक दाखवून लुटत राहायचे हे या यंत्रणांचे ‘उद्योग’ मॉडेल आहे.

त्यामुळे भारतात मुलभूत उद्योग किंवा स्टार्टअप उभेच राहू शकत नाही, अशी जनतेची भावना आहे.

त्यामुळे आजही जनतेला मोदींच्या घोषणा प्रत्यक्षात परावर्तित होणार नाहीत, जमिनीवर दिसणार नाहीत अशी निराशा बऱ्याच जणांना वाटते. आणि तेच मोदिविरोधकांचे खोटे बोलण्या मागचे खरे बळ आहे!

वर उल्लेख केलेले १२ कलमी कार्यक्रम किंवा तत्सम काही अधिक प्रभावी काही खरोखरीच मुलभूत आणि महान घोषणा भारतात जो पर्यंत प्रत्यक्षात येऊ शकत नाहीत तोपर्यंत एक टक्का सत्तावर्तुळाने ९९ टक्के भारतीयांचा ऑक्सिजन पळवून त्यांना घुसमटवून टाकणं चालूच राहणार आहे.

सरकारांना मानवी चेहराच राहिलेला नाही. ‘सार्वभौम जनता’ हे लोकशाही तत्त्व नष्ट झालेलं आहे. (राजकीय पक्ष कोणताही असो, अपवाद नाही. प्रत्येक संस्थेतली काही माणसे याला अपवाद आहेत. पण ती हतबल आहेत.) हे उघडपणे बोलणाऱ्या, लिहिणाऱ्याला ‘आत’ टाकण्याचा संस्थात्मक टेरर होताच, तो सत्तर वर्ष वाढतच गेलेला आहे.

भारत बदलतोय, पण तो कुणासाठी याबाबत गोंधळ आहे. तो आधी दूर व्हायला हवा… वर उल्लेखलेल्या मुद्द्यामध्ये इस्लामिक दहशतवाद (radical islam) आणि आंतरराष्ट्रीय पातळीवर अनाथ झालेले अतिवादी कम्युनिस्ट (radical leftist) यांनी भारतात हातमिळवणी करून जे १९५२ पासून आतापर्यंत घडतच आहे, ते नरेंद्र मोदिंमुळे घडते आहे असे यशस्वी भासमान चित्र मिडीयाच्या सहाय्याने देशात आणि परदेशात उभे केले.

मोदिंचे काम जमिनीवर येउच द्यायचे नाही, लोकांना बदल करण्याची ताकद त्यातून मिळू नये हा radical islamic आणि radical leftist ह्यांचा मायावी प्रयत्न अजूनतरी यशस्वी झालेला आहे.
ज्याबद्दल लोकांच्या मनात आधीच रोष आहे त्या पायावर नव्याने मोदींविरुद्ध लोकभावना भडकावण्याचा प्रयत्न यांनी सुरू केलेला आहे.

रोहित वेमुलाच्या तीन वर्षांच्या फेसबुक पोस्ट्स पाहता शास्त्रशुद्ध पद्धतीने त्याचा कसा ब्रेनवॉश करण्यात आला, हे सहज लक्षात येते.

जेएनयूमधली मुले जे काही पाकिस्तानच्या पथ्यावर पडेल अशा आणि भारतविरोधी उचापती करण्याचा प्रयत्न करत आहेत तोच प्रयोग भ्रष्टाचारविरोधी आंदोलनाच्या नावाखाली परदेशी संस्थांकडून फंडिंग घेऊन गँग केजरीवाल आणि अण्णा हजारे यांनी केला होता.

अण्णा यातल्या वैचारिक बाजूबाबत अनभिज्ञ होते, ती त्यांची कुवतही नव्हती. काही काळ ती बाजू या लेखाचा लेखक स्वत: (अण्णांचा ब्लॉगर म्हणून निरपेक्ष भावनेने) सांभाळत असल्यामुळे या गोष्टी कशा होतात, याची यंत्रणा कशी राबवली जाते, देशाला जे हवं आहे ते देणार आहोत असं सांगून उलट दिशेने कसं नेलं जातं हे लेखकाने आतून पाहिलेलं आहे, त्याचं चिंतन केलं आहे, विश्लेषण केलं आहे. (यावर लेखकाचं ‘केजरीवाल: नेक्सस अँड को- एग्झिस्टन्स’ हे पुस्तक लवकरच येत आहे).

परंतु मोदी सरकारने एनजीओंच्या फंडिंगवर चाप लावल्यामुळे अश्या सर्कशिंना आळा बसला. त्यात ज्यांचे हित्स्म्बन्ध दुखावले त्या साऱ्यांनी १९५२ पासून साचलेल्या लोकांच्या आकांक्षांच्या मोदीविरोधी भावना भडकावण्याचा प्रयत्न शिस्तबद्ध रीतीने केला आहे.

मोदी सरकारने काश्मीरमध्ये पंडितांचं पुनर्वसन, काश्मीरमधून Article 370 चं उच्चाटन, मुस्लीम पर्सनल लॉचा विलय, घटनेच्या preambleमध्ये धर्मनिरपेक्षता आणि समाजवाद हे शब्द गाळून टाकणे आणि यासोबत क्रोनिक कॅपिटॅलिझमचा अंत (अमेरिकेत ज्याप्रमाणे रॉकफेलर उद्योगसमूहाच्या काळात कायदे करून करण्यात आला) तातडीने करणं अत्यावश्यक आहे.

सातवा वेतन आयोग ज्या सरकारी कार्यालयामधल्या कर्मचाऱ्यांना मिळणार आहे त्यांची चिरीमिरी, चायपाणी, लाच, खंडणी आणि ओरबाडणी जी सत्तर ह्जार्यावा इतका काळा पैसा निर्माण करणारी आहे. त्यातून त्यांना मिळणारं धन हे सात हजाराव्या आयोगाएवढे आहे. सरकार बंद कधी करणार?
सरकारविरुद्धचा सामान्य माणसाचा आक्रोश हा विनाकारण नाही.
सरकारात मोदी आहेत म्हणून तो थांबणारही नाही.
त्यातला योग्य आक्रोश आणि हितसंबंधियांचा अयोग्य अक्रोश यात फरक कळणारी नीरक्षीर विवेक असणारी योग्य माणसे योग्य जागेवर बसवणे हे या क्रांतिकारक सरकारचे महत्त्वाचे आणि न झालेले काम आहे ज्याविना कोणताही बदल अशक्य आहे.

देशातच आक्रोश असेल, तर त्याचा फायदा बाहेरच्या शक्ती घेणारच. त्यांना दोष देण्यात काय अर्थ?

यूपीएससी आणि प्रत्येक राज्याच्या लोकसेवा आयोगाच्या परीक्षा होतात आणि त्यातून प्रशासकीय अधिकारी निवडले जातात. ते शासकीय अधिकारी केंद्रीय प्रशासनापासून टपाल सेवेपर्यंत नेमले जातात – केंद्रीय पातळीवर आणि राज्य स्तरावर.
या परीक्षा एकदाच पास झाल्यावर हे अधिकारी आयुष्यभर सुखनैव राज्य करतात आणि आपल्या अधिकारांच्या बळावर सामान्य कर भरणाऱ्या नागरिकांची पिळवणूक करून एक छोटे राष्ट्र चालेल एवढ्या काळ्या पैशांची निर्मिती करतात. या सर्व केंद्रीय लोकसेवा ते राज्य लोकसेवा आयोगातून पास होऊन येणाऱ्या अधिकाऱ्यांमध्ये असं आढळून आलं आहे की, एकेका कुटुंबात २५-२६ जण याच सेवेत आहेत. उदा. एक भाऊ इडी अधिकारी, तर दुसरा इन्कम टॅक्स अधिकारी , तिसरा यूपीएससीचा अध्यक्ष, बायको एसएफआयओमध्ये अधिकारी.
यातून एक नवी जातीव्यवस्था, नवाच भ्रष्टाचार आणि नवी घराणेशाही निर्माण झालेली आहे.
ब्रिटिशप्रणीत राजकारणाच्या पोटातले हे दुसरे विषारी अंडे आहे.

या परीक्षा, हे बोर्ड पूर्णपणे बरखास्त करून तीन, पाच, दहा वर्षांच्या करारावर देशातील किंवा परदेशातून शिकून आलेल्या विद्यार्थ्यांमधून उत्कृष्ट ब्युरोक्रॅट आणि टेक्नॉक्रॅट निवडावेत. सैनिकांप्रमाणे त्याला तरुण वयात ४५-५० व्या वर्षी करारमुक्त करावे आणि स्वतंत्रपणे स्वत:च्या बुद्धीच्या जीवावर जीवनसंघर्षं करायला सोडून द्यावे. त्याचा सरकारशी, प्रशासनाशी कोणत्याही प्रकारे संबंध ठेवू नयेत.
यातून तरुण रक्ताला वाव मिळेल.
प्रशासनातील जातिवाद, भ्रष्टाचार आणि घराणेशाही बर्याच प्रमाणात संपुष्टात येईल.

नव्या रक्ताच्या रोहित वेमुला आणि कन्हैया कुमार यांना देशाची जबाबदारी म्हणजे काय हे कळेल आणि या जबाबदारीतून मध्य वयात मुक्त झाल्यावर जग काय आहे ते कळेल आणि त्यांच्या बुद्धीचा कस लागेल. मुख्य म्हणजे त्यांना अधिकार मिळेल, ज्यासाठी त्यांना संघर्ष करावा लागेल आणि देशासाठी काम म्हणजे वेगळं काय हे सांगण्याची गरज पडणार नाही.

देशासाठी काम, कामासाठी घाम आणि घामासाठी दाम ही जबाबदारी जर आपण डेमोग्राफिकली तरुण देशातील तरुण मुलांना दिली नाही, त्यांना नवीन कुशलता शिकवली नाही तर तरून आणि नाक्यावर उभा राहणारा माफिया देश आपण उभा करू ज्यात देशभक्ती ही क्रिकेटमध्ये भारताचा संघ जिकल्यावर ‘भारतमाता की जय’ असं सोशल मीडियावर म्हणण्यापुरतीच मर्यादित राहील आणि ‘बीफ बॅन’ हा एकमेव प्रतिकात्मक बदल सरकारने केला असे म्हणण्याची वेळ येईल.

सुरुवात करायची झाली असेल आणि माननीय पंतपधान नरेंद्र मोदी यांची इच्छा आहे त्याप्रमाणे व्हायला हवे असेल, तर सामान्य नागरिकाला सरकारच्या कोणत्याही कचेरीत उबदार सुरक्षितता वाटली पाहिजे, काटा येणारे भय नाही! काटा येणारे भय वाटणाऱ्या कचेऱ्या ही ब्रिटिशांची संकल्पना होती जी नंतर काँग्रेस आणि इतर सरकारांनी २०१४पर्यंत चालवलेली आहे.

जर भारत महासत्ता झालेला पाहायचा असेल, तर आदरणीय प्रधानमंत्रीजी या अंगावर काटा आणणाऱ्या भीतीदायक कचेऱ्या तोडा, यांचे हितसंबंध तोडा, न्यायपालिकेवर अंकुश ठेवणारी संसद सार्वभौम बनवा, लोकांना सार्वभौम बनवा (जे घटनेत लिहिलेले आहे). जनतेची सनद जाहीर करा, सरकार सोपे करा, सरकारी काम सोपे करा, प्रामाणिक नागरिकांना बेलचा अधिकार द्या, जेलचा धनी बनवू नका, आपण निर्दोष आहोत हे सिद्ध करणं हे स्वतंत्र देशातील स्वतंत्र नागरिकाचे काम नाही. ते त्याला परत परत करायला लावू नका. जे तुमच्या अगोदरच्या सरकारने केले आणि जे तुम्ही बदलाल असे आजच्या तरुणांना वाटले ते बदला.

माओत्से तुंग या चिनी कम्युनिस्ट हुकूमशहाने अनेक चांगल्या-वाईट गोष्टी केल्या असतील, पण त्याचं एक वाक्य इथे चपखल बसतं, ज्यासाठी नरेंद्र मोदींकडे देशाने आशेने पाहिलेले आहे.

भारताच्या स्वातंत्र्याचा सारा ऑक्सिजन इंडियाच्या या प्रशासकीय मुख्यालयात कोंडला गेलेला आहे.
स्वतंत्र भारताचा स्वतंत्र तरुण हा त्या ऑक्सिजनचा श्वास घेऊ इच्छितो.

माओचं ते वाक्य आहे, Bombard the headquarter! मुख्यालयावर बॉम्ब टाका! यातला प्रतीकात्मक अर्थ समजून जर तो प्रत्यक्षात आणण्यात आला, तर भारत खऱ्या अर्थाने स्वतंत्र होईल, ब्रिटिशमुक्त होईल, काँग्रेसमुक्त होईल, भ्रष्टाचारमुक्त होईल, महासत्ता होईल.


या साऱ्याचं श्रेय नरेंद्र मोदी यांनाच मिळेल. जर असं झालं नाही, तर याअगोदरही या देशाला पंतप्रधान मिळालेले आहेत.
सामान्य माणूस आकाशाकडे बघत वाट पाहत राहील- पावसाची, नव्या सरकारची, नव्या बदलाची, ऑक्सिजनयुक्त भारताची!

****हा लेख जनस्वास्थ्य, (संपादक- डॉ. अनिल मडके ,कार्यकारी संपादिका- डॉ. तारा भवाळकर ) या नियतकालिकासाठी लिहिलेला असून तो एप्रिलच्या अंकात प्रसिद्ध होईल.****

Same blog will be following here in a couple of days in English.

Raju Parulekar
(M) 9820124419

Posted in Uncategorized | 25 Comments

एकनाथ ठाकुर आणि मी

एकनाथ ठाकूर आणि मी


2: ep-2 Eknath Thakur

Posted in Uncategorized | Leave a comment

डॉ. नरेंद्र दाभोलकर आणि मी…

डॉ. नरेंद्र दाभोलकर आणि मी…



Posted in Uncategorized | Leave a comment

गोविंद पानसरे आणि मी




Posted in Uncategorized | Leave a comment